De Koninklijke Sterrenwacht van België blaast 200 kaarsjes uit

Op 8 juni 2026 viert de Koninklijke Sterrenwacht van België haar 200-jarig bestaan. Ter gelegenheid hiervan organiseert het instituut een waaier aan activiteiten, waarvan de agenda zich uitstrekt tot 2027. Deze worden regelmatig bijgewerkt op de website van het 200-jarig bestaan van de Sterrenwacht: 200jaar.sterrenwacht.be.  

Een instituut dat zich over 200 jaar heeft ontwikkeld

De Sterrenwacht werd opgericht vóór de oprichting van de Belgische staat, op initiatief van de wiskundige, statisticus en astronoom Adolphe Quetelet. Omdat hij een sterrenwacht wilde bouwen op het grondgebied dat vandaag overeenkomt met het huidige België, diende hij een rapport in bij koning Willem I van Nederland. Deze laatste ondertekende, na het voorstel van Quetelet te hebben aanvaard, op 8 juni 1826 het besluit tot de oprichting van de Sterrenwacht.

Gedurende deze 200 jaar is het instituut mee geëvolueerd met de wetenschappelijke revoluties en heeft het haar expertise op het gebied van de aard- en ruimtewetenschappen uitgebreid. Het heeft ook een verhuizing meegemaakt, van Sint-Joost-ten-Node naar de huidige locatie in Ukkel. Uit de Sterrenwacht zijn twee andere verwante instituten voortgekomen: het Koninklijk Meteorologisch Instituut en het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie, beide eveneens gelegen op het plateau van Ukkel.

Vandaag de dag heeft de Koninklijke Sterrenwacht van België zich op internationaal vlak bewezen dankzij haar wetenschappelijke expertise, met name op het gebied van astronomie, tijdsmeting, zonnefysica, seismologie, gravimetrie, geodesie via GNSS-positioneringssatellieten, planetologie en ruimteweer.

Om dit jubileum te vieren, organiseerde de Koninklijke Sterrenwacht van België een speciaal evenement voor vooraanstaande gasten, waarbij de geplande activiteiten werden voorgesteld en een tentoonstelling van haar oude boeken werd gepresenteerd. Ook nodigde ze het personeel van de instituten op het plateau van Ukkel en hun buitendiensten uit voor een gezellig evenement met een barbecue en spelletjes.

Een waaier aan activiteiten tot 2027

Voor het publiek heeft de Sterrenwacht, samen met haar Planetarium op de Heizel, een waaier aan activiteiten en publicaties gepland om dit jubileumjaar te vieren, onder andere:

• Opendeurdagen in het weekend van 26 en 27 september 2026, samen met het Koninklijk Meteorologisch Instituut en het Koninklijke Belgische Instituut voor Ruimte-Aëronomie,
• Rondleidingen door de afdeling zonnefysica en ruimteweer,
• Rondleidingen op de locatie in Humain (gelegen nabij Rochefort),
• Een avond om de zonsverduistering en de Perseïden-meteorenregen te bekijken op 12 augustus 2026 in Humain,
• Street astronomie-sessies,
• Concerten in het Planetarium in januari 2027, samen met het Brussels Philharmonic,
• Lezingen in het Paleis der Academiën in het Frans en het Nederlands, in samenwerking met het Collège Belgique van de Académie royale de Belgique voor het Franstalige gedeelte.

Verder zijn er lezingen in het Planetarium, rondleidingen en avondobservaties met de grote telescoop van 45 cm, de publicatie van een boek ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van de Sterrenwacht, de uitzending van podcasts, een tentoonstelling in het Planetarium, een tentoonstelling op de hekken van het plateau van Ukkel, de uitgifte van speciale postzegels in samenwerking met bpost, de uitgifte van een speciale munt in samenwerking met het Nationaal Geografisch Instituut en de Nationale Bank van België.

De activiteitenkalender wordt regelmatig bijgewerkt op de website van het 200-jarig bestaan van de Sterrenwacht, waar u ook anekdotes voor elke dag van het jaar vindt, evenals wandelroutes in Brussel en België rond het thema astronomie.

Bezoek de website van het 200-jarig bestaan van het Koninklijk Observatorium van België: 200jaar.sterrenwacht.be.