Bruksela po raz pierwszy oficjalnie uznała rosyjską FSB za organizatora grupy hakerskiej Turla i objęła sankcjami 9 osób oraz 4 podmioty z nią powiązane.

Unia Europejska oskarżyła Rosję o systematyczne wykorzystywanie rozbudowanego ekosystemu cybernetycznego — od służb wywiadowczych po cyberprzestępców, haktywistów i prywatne firmy. Ponadto twierdzi, że cały ten system jest używany do prowadzenia wrogich działań wobec państw członkowskich i partnerów międzynarodowych.

W oświadczeniu wysokiego przedstawiciela UE w imieniu wszystkich państw członkowskich, opublikowanym 13 lipca, Bruksela po raz pierwszy formalnie wskazała 16. Centrum rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) jako jednostkę kontrolującą kilka grup cyberprzestępczych, w tym znaną z wieloletniej aktywności grupę Turla.

Według oświadczenia Rady UE, 16. Centrum FSB prowadzi od lat szeroko zakrojone, coraz bardziej dotkliwe działania wymierzone w Unię Europejską, jej państwa członkowskie oraz partnerów międzynarodowych. W szczególności atakuje Ukrainę.

Działania te obejmowały infiltrację sieci rządowych oraz sabotaż infrastruktury krytycznej. Wśród celów ataków znalazły się m.in. Francja, Niemcy, Polska, Cypr, Holandia, Austria, Słowacja, Rumunia i Finlandia.

Bruksela podała konkretne przykłady operacji: we Francji 16. Centrum od 2010 roku prowadziło cyberszpiegostwo wymierzone w strategiczne instytucje rządowe, a w 2025 roku rozszerzyło działania na przemysł zbrojeniowy. W Niemczech celem ataków były instytucje rządowe.

Najbardziej niepokojący wątek dotyczy Polski, gdzie — jak wskazuje UE — 16. Centrum przeprowadziło niedawno zakłócające operacje sabotażowe wymierzone w infrastrukturę krytyczną, w tym elektrociepłownie.

Unia zwraca uwagę, że obok formalnych struktur wywiadowczych w rosyjskim ekosystemie cybernetycznym działają również cyberprzestępcy, samozwańczy haktywiści oraz powiązane z Rosją prywatne firmy. W tym podmioty działające na polecenie, pod kierownictwem lub kontrolą rosyjskich służb.

Bruksela ocenia, że te grupy prowadziły, umożliwiały i ułatwiały szeroki zakres złośliwych działań wymierzonych w usługi publiczne i infrastrukturę krytyczną. To powodowało zakłócenia i straty finansowe. UE stanowczo potępiła to zjawisko jako nadużycie cyberprzestrzeni przez Rosję.

W odpowiedzi na te działania Unia Europejska nałożyła środki restrykcyjne na dziewięć osób i cztery podmioty.

Na liście sankcyjnej znaleźli się oficerowie rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU, a także cyberprzestępcy, samozwańczy haktywiści i prywatne firmy. Według Brukseli podmioty te przyczyniają się do rosyjskich wysiłków na rzecz destabilizacji Unii, jej państw członkowskich oraz partnerów międzynarodowych.

UE podkreśliła bliską współpracę z Wielką Brytanią we wspólnej ocenie rosnącej konwergencji między aktorami państwowymi i niepaństwowymi w cyberprzestrzeni. Zapowiedziała dalsze zacieśnianie współpracy z partnerami międzynarodowymi, w tym z NATO. Wszystko to ma się odbywać w duchu poszanowania uzgodnionych zasad na rzecz globalnej, wolnej, otwartej, stabilnej i bezpiecznej cyberprzestrzeni.

Bruksela zaznaczyła, że publiczne wskazanie sprawców i nałożenie na nich kosztów ma służyć egzekwowaniu odpowiedzialności w cyberprzestrzeni. Unia wezwała wszystkie państwa, w tym Rosję, do przestrzegania ram ONZ dotyczących odpowiedzialnego zachowania państw w cyberprzestrzeni. Wezwała również do respektowania prawa międzynarodowego.

BAS