Εδώ και δεκαετίες το Κάστρο αυτό φιλοξενούσε συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκδηλώσεις χορού και συνιστούσε ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού για την πόλη. Με τα χρόνια, όμως, αφέθηκε στην τύχη του, στερώντας έναν σημαντικό πόλο έλξης για την Πρέβεζα.

Τα τελευταία χρόνια, πολίτες διεκδικούσαν να «τρέξουν» οι διαδικασίες αποκατάστασής του, ώστε να καταστεί ξανά προσβάσιμο στο κοινό. Μετά από αρκετές πιέσεις, διενεργήθηκε αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, η οποία εγκρίθηκε και τώρα το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τις τοπικές Αρχές προχωρά στην εφαρμογή των απαραίτητων εργασιών συντήρησης.

Το Κάστρο του Παντοκράτορα δεσπόζει στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου και οικοδομήθηκε επί Αλή Πασά, μετά το 1810, ενώ μελέτες τοποθετούν την ολοκλήρωσή του γύρω στο 1818.

Το Κάστρο του Παντοκράτορα

Ο εξωτερικός περίβολος είχε ολοκληρωθεί, πριν από το 1830. Κατά τον 20ό αιώνα διατήρησε τη στρατιωτική του χρήση, ενώ από το 1940 έως το 1968 λειτούργησε ως φυλακή, οπότε και ανεγέρθηκαν νέα κτίσματα. Το 1939 κατασκευάστηκε στο εσωτερικό του ο Ναός των Αγίων Αναργύρων.

Η συστηματική μελέτη του μνημείου ξεκίνησε το 1991 με ερευνητικό πρόγραμμα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Δήμου Πρέβεζας, ενώ το 1995 εγκρίθηκε μελέτη αποκατάστασης με στόχο την προστασία, ανάδειξη και μελλοντική επανάχρησή του.

Τη δεκαετία του 1990 υλοποιήθηκαν σημαντικές εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης. Ορισμένες προβλεπόμενες επεμβάσεις δεν ολοκληρώθηκαν ή εφαρμόστηκαν διαφορετικά από τις εγκεκριμένες μελέτες, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού.

Όπως έχει διαπιστωθεί, το μνημείο έχει υποστεί εκτεταμένες βλάβες τόσο στον επιθαλάσσιο περίβολο όσο και στο κεντρικό οχυρό, λόγω της μακροχρόνιας έκθεσης στις περιβαλλοντικές συνθήκες, της δράσης της θάλασσας, της ανάπτυξης βλάστησης και παλαιότερων επεμβάσεων.

Το Κάστρο του Παντοκράτορα

Ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα αποτελεί η εκτεταμένη βλάστηση στις τοιχοποιίες και στους αναβαθμούς, που έχει προκαλέσει αποδιοργάνωση των λιθοδομών, ρηγματώσεις και τοπικές καταρρεύσεις. Η εικόνα επιβαρύνεται ακόμη από την κατάρρευση μεγάλου τμήματος του προπετάσματος στο ανατολικό μέτωπο.

Η μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, προβλέπει την αποκατάσταση του παράκτιου οχυρωματικού περιβόλου και τη στερέωση των εξωτερικών και εσωτερικών παρειών του κεντρικού πεντάγωνου οχυρού. Παράλληλα, εκπονείται ξεχωριστή ακτομηχανική και περιβαλλοντική μελέτη για την προστασία του δυτικού τριγωνικού προμαχώνα από τη θαλάσσια διάβρωση.

Βασική επιδίωξη είναι η αντιμετώπιση των σοβαρών δομικών προβλημάτων που προκαλούν η θαλάσσια διάβρωση και η ανεξέλεγκτη βλάστηση, καθώς και η αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής μορφής του μνημείου, ώστε να αναδειχθεί η ιστορική του αξία.

Οι προτεινόμενες επεμβάσεις περιλαμβάνουν την απομάκρυνση επιχώσεων, βλάστησης και νεότερων κατασκευών, την αποκατάσταση τοιχοποιιών, κανονιοθυρίδων, προπετασμάτων και θυρών, καθώς και έργα βελτίωσης της ασφάλειας των επισκεπτών, όπως νέες κλίμακες, επισκευή κιγκλιδωμάτων και ασφαλείς διαδρομές.

Στο κεντρικό οχυρό προβλέπονται εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης των θόλων και των λιθοδομών, αναδόμηση αποδιοργανωμένων τμημάτων, αποκατάσταση ρηγματώσεων και διατήρηση των αυθεντικών επιχρισμάτων και αρμολογημάτων στον μέγιστο δυνατό βαθμό.