Tại chùa Khai Nguyên (TP. Hà Nội), Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội nghị thực hành phóng sinh theo tinh thần Phật giáo góp phần bảo vệ đa dạng sinh học.

Phát biểu khai mạc, Thiếu tướng Hà Xuân Duy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05), Bộ Công an cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao trên thế giới, với hơn 51.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý, hiếm và đặc hữu. Đây là tài sản thiên nhiên quý giá, đồng thời là nền tảng quan trọng đối với sự sống và phát triển bền vững của đất nước.

Tuy nhiên, đa dạng sinh học Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức, khiến không ít loài suy giảm số lượng, thậm chí đối mặt nguy cơ tuyệt chủng. Đáng lưu ý, những hoạt động phóng sinh thiếu hiểu biết có thể vô tình tiếp tay cho việc săn bắt, vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã hoặc làm phát tán các loài ngoại lai xâm hại.

Thiếu tướng Hà Xuân Duy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05), Bộ Công an. Ảnh: Hùng Khang.

Theo Thiếu tướng Hà Xuân Duy, một hành động xuất phát từ thiện tâm nhưng nếu thực hiện không đúng cách có thể gây tổn hại cho chính sinh vật được phóng sinh, đồng thời làm ảnh hưởng đến cân bằng tự nhiên. Vì vậy, phóng sinh cần được nhìn nhận trong mối quan hệ hài hòa giữa tín ngưỡng, trách nhiệm bảo vệ đa dạng sinh học và việc tuân thủ pháp luật.

Tại hội nghị, Thiếu tướng Hà Xuân Duy đề nghị các đại biểu cùng lan tỏa ba nội dung trọng tâm: Không tiêu thụ, sử dụng trái phép sản phẩm từ động vật hoang dã; thực hành phóng sinh có hiểu biết, đúng pháp luật và phù hợp với môi trường sống; đồng thời trở thành những “đại sứ” tuyên truyền, chủ động lên tiếng và thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, động vật hoang dã.

Đông đảo đoàn viên, thanh niên tham dự Hội nghị thực hành phóng sinh theo tinh thần Phật giáo góp phần bảo vệ đa dạng sinh học tại chùa Khai Nguyên. Ảnh: Hùng Khang.

Ông bày tỏ tin tưởng, với sự đồng hành của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, sự phối hợp của các lực lượng chức năng và sự hưởng ứng của đông đảo đoàn viên, thanh niên, thông điệp “phóng sinh có hiểu biết, bảo vệ sự sống bằng trách nhiệm” sẽ được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học.

Ở góc nhìn Phật giáo, Hòa thượng Thích Thanh Điện, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương cho rằng, bảo vệ đa dạng sinh học cũng chính là nuôi dưỡng lòng từ bi, thực hành hạnh bất sát và gìn giữ những nhân duyên lành cho sự sống hôm nay và mai sau.

Theo Hòa thượng, phóng sinh không nên chỉ được hiểu là thả một sinh vật trở về tự nhiên. Ý nghĩa sâu xa hơn là giải trừ tâm sát hại, nuôi dưỡng lòng từ và hình thành lối sống biết tôn trọng sự sống. Vì vậy, việc phóng sinh cần bảo đảm sự hài hòa giữa Chính pháp, pháp luật và khoa học.

“Tăng ni, Phật tử phải thả đúng loài, đúng sinh cảnh, đúng phương pháp để thiện tâm thực sự đem lại lợi lạc”, Hòa thượng Thích Thanh Điện nhấn mạnh.

Hòa thượng Thích Thanh Điện, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương. Ảnh: Hùng Khang.

Theo đó, phóng sinh cần hướng tới tinh thần “hộ sinh”, không chỉ cứu một cá thể trong một thời điểm mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống, gìn giữ đa dạng sinh học và hình thành văn hóa tôn trọng sự sống trong cộng đồng. Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng mong muốn tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an cùng các cơ quan chuyên môn để hướng dẫn tăng ni, Phật tử thực hành phóng sinh đúng Chính pháp, đúng pháp luật.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, Thượng tọa Thích Đạo Thịnh cùng Ban tổ chức đã tổ chức hoạt động thực hành phóng sinh tại hồ Đồng Mô (TP. Hà Nội), qua đó đưa những kiến thức được chia sẻ tại hội nghị vào thực tế, lan tỏa thông điệp phóng sinh có hiểu biết, có trách nhiệm với thiên nhiên.

Sau tái thả, các cá thể vẫn cần được theo dõi để đánh giá khả năng sinh tồn, thích nghi với môi trường, hòa nhập với quần thể tự nhiên và khả năng sinh sản. Ảnh: Hùng Khang.

Phóng sinh không chỉ được hiểu đơn thuần là thả một sinh vật trở về với tự nhiên. Xa hơn thế, đó là việc giải trừ tâm sát hại, nuôi dưỡng lòng từ và hình thành một lối sống biết tôn trọng sự sống. Ảnh: Hùng Khang.

Phật tử phải thả đúng loài, đúng sinh cảnh và đúng phương pháp, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, hướng tới mục tiêu “hộ sinh”, hình thành văn hóa tôn trọng sự sống. Ảnh: Hùng Khang.

Hội nghị đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về “phóng sinh có hiểu biết, bảo vệ sự sống bằng trách nhiệm”, nhấn mạnh vai trò của mỗi bạn trẻ trong việc thực hành phóng sinh đúng cách. Từ những hoạt động thực tiễn, ý thức tôn trọng sự sống, tuân thủ pháp luật và lựa chọn đúng loài, đúng sinh cảnh được lan tỏa rộng rãi hơn, qua đó góp phần nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong bảo vệ đa dạng sinh học, gìn giữ cân bằng tự nhiên và xây dựng một lối sống hài hòa với môi trường.