Sağlık dünyası Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun, “bazı bilim insanlarının Türkiye’de ulusal HPV aşılama programına gerek olmadığı yönünde görüş bildirdiğini” ifade etmesini ve “Türkiye’de HPV profilinin diğer ülkelerden farklı olduğunu” söylemesini tartışıyor. Tartışmaların gölgesinde rahim ağzı kanseri, önlenebilir olmasına karşın her yıl yüz binlerce kadının yaşamını tehdit eden ciddi bir halk sağlığı sorunu olmayı sürdürüyor.

Dünya genelinde yaklaşık 500 bin rahim ağzı kanseri vakasının görüldüğü ve bu vakaların yaklaşık yarısının ölümle sonuçlandığı biliniyor. Söz konusu kansere ilişkin koruma sağlayan HPV aşısına erişim konusunda ise sıkıntılar yaşanıyor. Bu bağlamda Genel Sağlık-İş Sendikası toplumun tamamının erişebildiği ve ücretsiz olarak uygulanacak HPV aşısı için Sağlık Bakanlığı’na 3 yıldır çağrıda bulunuyor. Çağrılarını Cumhuriyet aracılığıyla yeniden gündeme getiren sendikanın genel başkanı Dr. Derya Uğur, HPV enfeksiyonunun neden olduğu kanserleri önlemenin en etkili yollarından birinin aşılama olduğuna vurgu yaparak, aşıya erişimin, bir kişinin ekonomik gücüne ya da ailesinin gelir düzeyine bırakılabilecek bir mesele olmadığını ifade etti. 

Bakan Memişoğlu’nun HPV’ye ilişkin açıklamalarını anımsatan Uğur, “Bilimsel gerçekler bu yaklaşımı desteklememektedir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanan HPV aşıları, rahim ağzı kanserlerinin büyük bölümünden sorumlu olan HPV-16 ve HPV-18 başta olmak üzere kansere yol açan yüksek riskli HPV tiplerine karşı güçlü koruma sağlamaktadır. Türkiye’deki veriler de bu iki tipin ülkemizde yaygın olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye Jinekoloji Derneği’nin verileri doğrultusunda, onkojenik HPV tipleri içerisinde HPV-16 ve HPV-18’in yaklaşık yüzde 70 oranında görüldüğü belirtilmektedir.

Dolayısıyla ‘Türkiye’de HPV tipleri farklı, bu nedenle ulusal aşılama programına gerek yok’ şeklindeki yaklaşımın bilimsel bir dayanağı bulunmamaktadır” dedi. Koruyucu sağlık hizmetlerinin temel unsurlarından biri olan aşının “sosyal devletin sorumluluğunda olduğu” vurgusunu yapan Uğur, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun açıklamalarının, önceki Sağlık Bakanı Fahrettin Koca döneminde HPV aşısına ilişkin verilen sözlerin yaşama geçirilmediğini, aksine bu alanda ciddi bir geri adım atıldığını gösterdiğini söyledi.

Son dönemde yayımlanan güncel bir çalışmanın; HPV aşılama oranlarının yükselmesiyle rahim ağzı kanserine bağlı ölümlerin belirgin biçimde azaldığını ortaya koyduğuna işaret eden Uğur, şunları kaydetti:

“Avrupa’nın farklı ülkelerinde yürütülen geniş kapsamlı çalışmalar ve bilimsel dergilerde yayımlanan araştırmalar da HPV aşısının, özellikle erken yaşlarda uygulandığında rahim ağzı kanseri riskini ciddi ölçüde azalttığını göstermektedir. Bilimsel kanıtlar ortadayken hâlâ tartışmayı sürdürmek, koruyucu sağlık hizmetlerini geciktirmek anlamına gelmektedir. HPV aşısı korur. HPV aşısı rahim ağzı kanserini önler. Önlenebilir bir hastalık için insanların kansere yakalanmasını beklemek, çağdaş ve kamucu sağlık politikasıyla bağdaşmaz. Devletin görevi hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi sunmakla sınırlı değildir. Asıl görevlerden biri, hastalık ortaya çıkmadan önce gerekli koruyucu sağlık hizmetlerini toplumun tamamına eşit biçimde ulaştırmaktır. Üstelik ekonomik krizin ve yoksulluğun derinleştiği bir dönemde HPV aşısının maliyetini yurttaşların üzerine bırakmak, sağlıkta eşitsizliği daha da büyütmektedir. Geliri yüksek olanların aşıya ulaşabildiği, dar gelirli ailelerin ise çocuklarını aşılatamadığı bir sistem sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz.”

Uğur “Genel Sağlık-İş olarak Sağlık Bakanlığı’na çağrımızı yineliyoruz: HPV aşısı ücretsiz ve herkes için erişilebilir hale getirilmelidir. Üç doz olarak uygulanan HPV aşılarının bedeli, sosyal devlet anlayışının gereği olarak Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmalıdır. Türkiye, bilimsel gerçekleri tartışmaya açmak yerine bilimsel kanıtların gereğini yerine getirmelidir. Sağlık politikaları kişisel değerlendirmelere, ekonomik hesaplara veya geciktirilen sözlere göre değil; bilimin ve halk sağlığının gerektirdiği şekilde belirlenmelidir” dedi.