NATO zacieśnia współpracę przemysłową po obu stronach Atlantyku, by wzmocnić swoje zdolności wywiadu, obserwacji i rozpoznania. Northrop Grumman i Airbus podpisały memorandum o porozumieniu, które ma otworzyć drogę do włączenia bezzałogowca MQ‑4C Triton do floty ISR Sojuszu.

Podpisane podczas szczytu NATO w Ankarze memorandum o porozumieniu zakłada wspólne prace Northrop Grumman i Airbus Defence and Space nad tym, jak operacyjnie i technologicznie włączyć system MQ‑4C Triton w struktury Sił Wywiadu, Nadzoru i Rozpoznania NATO (NATO ISR Force).

Koncerny mają przeanalizować komplementarne kompetencje w zakresie łączności powietrze‑ziemia i segmentu naziemnego. Dodatkowo przeanalizują przetwarzanie, analizę i dystrybucję danych oraz usługi dowodzenia i kontroli.

W praktyce oznacza to próbę zaprojektowania wspólnej, transatlantyckiej architektury dla platformy. Platforma ta – pierwotnie rozwijana na potrzeby marynarki USA – ma stać się kluczowym narzędziem rozpoznawczym także dla europejskich członków Sojuszu.

Porozumienie buduje na liście intencyjnym, podpisanym wcześniej w lipcu przez Danię, Finlandię, Niemcy i Norwegię. Te państwa zadeklarowały chęć zakupu do pięciu maszyn Triton na potrzeby NATO.

Państwa te pozycjonują się jako jądro przyszłej floty wysokopułapowych, dalekiego zasięgu bezzałogowców. Nowa flota ma objąć stałym nadzorem północną, wschodnią i południową flankę Sojuszu.

Dla Waszyngtonu i europejskich stolic projekt ma wymiar wykraczający poza techniczne parametry systemu. Z perspektywy politycznej sygnalizuje on trwałość amerykańskiego zaangażowania w bezpieczeństwo Europy. Co więcej, pokazuje gotowość kluczowych państw UE do inwestowania w „twarde” zdolności wojskowe. To stało się jednym z głównych kryteriów wiarygodności sojuszniczej po pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę.

Na drugim planie MOU rozgrywa się równie istotny proces porządkowania europejskiego łańcucha dostaw w segmencie ISR. Northrop Grumman i Airbus koordynują działania z norweskim KONGSBERG Defence & Aerospace, fińską Insta Advance, duńską Terma oraz polską Exence. Podmioty te mają oprzeć rozbudowę floty NATO na szerokim konsorcjum przemysłowym.

To rozwinięcie współpracy budowanej od dekady przy okazji floty RQ‑4D Phoenix, pierwszej generacji bezzałogowców wysokiego pułapu wykorzystywanych przez NATO.

Dla europejskich firm oznacza to dostęp do amerykańskich programów wysokich technologii. Dla Sojuszu natomiast oznacza dywersyfikację kompetencji i wzmocnienie lokalnej bazy przemysłowo‑obronnej w obszarach od elektroniki pokładowej po oprogramowanie analityczne.

MQ‑4C Triton to bezzałogowy statek powietrzny zdolny operować powyżej 50 tys. stóp przez ponad dobę, z zasięgiem rzędu 7,4 tys. mil morskich. Zaprojektowany do utrzymywania ciągłego dozoru nad akwenami morskimi, łączy radar dalekiego zasięgu, systemy optoelektroniczne i łączność satelitarną. To pozwala śledzić ruch okrętów, wykrywać nielegalną aktywność na morzu i zapewniać wczesne ostrzeganie o potencjalnych zagrożeniach.

NATO planuje wykorzystać te możliwości do uszczelnienia świadomości sytuacyjnej na północy – od Atlantyku po Arktykę – oraz wzdłuż wschodniej i południowej flanki. Tam rośnie zapotrzebowanie na stały monitoring zarówno działań rosyjskich, jak i aktywności w basenie Morza Śródziemnego i Czarnego.

W połączeniu z istniejącą flotą RQ‑4D nowe drony mają stworzyć wielowarstwowy „parasolid informacyjny”. W tym systemie dane z bezzałogowców, satelitów i samolotów załogowych będą łączone w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

Memorandum „Tritonowe” było jednym z głównych komunikatów Forum Przemysłu Obronnego podczas szczytu NATO w Ankarze. Pojawiły się także informacje o planowanych zakupach do dziesięciu szwedzkich maszyn GlobalEye oraz inicjatywie budowy wielonarodowej floty transportowej Airbus A400M. Sekretarz generalny Mark Rutte ogłosił, że łączna wartość nowych kontraktów sięga dziesiątek miliardów dolarów. Ta kwota ma podkreślić przejście Sojuszu z fazy deklaracji do etapu finansowanego zwiększania potencjału militarnego.

Zacieśnianie współpracy z przemysłem postrzegane jest w kwaterze głównej NATO jako warunek sine qua non utrzymania przewagi technologicznej nad rywalami strategicznymi. Program Triton – ze swoim transatlantyckim podziałem ról i udziałem szeregu europejskich podmiotów, w tym polskich – wpisuje się w tę logikę. Dlatego łączy bezpieczeństwo wojskowe z ambicją budowy konkurencyjnego ekosystemu przemysłu obronnego w Europie.

BA/S