Genel Sağlık ve Sosyal Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası'ndan (Genel Sağlık-İş), Sağlık Bakanlığı tarafından 1 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan "Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin yazılı açıklama yapıldı. 

Açıklamada, yayımlanan usul ve esaslar uyarınca hekim dışı personelin ek ödemelerinde bir değişiklik bulunmadığı, entegre devlet hastaneleri ile meslek hastalıkları hastanelerinin bireysel hedef katsayısı uygulaması kapsamına alınmadığı ifade edildi.

Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nde bireysel hedef katsayısının 1 ile 1,4 arasında değişen bir oran olarak tanımlandığı aktarılan açıklamada, Usul ve Esaslar doğrultusunda 1’in altında kalan katsayıların 1, 1,4’ün üzerinde kalanların ise 1,4 kabul edileceği belirtildi. Bu durumun aynı iş yükü altındaki hekimler arasında farklılıklara yol açacağı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Farklı hastanelerde aynı iş yükü altında görev yapan hekimlerin birinin bireysel hedef katsayısı 1 iken diğerininki 1,4 olabilecektir. Z-skoruna dayalı bu sistemde, hekimin elde ettiği puan aynı branşta ve benzer özelliklere sahip sağlık tesislerinde görev yapan meslektaşlarının ortalamasıyla karşılaştırılıyor. Hekimin ortalamadan ne kadar farklılaştığı hesaplanarak performans katsayısına yansıtılıyor. Çok çalışan hekim 140 birim aldığında, mevcut sisteme göre 100 birim alan hekimin ek ödemesi düşecektir."

Sistemin hekimlerin belirli bir hizmet standardını karşılamasından ziyade diğerlerinden ne kadar fazla puan ürettiğini esas aldığı savunulan açıklamada, "Bu anlayışın çalışma barışını zedelemesi, mesleki dayanışmayı geriletmesi ve sağlık çalışanlarını birbirleriyle rekabete sürüklemesi kaçınılmazdır. Üstelik çalışanın ay sonunda alacağı ek ödemenin miktarını önceden öngörebilmesini de güçleştiren bu sistem, bir hekimin kişisel hayattaki planlamasını da etkilemektedir" değerlendirmesi yapıldı.

Açıklamada, performansın sadece hekimin kişisel çabasına bağlı olmadığını, çalışmayan tıbbi cihazlar, personel eksikliği, ameliyathane kapasitesinin yetersizliği, yatak sıkıntısı ve sarf malzemesi eksiklikleri gibi altyapı farklılıklarının hizmet üretimini doğrudan etkilediği ifade edildi. Katsayı belirlenmesinde girişimsel işlemler, ana performans parametreleri, yan performans parametreleri (bonus) ve Z-skor hesaplamasının esas alınacağı kaydedildi.

Bireysel Hedef Katsayısı'na dayalı anlayışın sağlık hizmetinin niteliği açısından da riskler taşıdığına dikkati çekilen açıklamada, "Hastaya ayrılan sürenin kısalması, ayrıntılı muayenenin geri plana itilmesi, koruyucu sağlık hizmetleri ile kronik hastalık takibinin yeterince teşvik edilmemesi ve daha fazla puan getiren işlemlere yönelme baskısının artması bu risklerin başında gelmektedir. Sağlık meslek mensupları mevcut koşullarda zaten düşük ücretlerle yoğun iş yükü altında çalışmakta olup ücretlerini ise 5 kalem altında, farklı bordrolarla düzenlenerek alabilmekte, adeta sağlık emekçilerinin daha fazla çalışması, insani olmayan koşullarda uzun sürelerle çalışması ödüllendirilmektedir. Bakanlık tarafından öngörülen bireysel hedef katsayısının belirlenmesine ilişkin çalışmalar da yine bu ödüllendirme ve cezalandırma sisteminin yeni bir parçasıdır" denildi.

Açıklamada Genel Sağlık-İş’in talepleri ve çağrısına ilişkin ise şunlar yer aldı:

"Sağlık meslek mensupları, tek kalemde, en düşüğü yoksulluk sınırının üzerinden başlamak üzere tek kalemde maaş almalıdır. Sağlık emekçileri, ödüllendirme-cezalandırma sistemi ile alacakları ücreti bilmeden çalışmak durumunda bırakılmamalı; hekimler puan toplama kaygısı olmadan, mesleki ve vicdani kanaatleri uyarınca mesleki faaliyetlerini sürdürebilmeli, sağlık emekçilerinin yarıştırılmasına dönük her türlü uygulamadan vazgeçilmelidir. Sağlık hizmetini puan ve performans yarışına dönüştüren, hastayı bir 'puan kaynağı' olarak gören, çalışanlar arasındaki dayanışmayı zayıflatan ve çalışma ortamını rekabete sürükleyen hiçbir sistem kabul edilemez. Sağlık hizmetinin ölçüsü daha fazla işlem değil, daha nitelikli ve insan odaklı sağlık hizmetidir."