تاریخ انتشار ۱۸/۰۸/۲۰۲۶ - ۱۱:۴۰ ‎+۲ گرینویچ•به روز شده در ۱۲:۰۱

فدریکو گارسیا لورکا تصمیم گرفت چند دقیقه‌ای را به عشق اختصاص دهد؛ از «هورتا د سان بیسنته» خود، در جریان قیام ۱۸ ژوئیه ۱۹۳۶، در زمانی که خبرهایی که تاریخ معاصر اسپانیا را دگرگون می‌کرد و یک ماه بعد سرنوشت مرگبار جهانشمول‌ترین شاعر اندلسی را رقم می‌زد، در سراسر شبه‌جزیره پیچیده بود.

گمان می‌رود مخاطب این سطور خوان رامیرس د لوکاس، روزنامه‌نگار و منتقد هنر اهل آلباسه بوده باشد. د لوکاس که در سال ۲۰۱۰ درگذشت و آن زمان هنوز دانشجو بود، احتمال دارد همان معشوقی باشد که «سونت‌های عشق تیره» لورکا از او الهام گرفته‌اند، هرچند او به دلایل روشن درباره این ماجراها حتی پس از پایان دیکتاتوری فرانکو نیز سکوت و احتیاط را حفظ کرد.

این نامه‌نگاری میان هنرمند ۳۸ ساله و دانشجوی ۱۶ ساله را رامیرس د لوکاس به مدت ۷۰ سال نگه داشت. او درست پیش از مرگ، مجموعه‌ای از نقاشی‌ها، نامه‌ها و یک دفتر خاطرات درباره رابطه‌اش با هنرمند را به خواهر و برادرانش سپرد که همین نامه در آن پیدا شد. کارشناسانی که این مواد را پس از انتشارشان در سال ۲۰۱۲ بررسی کردند، بر این باورند که این آخرین نامه‌ای است که لورکا پیش از بازداشت و تیربارانش در نقطه‌ای نامعلوم میان شهرداری‌های بیزنار و الفکار نوشته است.

از آن رویدادها ۹۰ سال گذشته است، اما هنوز هم دست‌نوشته‌ها و آثار تازه‌ای از این شاعر اندلسی پیدا می‌شود، هرچند پیکر او، مانند پیکر بسیاری دیگر از اسپانیایی‌ها، هنوز پیدا نشده است. وزارت سیاست سرزمینی و حافظه دموکراتیک بیش از ۳۰۰۰ گور جمعی را ثبت کرده که انجمن‌های قربانیان برآورد می‌کنند میان ۱۱۴ هزار تا ۱۳۰ هزار نفر در آنها بدون نبش قبر مدفون شده‌اند.

نمونه دیگری از احیای فرهنگی را در شعری درباره زمان می‌بینیم؛ یکی از مضامینی که به لطف نسخه‌ای که کامارون بر پایه بخشی از نمایش «باشد که پنج سال بگذرد» اجرا کرد، تا امروز به عنوان یکی از کلیشه‌های لورکایی باقی مانده است و اکنون «لوس خاویس» نسخه‌ای تازه از آن را برای تریلر فیلم بلند جدیدی که بر پایه داستان، عاشقان و جهان لورکا با عنوان «لا بولا نگرا» ساخته شده و اخیرا برنده جایزه بهترین کارگردانی در جشنواره کن شده است ارائه کرده‌اند.

میگل پوودا، خواننده فلامنکو، علاوه بر آنکه بازسازی خانه‌ای از میراث نصری را که شاعر در کودکی، میان سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۱۶، در طبقه همکف شماره ۵۰ خیابان آسرا دل دارو در آن زندگی می‌کرد بر عهده گرفته، موفق شد دست‌نوشتی را بخرد که در پشت آن شعری منتشرنشده از لورکا نوشته شده است؛ متنی که لورکاپژوهی به نام پپا مرلو اصالت آن را تایید کرده است.

پپا مرلو و پوودا هر دو کتاب «چیزهای آن سوی دیگر؛ نادیده‌ها در فدریکو گارسیا لورکا» را نوشته‌اند که در آوریل امسال منتشر شد و در آن آخرین کشفیات درباره جهان ادبی این هنرمند بررسی می‌شود؛ اثری که به مجموعه انتشارات مرکز فرهنگی تازه گشوده‌شده در خانه دوران کودکی او افزوده خواهد شد.

دومین فیلم بلند درباره لورکا، به کارگردانی فرناندو فرانکو، در سال ۲۰۲۷ اکران خواهد شد. این فیلم دقیقا به بازسازی آخرین هفته‌های زندگی فدریکو می‌پردازد؛ از فرارش از مادرید پس از قیام تا تیربارانش در گرانادا. باید چند ماه صبر کرد تا روشن شود آیا فیلم چند دقیقه‌ای را به ادای احترام به نامه‌ای که برای رامیرس د لوکاس نوشته شد و هرگز پاسخی نگرفت اختصاص خواهد داد یا نه.