Просмотр новости
Найдите то, что Вас интересует
Спутники
РН
SpaceX
Роскосмос
NASA
СпутникиРНSpaceXРоскосмосNASA#Коми_му_1991-02-21
МОГЫС — СӦВМӦДНЫ ВОЙВЫВ
Кольӧм во помын РСФСР-са Министръяслӧн Сӧвет вынсьӧдіс Войвыв сӧвмӧдӧм кузя государственнӧй комитет котыртӧм йылысь постановление. Ставнас Войвыв лоӧ юкӧма нёль регион вылӧ. Центръяснас бӧрйӧма Мурманск, Тюмень, Красноярск да Хабаровск каръяс. Первояс пырисны Архангельскӧй да Мурманскӧй областьяс, Карелия да Коми республика. Комиын восьтӧма нин отдел, кодӧн веськӧдлӧ КПСС обкомса вӧвлӧм мӧд секретарь В. Осипов. Неважӧн миян корреспондент Д. Антоновский аддзысьліс сыкӧд да корис вочавидзны ӧткымын юалӧм вылӧ.
— Вениамин Саватьевич, мыйла котыртісны отделсӧ сӧмын Сыктывкарын да кутшӧм могъяс сійӧ кутас пӧртны олӧмӧ?
— Збыль татшӧм отделыс котыртсис сӧмын на миян республикаын. Лоӧны-ӧ мукӧдлаас, шуам Петрозаводскын да Архангельскын, висьтавны сьӧкыд. Тайӧс кутасны решайтны сэтчӧс Сӧветъяс. Колӧ тӧдчӧдны, мый тані отделсӧ котыртігӧн ыджыд отсӧг сетісны Верхсӧветса да Совминса веськӧдлысьяс. Штат оз ло ыджыд. Куимӧн и кутам уджавны.
Медсясӧ миян водзын сулалӧ ӧти мог — водзӧ сӧвмӧдны Войвывнымӧс. Вӧчны сідз, медым лои пӧльзаыс миян олысьяслы. А кыдзи жӧ тайӧ регионыс сӧвмис водзті? Союзнӧй ведомствояс да министерствояс сӧмын тӧждысисны сырьё петкӧдӧм вӧсна, а кыдзи олісны татчӧс йӧз, налы веськодь вӧлі. Колӧ из шом, сідзкӧ СССР-ысь из шом промышленность министерство деньга вичмӧдліс сӧмын выль шахтаяс стрӧитӧм вылӧ.
Либӧ босьтам вӧр промышленность. Воысь-во пыркӧдам парманымӧс, а кыдз 1948 воын стрӧитлӧм баракъяс вӧлісны, вӧр лэдзысьяс сы кежысь и колисны. Главнӧйыс — босьтны сырьё, а уджалысьяс йылысь оз тӧждысьны. Да и вӧр-ваыс зэв ёна гӧльмис. Воысь йӧз мый колӧ босьтӧны, а коляссӧ шыбитӧны.
Медым тайӧс водзӧ не лэдзны и котыртісны Госкомитетсӧ. Ставсӧ, мый вӧчсьӧ Войвылын, колӧ бергӧдны медводз йӧзлы пӧльза вылӧ. Тайӧ кӧ миянлы удайтчас, сідзкӧ, позьӧ шуны, ассьыным могнымӧс пӧртім олӧмӧ.
Таво вылӧ нин Войвывса йӧзӧс социальнӧя дорйӧм вылӧ Госкомитетлы российскӧй бюджетысь вичмӧдӧма ӧти миллиард шайт. Чайта, тайӧ абу этша. Босьтны кӧ тӧд вылӧ, мый пӧшти та мында жӧ сьӧм мунас нӧшта финансъяс министерство пыр. Комитетлы сідзжӧ сетасны ас му вылын пӧдраднӧй уджъяслысь лимит. Сэки став стрӧйба кузя, кодъясӧс кутасны кыпӧдны ведомствояс, бӧръя кывйыс лоӧ сӧмын миян сайын.
Бара жӧ пример вайӧда. Неважӧн на республикаын муніс ёсь вен БВК завод кыпӧдӧм йылысь. Ӧні жӧ комитет лоӧ кыдз эксперт Сӧветъяс да ведомствояс костын. И производствоыс кӧ омӧль боксянь кутас тӧдчыны йӧз вылӧ, то, дерт жӧ, сувтас местнӧй Сӧвет дор. Ӧти кывйӧн кӧ, ставсӧ колӧ места вылын вӧчны. Москваса веськӧдлысьясыдлы ӧд веськодь, кытчӧ стрӧитчыны. Чайта, та вӧсна и отделсӧ республикаын лӧсьӧдісны. Огӧ кӧ асьным йӧзсӧ шызьӧдны босьтчӧй, то бокысь воӧм дядьӧясыд оз и мӧвпыштлыны та йылысь.
— Неважӧн республикаӧ волісны Госкомитетса председательӧс вежысь В. А. Князев да Мурманскысь центрса веськӧдлысь П. К. Марков. Некымын кыв та йылысь висьталӧй...
— Республикаын найӧ вӧліны некымын лун. Ветлім Ухтаӧ, петкӧдлім столицанымӧс. Налӧн, локтігкежлӧ дасьтім некымын предложение. Ӧткымынтор кузя воӧдчим ӧти кывйӧ.
Сідз, Сыктывкарын ӧні стрӧитӧны республиканскӧй диагностическӧй центр. Во помӧдзыс шуӧма сійӧс эштӧдны. Тайӧ центрыслы медицинскӧй оборудование да мукӧдтор ньӧбӧм вылӧ комитет таво нин сетас вит миллион шайт.
Оз этша сьӧм ло вичмӧдӧма и Комиын спортивнӧй база сӧвмӧдӧм вылӧ. Татчӧ мӧдӧдасны куим спортивно-оздоровительнӧй комплекс (ӧтиыслӧн доныс 900 тысяча шайт), нелямын «Буран». А локтан во кежлӧ Сыктывкарын искусственнӧй йиысь пӧдса каток стрӧитӧм могысь комитет сетас вит миллион шайт.
Ставлы тӧдса, мый эм нин проектнӧй документация выль драматическӧй театр кыпӧдӧм вылӧ. Сылӧн сметнӧй доныс дас кык миллион шайт. Думайта, комитет деньгасӧ ставнас жӧ вештас. Тайӧ объектъяссӧ лыддьӧдлі сы вӧсна, мый найӧ зэв коланаӧсь.
Таысь ӧтдор пырам пайӧ и мукӧд стрӧйбаяс лэптігӧн. Деньга сетам Кӧрткерӧсын да Косланын быт керкаяс стрӧитӧм, Нювчимын чугун сывдан да Усть-Цильмаын замша заводъяс выльмӧдӧм вылӧ. Ухтаын стрӧитӧны зэв ыджыд завод, коді кутас лэдзны керамикаысь изделиеяс. Таво нин госкомитетлысь корим некымын миллион шайт.
Думайтам петны и рубежсайса рынок вылӧ. Ӧні сёрнитчам ӧтувъя советско-голландскӧй предприятиекӧд. Сійӧ босьтчӧ вӧчны коръя вӧрысь скворечникъяс, грузъяс пуктан поддонъяс да с. в. Ставсӧ нёль миллион доллар вылӧ. Воам кӧ ӧти кывйӧ, чайта, лёкыс таысь некодлы оз ло. Мӧдарӧ, нажӧвитам валюта, сы вылӧ вермам ньӧбны станокъяс, мукӧд сикас оборудование. Да и йӧз аддзасны аслыныс удж.
— А код борд улӧ пырӧ отделныд? Индӧдъяссӧ сетӧны Мурмансксянь либӧ жӧ веськыда РСФСР-са Совминлӧн Госкомсеверсянь?
— Отделыс пырӧ Мурманскӧй центрӧ да сылысь индӧдъяссӧ и збыльмӧдам. Но вермас лоны, мый кутам веськыда петны Москваӧ. Тайӧс петкӧдлас кадыс.
Сёрнитны кӧ удждон да мукӧд рӧскод йылысь, местнӧй бюджетысь ми ог видзӧй ни ӧти кӧпейка. Деньгаыс воӧ российскӧй бюджетысь. Ме думысь тайӧ бур. Ӧд удждон кӧ тані кутасны мынтыны, то унатор кузя ковмас кывзысьны республикаса веськӧдлысьяслысь. А тадзитӧ ӧдвакӧ мыйкӧ вермам вӧчны.
Дерт, ӧні отдел сӧмын на сувтӧ кок йылӧ да ёнасӧ ошйысьны нинӧмӧн на. Но, мыйсюрӧ вӧчам нин.