Przygotowana przez resort nauki ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025 przewiduje, że osoby, które rozpoczęły proces uzyskiwania stopnia doktora w placówce posiadającej wysokie uprawnienia, będą mogły dokończyć kształcenie w tym samym miejscu, nawet jeśli jednostka ta otrzyma słabszą niż dotąd kategorię naukową B. Instytucja taka nie będzie musiała odsyłać swoich studentów do innych podmiotów.

Ewaluacja to ocena jakości działalności naukowej, którą przeprowadza się w ramach dyscyplin uprawianych w danej jednostce. Uczelnie i instytuty badawcze otrzymują za swoją pracę oceny – nazywane kategoriami naukowymi. Od przyznanej kategorii zależą uprawnienia jednostki. Im słabsza jednostka, tym mniej ma uprawnień.

Obecnie zasady zakładają, że jeśli placówka dostanie słabą ocenę (kategorię B lub C), traci uprawnienia, np. do nadawania stopni doktora.

Choć na razie nie da się przewidzieć wyników ewaluacji, resort nauki postanowił zabezpieczyć interesy doktorantów na wypadek utraty uprawnień ich jednostki.

Wprowadzone rozwiązanie ma charakter tymczasowy i dotyczy trwającej ewaluacji za lata 2022–2025. Jeżeli podczas kolejnej oceny (za lata 2026–2029) placówka naukowa poprawi swoje wyniki i uzyska wyższą kategorię, jej uprawnienia zostaną w pełni przywrócone. W przypadku ponownego uzyskania słabej oceny, podmiot ostatecznie utraci prawo do nadawania stopni doktorskich.

Nowe przepisy nakładają na placówki naukowe obowiązki finansowe w sytuacji trwałej utraty uprawnień. Jeżeli doktorant będzie zmuszony przenieść się do innej jednostki naukowej w celu dokończenia przewodu, jego dotychczasowa placówka pokryje koszty związanych z tym egzaminów oraz procedur formalnych.

Podobne procedury osłonowe zastosowano po poprzedniej ewaluacji działalności naukowej. Wówczas z mechanizmu tymczasowego skorzystało sześć szkół doktorskich, które odnotowały spadek kategorii naukowej.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. (PAP)

lt/ agt/