Zaštićeni objekat iz 1909. godine prolazi kroz opsežnu sanaciju pod nadzorom konzervatora, uz obnovu fasade, krova i izradu nove drvene stolarije.

Jedna od najprepoznatljivijih trgovačkih zgrada u centru Zrenjanina, nekadašnja Benceova robna kuća, prolazi kroz obimne radove na obnovi spoljašnjosti. Reč je o objektu koji je evidentiran kao spomenik kulture od velikog značaja, zbog čega se svi radovi izvode prema uslovima Zavoda za zaštitu spomenika kulture i pod stalnim konzervatorskim nadzorom.

Podignuta 1909. godine za potrebe Antala i Mikše Bencea, vlasnika fabrike nameštaja „Bence i sin„, zgrada predstavlja jedno od najznačajnijih ostvarenja trgovačke arhitekture s početka 20. veka u Zrenjaninu. Projektovao ju je arhitekta Detki Ištvan (Detky István), u duhu secesije sa elementima neobaroka, u periodu kada je gradsko jezgro prolazilo kroz intenzivnu urbanističku transformaciju.

Nekadašnja zgrada Simpo; foto: privatna arhiva

Cilj radova bila je obnova izgleda koji je zgrada dobila tokom rekonstrukcije osamdesetih godina, kada je u njoj poslovala robna kuća Simpo.

Kako za Gradnju objašnjava arhitekta i konzervator Željko Popov, cilj radova nije bio vraćanje objekta u prvobitni izgled iz 1909. godine, već očuvanje i obnova izgleda koji je zgrada dobila tokom rekonstrukcije osamdesetih godina, kada je u njoj poslovala robna kuća Simpo.

Nova drvena stolarija izrađena je prema rešenju iz tog perioda, čime su zamenjeni kasnije ugrađeni aluminijumski portali. Originalni portali iz vremena Benceove robne kuće nisu vraćeni, jer bi to zahtevalo potpuno drugačiju organizaciju prizemlja, kao i znatno veća finansijska ulaganja.

Istovremeno, sanirani su krov i limarija, zamenjeni oštećeni delovi krovnog pokrivača, dok će okulusi nakon završetka radova biti vraćeni na svoje mesto. Fijale, odnosno dekorativni ukrasi na krovu, ovom prilikom neće biti rekonstruisani.

Detalj na obnovljenoj fasadi; Foto: privatna arhiva autora Sačuvana originalna ornamentika

Posebna pažnja posvećena je fasadi, koja je u potpunosti sanirana savremenim paropropusnim krečnim malterima, dok su u zoni sokle i prizemlja korišćeni hidrofobni malteri radi bolje zaštite od vlage.

Originalna gipsana ornamentika uglavnom je sačuvana i restaurirana, dok su najviše oštećene konzole na vencu izrađene iznova i vraćene na prvobitne pozicije.

„Arhitektonski i istorijski značaj objekta, uz racionalan pristup u realnim okolnostima, ostao je očuvan“, navodi Popov.

Ormamentika na fasadi; Foto: privatna arhiva Dekorativni stubovi od gvožđa u enterijeru

Radovi u enterijeru još nisu završeni. U unutrašnjosti će biti sačuvana dva dekorativna stuba od livenog gvožđa, koja predstavljaju važan konstruktivni i ambijentalni element istorijskog prostora.

Zbog velikog otvorenog rasporeda, objekat poseduje visok stepen fleksibilnosti za buduće korisnike.

Obnovljeni enterijer sa stuba od livenog gvožđa; Foto: privatna arhiva

Objekat će nakon završetka radova sačuvati ono što je najvažnije – svoju istorijsku, arhitektonsku i urbanu vrednost.

Sanaciju izvodi novosadska kompanija Vorteks univerzal 021, dok je novu drvenu stolariju izradila firma iz Subotice. Investitor radova je beogradsko preduzeće S&SAX doo, koje nakon završetka obnove planira da poslovni prostor ponudi za zakup.

Iako nije vraćen u svoj prvobitni izgled iz 1909. godine, objekat će nakon završetka radova sačuvati ono što je najvažnije – svoju istorijsku, arhitektonsku i urbanu vrednost.

Foto-galerija