Οι προκλήσεις είναι πολλές, όπως επισημαίνει ρεπορτάζ του CNNi. Οι πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας τέθηκαν εκτός λειτουργίας καθώς τα ποτάμια «στεγνώνουν». Η συγκομιδή των καλλιεργειών ξεκινά πλέον τα ξημερώματα. Εμβληματικά τουριστικά αξιοθέατα κλείνουν νωρίς.

Οι υψηλές θερμοκρασίες επιβάλλουν δραστικά μέτρα στην Ευρώπη, καθώς τα διαδοχικά κύματα καύσωνα ασκούν πιέσεις σε μια οικονομία που ήδη καλείται να αντιμετωπίσει το αυξημένο κόστος των αμερικανικών δασμών, τον κινεζικό ανταγωνισμό και τις υψηλότερες τιμές ενέργειας λόγω του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράν.

Βομβαρδισμός ιρανικού πλοίου στον κόλπο του Ομάν

Από τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, μέχρι τη Γαλλία και τη Γερμανία οι πιέσεις επηρεάζουν το σύνολο της Ευρώπης.

Η κρατική εταιρεία παραγωγής πυρηνικής ενέργειας της Ρουμανίας «Nuclearelectrica» ξεκίνησε την αποσύνδεση του μοναδικού εν λειτουργία αντιδραστήρα της από το δίκτυο ηλεκτροδότησης λόγω των ιστορικά χαμηλών επιπέδων νερού στον Δούναβη, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ψύξη του εξοπλισμού της. Την απόφαση αυτή επιβεβαίωσε η ίδια η εταιρεία στο CNNi. Η χώρα έχει κηρύξει κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης καθ' όλη τη διάρκεια του Αυγούστου και ζήτησε από τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να μειώσουν την κατανάλωση νερού, όπως ανέφερε το Reuters.

• Διαβάστε περισσότερα: Η Ρουμανία έκλεισε το μοναδικό πυρηνικό εργοστάσιο λόγω της χαμηλής στάθμης του Δούναβη

Η Γαλλία και η Ουγγαρία περιόρισαν επίσης τη χρήση πυρηνικής ενέργειας λόγω της χαμηλής στάθμης των ποταμών και των υψηλών θερμοκρασιών. Οι συνθήκες ξηρασίας τροφοδοτούν επίσης καταστροφικές πυρκαγιές και μειώνουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών, απειλώντας να οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση των τιμών των τροφίμων.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: Το αποπνικτικό καλοκαίρι της Ευρώπης θα μπορούσε να κοστίσει στην οικονομία της έως και 180 δισεκατομμύρια ευρώ φέτος, ή αλλιώς το 1% του ΑΕΠ της αναμενόμενης οικονομικής ανάπτυξης της Ένωσης, σύμφωνα με εκτίμηση της Triodos Bank.

«Η χαμηλότερη παραγωγικότητα της εργασίας είναι πιθανό να έχει τον μεγαλύτερο οικονομικό αντίκτυπο, παράλληλα με τις αναταράξεις στη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές» ανέφερε η τράπεζα σε έκθεση που δημοσίευσε τον Αύγουστο.

Μεγάλες εκτάσεις της Ευρώπης βίωσαν το πέμπτο κύμα καύσωνα της χρονιάς αυτή την εβδομάδα, με τμήματα της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας να βρίσκονται σε συναγερμό για συνθήκες ακραίας ζέστης.

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus, στη Δυτική Ευρώπη οι θερμοκρασίες έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ.

Στο Παρίσι, η ακραία ζέστη οδήγησε στο κλείσιμο του Πύργου του Άιφελ και του Λούβρου.

Σε κλοιό καύσωνα η Ευρώπη

Πάντως, ορισμένοι αναλυτές αμφιβάλλουν ότι η ζέστη θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη φέτος, επισημαίνοντας τη βελτίωση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης τον Ιούλιο και την αύξηση του ΑΕΠ κατά το πρώτο εξάμηνο. Ο ζεστός καιρός, όμως, δεν είναι η μόνη οικονομική απειλή.

Οι Ευρωπαίοι βλέπουν τις τιμές στην ενέργεια να εκτοξεύονται. Η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου διαπραγματεύτηκε κοντά στα υψηλότερα επίπεδά της από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν αυτή την εβδομάδα και σχεδόν διπλάσια από την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στενεύει την «κάνουλα» των μεταφορών φυσικού αερίου και πετρελαίου, με αποτέλεσμα τα φορτία να καθίστανται πιο σπάνια και πιο ακριβά, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας ακόμη ενεργειακής κρίσης. Η καύσωνας έχει επίσης αυξήσει τη ζήτηση για κλιματισμό, αυξάνοντας την κατανάλωση φυσικού αερίου σε μια εποχή που τα αποθέματα πρέπει να ανανεωθούν ενόψει του χειμώνα.

«Η αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ είναι ευάλωτη ενόψει της κορύφωσης της χειμερινής ζήτησης» ανέφερε σε σημείωμά του ο Κίραν Τόμπκινς, ανώτερος οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics. «Τα επίπεδα αποθήκευσης είναι τα χαμηλότερα που έχουν καταγραφεί την τελευταία δεκαετία» επεσήμανε.

Ταυτόχρονα, το CNNi επισημαίνει πως ο Δούναβης δεν είναι το μόνο κρίσιμο ποτάμι που έχει στεγνώσει ως αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης ξηρασίας.

Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα νερού στον Ρήνο -μια σημαντική οδό μεταφοράς βιομηχανικών αγαθών όπως ο χάλυβας και τα χημικά- θα μπορούσαν να μειώσουν κατά 0,3% την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας φέτος, σύμφωνα με οικονομολόγους της πανευρωπαϊκής τράπεζας ING. Αυτό θα ήταν ένα βαρύ πλήγμα για μια οικονομία που αναπτύσσεται με ρυθμό λιγότερο από 1% ετησίως.

Ο γερμανικός κολοσσός χημικών, BASF, προειδοποίησε ότι ενδέχεται να μην είναι σε θέση να εκπληρώσει παραγγελίες ορισμένων χημικών ενώσεων, επειδή η χαμηλή στάθμη του Ρήνου έχει περιορίσει την προμήθεια ορισμένων βασικών πρώτων υλών.

«...Μετατοπίζουμε τους όγκους σε εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς, όπως τα φορτηγά και ο σιδηρόδρομος», δήλωσε η εταιρεία στο CNNi, σημειώνοντας ότι χρησιμοποιεί επίσης μεγαλύτερο αριθμό σκαφών ειδικά σχεδιασμένων για πλοήγηση σε ρηχά νερά. Ορισμένα γερμανικά κρατίδια έχουν αναστείλει προσωρινά τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας φορτηγών σε μια προσπάθεια να μετριαστούν οι αναταράξεις στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε νωρίτερα φέτος ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να επενδύουν περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2050 στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Δαπάνες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις οικονομίες, αλλά να ασκήσουν επίσης πίεση στους πιεσμένους κυβερνητικούς προϋπολογισμούς.

Ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζονται, υιοθετώντας καινοτόμα εργαλεία. Στην Αγγλία, μία οικογενειακή επιχείρηση, δίνει το στίγμα της αλλαγής στις καλλιεργητικές συνήθειες. Η Rookery Farm ξεκινά τη συγκομιδή της σοδειά της στις 3 τα ξημερώματα για να διασφαλίσει ότι έχει επαρκή περιεκτικότητα σε υγρασία.

«Προσαρμοζόμαστε σε καλλιέργειες που μπορεί να γίνουν πολύ ξηρές, πράγμα που σημαίνει νυχτερινή συγκομιδή για να ανταποκριθούμε στα πρότυπα ποιότητας που απαιτούν οι πελάτες μας» δήλωσε η αγρότισσα Έλεανορ Γκίλμπερτ σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στο Instagram.

Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει διαδοχικά κύματα καύσωνα, αντιμετωπίζει επίσης την προοπτική μιας χειμερινής ενεργειακής κρίσης. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ολόκληρη την ΕΕ ανερχόταν 59% πλήρη την Τρίτη (11/8), σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ κάτω από τον μέσο όρο της εποχής και στα ίδια επίπεδα με τα επίπεδα που καταγράφηκαν το καλοκαίρι του 2021, όταν η Ρωσία είχε αρχίσει να περιορίζει τις εξαγωγές προς τη Γηραιά Ήπειρο.

«Ανησυχώ πραγματικά» δήλωσε η Αν Σόφι Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, αναφερόμενη στην ικανότητα της ΕΕ να αναπληρώνει τα μειωμένα αποθέματα.

«Έχουν υπάρξει πολύ λίγα φορτία... που έχουν εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ. Όλα αυτά κατευθύνονται στην Ασία», δήλωσε στο CNNi.

Αμερικανοί πεζοναύτες επιτηρούν τα Στενά του Ορμούζ

Επισημαίνεται ότι, το καλοκαίρι είναι η καλύτερη εποχή στην Ευρώπη για την προμήθεια φυσικού αερίου, καθώς προετοιμάζεται για τον χειμώνα, όταν οι τιμές είναι συχνά σημαντικά υψηλότερες. Ωστόσο, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να είναι ουσιαστικά κλειστά, «πνίγοντας» το 1/5 της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου που μεταφέρεται από τα δεξαμενόπλοια.

Τα υπόλοιπα φορτία, όπως αυτά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι πιο πιθανό να κατευθυνθούν προς την Ασία παρά προς την Ευρώπη, λένε οι αναλυτές, επειδή η ζήτηση εκεί είναι ιδιαίτερα μεγάλη.

Αλλά αυτή «δεν είναι μια κρίση του '22» όπως σχολίασε ο Κριστόφ Χάλσερ, αναλυτής έρευνας φυσικού αερίου και LNG στην Rystad Energy, αναφερόμενος στις ιστορικές αυξήσεις των τιμών στην Ευρώπη όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Έκτοτε, η ήπειρος έχει μειώσει σημαντικά τις εισαγωγές φυσικού αερίου της Μόσχας — το μεγαλύτερο μέρος του οποίου έφτανε μέσω αγωγών — καθώς και τη συνολική κατανάλωσή της.

«Η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη σήμερα είναι περίπου 20% χαμηλότερη από ό,τι, το 2021», δήλωσε ο Χάλσερ στο CNNi.

Ο κίνδυνος ελλείψεων «υπερεκτιμάται» ανέφερε από την πλευρά του ο Μάσιμο Ντι Οντοάρντο, αντιπρόεδρος έρευνας φυσικού αερίου και LNG στην Wood Mackenzie, συμπληρώνοντας ότι η περιοχή έχει τα μέσα να «εξαγοράσει τον εαυτό της» από οποιαδήποτε τέτοια δύσκολη κατάσταση. Παρόλα αυτά, οι τιμές προκαλούν ανησυχία.

Η τιμή του ευρωπαϊκού συμβολαίου αναφοράς φυσικού αερίου διαμορφώθηκε στα 61 ευρώ ανά μεγαβατώρα την Τετάρτη (12/8), πολύ πάνω από τα 32 ευρώ που καταγράφηκε την ίδια ημέρα το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, «η Ευρώπη θα πρέπει να ανησυχεί πραγματικά για το ενδεχόμενο τα Στενά του Ορμούζ να μην ανοίξουν, επειδή αυτό σίγουρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξαιρετικά υψηλές τιμές» δήλωσε ο Ντι Οντοάρντο.