У «Нашай Нівы» ёсць уважлівыя чытачы і сярод расійскай інтэлігенцыі. Так, мы атрымалі ліст ад чытача з Томска (Сібір) пра рэжысёра Дзмітрыя Акімава, якога паставілі на чале Тэатра імя Янкі Купалы.

Міністр культуры Беларусі Руслан Чарнецкі і новы мастацкі кіраўнік Тэатра імя Янкі Купалы Дзмітрый Акімаў. Фота Міністэрства культуры

Чытач хваліць Акімава як рэжысёра:

«Дзмітрый Акімаў быў прызначаны галоўным рэжысёрам томскага ТЮГа ў 2020 годзе і здолеў за паўтара сезона паставіць некалькі яркіх спектакляў, у тым ліку па малавядомай п'есе Аляксандра Астроўскага «Не ад гэтага свету» і апавяданнях Аляксандра Цыпкіна. Спектаклі Акімава былі адзначаны крытыкай і ўзнагародамі рэгіянальнага тэатральнага фестывалю «Маска». Мы асабіста знаёмыя. Як галоўны рэжысёр, ён не баяўся запрашаць на пастаноўкі ў свой тэатр іншых цікавых рэжысёраў і радаваўся іх поспехам. На жаль, у разгар другога «акімаўскага» сезона ў тэатры адбыўся пажар, які вывеў са строю дах над галоўнай залай. Гэта паставіла крыж на творчых планах галоўнага рэжысёра, які быў вымушаны пакінуць тэатр летам 2021 года. Тамічы спадзяюцца, што ў беларускім тэатры ў Дзмітрыя Акімава ўсё атрымаецца, і калі-небудзь ён вернецца ў Томск з вялікімі гастролямі найстарэйшага тэатра Беларусі. Бо такі творчы руска-беларускі абмен стаў традыцыяй з часоў Вялікай Айчыннай».

Чытач нагадвае, што менавіта ў Томск тэатр імя Янкі Купалы быў эвакуяваны падчас Другой сусветнай.

Так, народная артыстка Беларусі Стэфанія Станюта ўспамінала, як яна, будучы ў Томску, плакала ад зводак Саўінфармбюро: «савецкія самалёты бамбілі Мінск». Там, у Мінску, заставалася сям’я, маленькі сын (Станюту пачатак вайны застаў у Адэсе на гастролях). Сям’я жыла каля вакзала, а Станюта разумела: а што бамбяць? Чыгуначны вузел бамбяць. Томск быў горадам тугі па радзіме для таго пакалення купалаўцаў.

Шаноўны чытач з Томска! Беларусы на сітуацыю з прызначэннем Акімава глядзяць інакш — як на новую ступень каланізацыі, на сціранне нацыянальнай ідэнтычнасці. У Беларусі нямала таленавітых рэжысёраў і менеджараў культуры, але амаль усе яны — у чорных спісах, ім забароненая праца. І замест іх прывозяць чалавека з Расіі, які зусім нічога не ведае пра нашу нацыянальную традыцыю, пра цэнтральнаеўрапейскія ўплывы. Для якога што «Тутэйшыя», што «Дзве душы», што «Кароль Лір» беларускай традыцыі, што купалаўскі дворнік Андрусь Горват — пусты гук.

Лукашысты ператварылі Беларусь у культурную пустыню, дзе ў большасці асяродкаў культуры не засталося месца для рэфлексіі, а дазволеныя або брындушкі, або хваласпевы, або перапевы. Гастралююць у Беларусі толькі расійскія тэатры, пераважна нізкапробныя. Канцэрты даюць толькі расійскія зоркі — палітычна лаяльныя (як навязваюць Шамана — чытайце тут). Музыка ў радыё гучыць строга дазволеная. Сотні беларускіх творцаў забароненыя і замоўчваюцца. Нават школьныя праграмы выхалашчаныя, там няма найлепшай дзіцячай літаратуры. За тры тыдні да прызначэння томскага рэжысёра ў Беларусі былі арыштаваныя апошнія незалежныя кнігавыдаўцы.

Русіфікацыя і «ахамленне» беларусаў ішлі даўно, але разгром Тэатра імя Янкі Купалы стаіць асаблівым пунктам, таму што гэта быў акадэмічны тэатр, адна з апошніх пляцовак, дзе гучала нацыянальная мова, перадавалася неразарваная, з часоў Янкі Купалы і Ігната Буйніцкага назапашаная традыцыя.

Таму для нас гэта не «творчы руска-беларускі абмен», а вынішчэнне нашай культуры пад выглядам абмену, гэта свядомая дэбілізацыя пад выглядам «ідэалагічнага клопату». Мы, беларусы, гэтага не прымем.

Цяпер час, калі найбольш з’яў беларускай культуры ствараюцца ў падполлі і паўпадполлі, у барацьбе са страхам і як адказ на прыгнёт; час, калі важныя п’есы чытаюцца на кватэрніках. Вялікія творы сёння выношваюцца ў турмах і СІЗА або праз боль вымушанага маўчання, але не ў апаганеных лукашыстамі святынях беларускай культуры, сярод якіх і Тэатр імя Янкі Купалы. Мы, беларусы, робім усё, каб калісьці гэтыя святыні былі пераасвечаныя і адрадзіліся для свабоднай творчасці.

Усе навіны →