Dezinformacja w ochronie przyrody rośnie w niepokojącym tempie! Zmyślone ataki zwierząt na ludzi, sensacyjne nagłówki i hiperrealistyczne zwierzęta wygenerowane przez sztuczną inteligencję lub zmanipulowane ręcznie.

O tym, jak bezprecedensowa jest skala manipulacji dotyczących dzikich zwierząt (zwłaszcza wilków i niedźwiedzi), rozmawialiśmy niedawno podczas panelu DezinfoRadar w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, w którym uczestniczyła dr Izabela Stachowicz (relacja ze spotkania tutaj: https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C113686%2Cmkis-w-sieci-rozpowszechniane-sa-dezinformujace-tresci-na-temat-niedzwiedzi). Internet zalewają sfabrykowane materiały wideo, których jedynym celem jest wzbudzenie nieuzasadnionego lęku i polaryzacja opinii publicznej.
Jako Instytut Biologii Ssaków PAN nie pozostajemy bierni i na bieżąco konfrontujemy się z dezinformacją w przestrzeni publicznej:

???? Dostarczamy rzetelnych ekspertyz: Dobrym przykładem jest głośna sprawa rzekomej „pumy” grasującej na Dolnym Śląsku, która wywołała lokalną panikę i zaangażowała sztaby kryzysowe. Analiza nagrań przeprowadzona przez prof. dr. hab. Rafała Kowalczyka jednoznacznie wykazała, że drapieżnik z nagrań to nie puma, a kot domowy. (https://www.rmf24.pl/regiony/wroclaw/news-to-nie-jest-puma-wazny-komunikat-po-analizie-nagran-z-dolneg,nIdn,1010466)

✉️ Apelujemy o weryfikację informacji: W zeszłym roku z inicjatywy dr. hab. Michała Żmihorskiego, wystosowaliśmy list otwarty do polskich mediów. Zwracaliśmy w nim uwagę na powielanie błędnych i niesprawdzonych doniesień o wilkach oraz używanie emocjonalnego języka, który zakłamuje rzeczywisty obraz tych drapieżników. (https://dzikiezycie.pl/archiwum/2025/lipiec-sierpien-2025/list-otwarty-srodowiska-naukowego-do-polskich-mediow-w-sprawie-rzetelnego-przekazywania-informacji-na-temat-wilkow)

Dezinformacja i deepfake’i mają całkowicie realne skutki – odciągają służby od prawdziwych zagrożeń, utrudniają zarządzanie konfliktami na linii człowiek-dzika przyroda i dezorganizują pracę przyrodników.

Chcemy sprawdzić, jak dokładnie dezinformacja i fake newsy wpływają na Państwa codzienną pracę zawodową oraz życie jak ludzi związanych z ochroną przyrody! ???? Gorąco zachęcamy do wypełnienia krótkiej ankiety badawczej (ok. 5-10 min) stworzonej przez dr Izabelę Stachowicz:
„Fake czy nie fake? Wpływ dezinformacji i deepfake’ów w naukach o środowisku”
???? Wersja PL: https://forms.gle/K3HgcjfDsC4WenVw6
???? Wersja EN: https://forms.gle/TziM3oqFgv9rnikt8

Państwa odpowiedzi pomogą nam ocenić rzeczywisty wpływ dezinformacji i wesprą działania na rzecz obrony edukacji środowiskowej. Z góry dziękujemy za udział w ankiecie!

????????????