Сталічны рэгіён Хельсінкі ў Фінляндыі з насельніцтвам каля 1,4 мільёна чалавек дабіўся бясспрэчнага прарыву ў сферы бяспекі дарожнага руху. Чаму з яго вопыту могуць навучыцца іншыя сталіцы і буйныя гарады ЕС, разбіраўся Euronews.

Да 2030 года прыватным аўтамабілям будзе забаронены ўезд у гэты буйны транспартны вузел у цэнтры горада. Фота: Euronews

Каля 40 гадоў таму сталіца Фінляндыі пачала распрацоўваць новыя рашэнні для скарачэння колькасці ДТЗ са смяротнымі вынікамі, а затым і поўнай іх ліквідацыі. Гэтыя намаганні ўжо прынеслі вынік: з 2024 па 2025 год на працягу 12 месяцаў запар у горадзе не было ніводнай смерці на дарозе.

Для параўнання, за аналагічны перыяд на вуліцах Парыжа загінуў 31 чалавек — кіроўцы, пешаходы, матацыклісты і веласіпедысты. А да моманту здымкі гэтага рэпартажу Euronews у Хельсінкі прайшло яшчэ дзевяць месяцаў запар без адзінай смяротнай аварыі.

Роні Утрыайнен — інжынер па арганізацыі дарожнага руху ў Дэпартаменце гарадскога асяроддзя горада Хельсінкі. Фота: Euronews

Ключавую ролю адыграла комплекснае горадабудаўнічае планаванне, але былі і многія іншыя фактары.

«Вядома, важна зрабіць наша транспартнае асяроддзе бяспечнейшым, але не менш важныя больш адказныя паводзіны ўдзельнікаў дарожнага руху, больш бяспечныя аўтамабілі, а таксама заканадаўства і кантроль за захаваннем правіл, — тлумачыць Роні Утрыайнен, інжынер па арганізацыі дарожнага руху ў Дэпартаменце гарадскога асяроддзя горада Хельсінкі. —

Горад знізіў абмежаванні хуткасці, палепшыў інфраструктуру для пешаходаў і раварыстаў, звузіў праезныя часткі і ўсталяваў камеры кантролю хуткасці. Грамадскі транспарт у нас вельмі развіты, і гэта таксама дапамагае паменшыць колькасць паездак на аўтамабілі і сутыкненняў».

Аўтамабілям уезд забаронены. Нядаўна адкрыты тунэль толькі для пешаходаў і веласіпедыстаў, Фота: Euronews

Маці Хірванен (злева) і Матці Туленхейма прадстаўляюць дзве розныя фінскія роварныя асацыяцыі. Фота: Euronews

Апошнія 20 гадоў сталіца Фінляндыі актыўна інвестуе ў інфраструктуру для павышэння бяспекі дарожнага руху, уключаючы тунэлі ў загружаных цэнтрах дзелавой актыўнасці і масты, якія злучаюць суседнія раёны, — яны пабудаваны выключна для пешаходаў і раварыстаў.

«Агульнае адчуванне бяспекі за апошняе дзесяцігоддзе прыкметна палепшылася», — прызнае Марці Туленхейма, галоўны спецыяліст Федэрацыі раварыстаў Фінляндыі.

«У мінулым годзе Хельсінкі ўклаў каля 35 мільёнаў еўра ў інфраструктуру для раварыстаў і пешаходаў. Гэта, магчыма, гучыць як вялікая сума, але яна складае ўсяго 13 % усяго бюджэту на транспартныя інвестыцыі», — пацвярджае іншы галоўны спецыяліст, Маці Хірванен з Сеткі фінскіх веламуніцыпалітэтаў.

Доўгі шлях: Хельсінкі пачаў планаваць, як павысіць бяспеку на вуліцах, яшчэ 40 гадоў таму. Фота: Euronews

Пасі Антэройнен — генеральны дырэктар Liikenneturva, Фінскага савета па бяспецы дарожнага руху. Фота: Euronews

Цяпер горад глядзіць наперад і мае намер яшчэ больш палепшыць паказчыкі бяспекі: з 2030 года прыватным аўтамабілям забароняць рух па ажыўленых вуліцах вакол Цэнтральнага чыгуначнага вакзала, тлумачыць Пасі Антэройнен, генеральны дырэктар Liikenneturva, Фінскай рады па бяспецы дарожнага руху.

«Галоўнае пытанне — гэта грамадскае ўхваленне. Што прымальна для той ці іншай краіны ці горада? Чаго мы чакаем? Жыхары Хельсінкі вырашылі, што хочуць больш бяспечных вуліц».

Дэніс Пастэрстэйн, кіраўнік аддзела кантролю за дарожным рухам паліцыі Хельсінкі. Фота: Euronews

Яшчэ каля 20 гадоў таму горад устанавіў максімальную хуткасць 30 км/г на сваіх вуліцах. Тут даўно існуе ўстойлівае і шырока падзялянае стаўленне нулявой талерантнасці да перавышэння хуткасці або кіравання пад уздзеяннем наркотыкаў і алкаголю.

«Горад узмацніў аўтаматычны кантроль. У нас 70 аўтаматычных камер фіксацыі хуткасці. Акрамя гэтага, праводзяцца рэйды, падчас якіх правяраюцца захаванне хуткаснага рэжыму і ўзровень алкаголю ў крыві. Вядома, кантралююцца ўсе віды транспарту, — тлумачыць Дэніс Пастэрстэйн, кіраўнік аддзела кантролю за дарожным рухам у паліцыі Хельсінкі. — Яшчэ адзін важны кірунак — інфармацыйныя кампаніі. Мы актыўна працуем у сацыяльных сетках. У мінулым годзе, напрыклад, нашы акаўнты набралі 30 мільёнаў праглядаў. Такія кампаніі ў сотні і тысячы разоў павялічваюць бачнасць у параўнанні з адной выпісанай квітанцыяй пра штраф. Уплыў на паводзіны кіроўцаў велізарны».

Стратэгія ЕС Vision Zero накіраваная на максімальна магчымае набліжэнне да нуля колькасці загінулых у дарожна-транспартных здарэннях да 2050 года. Фота: Euronews

Стратэгія Еўрапейскага саюза Vision Zero накіравана на тое, каб да 2050 года максімальна наблізіцца да нуля загінулых у дарожных аварыях. Яе асноўная ідэя — у тым, што смяротныя вынікі і цяжкія траўмы на дарогах можна прадухіліць.

Чаму іншыя сталіцы ЕС і буйныя гарады могуць навучыцца ў паспяховага вопыту Хельсінкі?

«Гэтая мэта была пастаўлена тут 40 гадоў таму. Цяпер яна стала рэальнасцю. Важна ставіць перад сабой мэты і глядзець у будучыню», — кажа Марці Туленхейма.

«Калі вылучыць толькі адну рэч, гэта было б зніжэнне хуткасных абмежаванняў. Гэта важна. З гэтага можна пачаць», — тлумачыць інжынер па арганізацыі дарожнага руху Роні Утрыайнен.

«Вядома, кожны горад унікальны. Некаторыя еўрапейскія сталіцы ў дзесяць разоў большыя за Хельсінкі, але яны ўсё адно могуць імкнуцца станавіцца лепшымі кожны дзень», — падводзіць вынік генеральны дырэктар Фінскай рады па бяспецы дарожнага руху Пасі Антэройнен.

Усе навіны →