Амерыканскі эвалюцыйны біёлаг і сэксолаг Джасцін Гарсія сцвярджае: ключ да разумення чалавечых адносін — не ў сэксуальным інстынкце, а ў значна менш відавочнай, але мацнейшай патрэбе ў блізкасці.

Фота: pexelscom

Школьная біялогія вучыць нас простай ісціне: сэкс патрэбны для працягу роду, перадачы генаў і выжывання віду. Здавалася б, усё лагічна і зразумела — гармоны і натуральны адбор кіруюць нашым жыццём. Аднак чалавечыя адносіны значна больш складаныя, чым звычайны механізм размнажэння.

У даследаванні «Інтымная жывёла» («The Intimate Animal»), на якое звяртае ўвагу The Times, Джасцін Гарсія, сцвярджае: акрамя першабытнага і ўніверсальнага імкнення да сэксу, якое вызначае тое, як людзі дзейнічаюць і ўзаемадзейнічаюць, існуе блізкасць (intimacy). Яна гэтак жа неабходная для нашага выжывання і дабрабыту.

Гарсія вызначае блізкасць як «прыемнае і заспакаяльнае пачуццё, якое ўзнікае ад блізкай сувязі з іншым чалавекам». І гэта адчуванне, сцвярджае ён, не выпадковае — яно мае глыбокія эвалюцыйныя карані.

Чалавечае размнажэнне — адзін з самых складаных працэсаў у жывёльным свеце. У параўнанні з большасцю сысуноў людзі нараджаюць дзяцей, якія застаюцца бездапаможнымі надзвычай доўга. Немаўляты патрабуюць пастаяннага догляду, а першыя гады іх жыцця становяцца фізічна і псіхалагічна знясільваючымі для маці. У такіх умовах выжыванне было магчымае толькі праз устойлівыя сувязі з іншымі, найперш з бацькам дзіцяці. Так узнікла тэндэнцыя да сацыяльнай манагаміі.

Як падкрэслівае Гарсія, людзі ўваходзяць у вельмі вузкае кола сысуноў — усяго 3—5 % відаў, — для якіх характэрныя ўстойлівыя пары. Аднак з цягам часу гэтыя сувязі выйшлі далёка за межы выхавання дзяцей. Прыкладна 12 тысяч гадоў таму, з пераходам да земляробства, адносіны паміж партнёрамі сталі інстытуцыяналізавацца: з’явіўся шлюб, цесна звязаны з уласнасцю, зямлёй і рэсурсамі.

Людзі, піша Гарсія, схільныя да сацыяльнай манагаміі, але зусім не абавязкова — да сэксуальнай. Жаданне разнастайнасці, навізны і эксперыментаў часта супярэчыць патрэбе ў стабільнай блізкасці, каханні і эмацыйнай бяспецы.

Сэкс даўно перастаў быць выключна спосабам зачацця. Гарсія спасылаецца на даследаванне 2007 года, у якім людзям задавалі пытанне: «Чаму людзі займаюцца сэксам?». Было атрымана 237 асобных матываў — ад атрымання павышэння па службе да банальнага «паддаўся моманту».

Простая радасць ад сэксу — вось прычына, па якой людзі здраджваюць доўгатэрміновым партнёрам, даводзіць ён і тлумачыць: пасля шматразовага ўздзеяння аднаго і таго ж стымулу людзі і іншыя сысуны схільныя рэагаваць менш моцна. Мы звыкаем да добрага, і яно перастае прыносіць нам тыя ж пачуцці задавальнення.

Аднак большасці людзей удаецца ігнараваць сваё глыбіннае жаданне сэксуальнай разнастайнасці і даследаванняў, пакінутае нам эвалюцыяй, і заставацца ў камфортных адданых адносінах. Чаму? Таму што блізкасць перамагае, даводзіць Гарсія.

І гэта пацвярджаецца данымі. У даследаванні 2019 года, дзе апыталі 64 000 жанчын са 180 краін, высветлілася, што дабрыня і падтрымка для іх значна важнейшыя за багацце, статус ці рост партнёра. Гэта тыя рысы, якія немагчыма атрымаць ад выпадковай сувязі на адну ноч.

Асабліва паказальным для Гарсіі стаў досвед наведвання легальнага бардэля — выключна з даследчай мэтай. Сярод самых дарагіх паслуг там аказаўся так званы «поўны досвед з дзяўчынай» («full Girlfriend Experience») коштам да 20 тысяч долараў. «Сэкс не абавязкова з’яўляецца яго часткай, — прызнаўся супрацоўнік. — Але вас чакаюць ашаламляльныя абдымкі». Як акцэнтуе ўвагу Гарсія, людзі куплялі не цела, а блізкасць.

Нават місіянерская поза, якая ўзнікла яшчэ два мільёны гадоў таму, калі проталюдзі пачалі хадзіць на дзвюх нагах, на погляд аўтара, сведчыць аб тым, што людзі эвалюцыянавалі, каб займацца сэксам не толькі дзеля зачацця, але і ў пошуках блізкасці, самараскрыцця і нават падтрымання адносін.

Усе навіны →