Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad projektem nowelizacji przepisów dotyczących zasad przyznawania tzw. dodatku dopełniającego osobom uprawnionym do renty socjalnej. Chodzi o możliwość poszerzenia grup, którym może przysługiwać comiesięczne wypłacanie takiego dodatku.

• Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich napływają skargi dotyczące zasad przyznawania tzw. dodatku dopełniającego osobom całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji.
• Obecnie kwota wypłacanego co miesiąc dodatku dopełniającego wynosi ponad 2,7 tys. zł brutto i przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym do otrzymywania renty socjalnej.
• Zasadnicze wątpliwości RPO dotyczą ograniczonego kręgu podmiotów objętych tym dodatkiem.
• - Prawo do tego dodatku mają wyłącznie osoby uprawnione do renty socjalnej, co nie obejmuje wszystkich grup osób spełniających warunek całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji - wskazuje zastępca RPO Stanisław Trociuk.
• I dodaje: - Obecne zasady przyznawania dodatku dopełniającego skutkują tym, że łącznie uzyskiwane przez rencistę socjalnego świadczenia mogą przewyższać znacznie wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy.

Nowe comiesięczne świadczenie zostało wprowadzone 1 stycznia 2025 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk w sprawie kontrowersyjnych zasad przyznawania dodatku dopełniającego. W tej sprawie do Biura RPO napływa sporo skarg.

Nowe świadczenie w postaci dodatku dopełniającego zostało wprowadzone 1 stycznia 2025 r. wraz z nowelizacją ustawy o rencie socjalnej. Celem tego świadczenia jest dodatkowe wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnością, uprawnionych do renty socjalnej i całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji.

Za takim wsparciem przemawiają względy ekonomiczne - niska wysokość świadczenia, jak i społeczne - problemy z dostępem osób z niepełnosprawnością do rynku pracy

- wskazuje Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przypomnijmy, że kwota dodatku dopełniającego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 marca i aktualnie wynosi 2 704,71 zł brutto. Dodatek ten jest wypłacany razem z rentą socjalną, w terminach płatności tej renty. Obecnie (od marca 2026 r.) renta socjalna wynosi 1 978,49 zł brutto.

Zasady przyznawania dodatku uzupełniającego są przedmiotem wielu skarg

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że zasady przyznawania dodatku uzupełniającego są przedmiotem wielu skarg wpływających do Biura RPO. Zasadnicze wątpliwości dotyczą ograniczonego kręgu podmiotów objętych dodatkiem.

Prawo do tego dodatku mają bowiem wyłącznie osoby uprawnione do renty socjalnej, co nie obejmuje wszystkich grup osób z niepełnosprawnością spełniających warunek całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, uprawnionych do świadczeń rentowych z tytułu niezdolności pracy. Skutkiem jest istotna dysproporcja wysokości świadczeń

- zaznacza rzecznik.

W ocenie RPO uprawnienie do dodatku tylko jednej z grup osób z niepełnosprawnością z prawem do świadczeń rentowych nie wydaje się optymalne. Poza wsparciem pozostaje bowiem grupa osób z niepełnosprawnością, będących w takiej samej sytuacji.

Uprawnienia do dodatku dopełniającego zyska więcej osób? Resort pracuje nad zmianą przepisów

- Uzasadniona jest też wątpliwość, czy nie powoduje to istotnego ryzyka naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania i sprawiedliwości społecznej - zwraca uwagę zastępca RPO Stanisław Trociuk w piśmie do minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk.

I dodaje: - Otrzymywanie bowiem dodatku dopełniającego skutkuje tym, że łącznie uzyskiwane przez uprawnionego rencistę socjalnego świadczenia mogą przewyższać znacznie wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy.

Stanisław Trociuk dodaje, że wskutek obowiązujących przepisów osoby, które w późniejszym wieku stały się niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji będą - mimo opłacania składek emerytalno-rentowych - w gorszej sytuacji niż osoby z niepełnosprawnościami od dzieciństwa.

- W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego takie kryterium może nie wytrzymać testu zgodności z Konstytucją RP - podkreśla zastępca RPO.

- Z udzielanych Rzecznikowi Praw Obywatelskich przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedzi wynika, iż w związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie nierówności w uprawnieniu do dodatku dopełniającego zostały podjęte prace legislacyjne nad przygotowaniem stosownej regulacji prawnej - podsumowuje Stanisław Trociuk w wystąpieniu do MRPiPS o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów wskazanych w skargach kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich.