Miasto wprowadza rewolucję w opłatach za odpady. Od 2027 r. mieszkańcy bloków i apartamentowców będą rozliczani na podstawie zużycia wody, a nie liczby zadeklarowanych mieszkańców. Miasto liczy, że nowe zasady pomogą uszczelnić system i ograniczyć problem niezgłoszonego najmu turystycznego.

• Z początkiem nowego roku w budynkach wielorodzinnych opłaty za odpady będą naliczane na podstawie zużycia wody, a nie liczby mieszkańców.
• Domy jednorodzinne pozostaną przy dotychczasowej metodzie „od osoby”, tworząc tzw. system hybrydowy.
• Stawka za odbiór odpadów wzrośnie z 28 do 32 zł od osoby, a limit odbieranych śmieci zwiększy się z 180 do 240 l miesięcznie.

Od 2027 r. mieszkańcy Zakopanego zapłacą więcej za odbiór odpadów komunalnych, ale największą zmianą będzie nowy sposób naliczania opłat w budynkach wielorodzinnych.

Miasto odchodzi tam od metody „od osoby” i wprowadza system oparty na zużyciu wody. Samorząd przekonuje, że to sposób na uszczelnienie systemu i walkę z niezgłoszonym najmem krótkoterminowym, który od lat generuje problemy w popularnym kurorcie.

Obecny system nie jest miarodajny. Nie każda osoba płaci za śmieci

Obecnie w Zakopanem obowiązuje stawka 28 zł miesięcznie od osoby. Jak wskazywało Radio Kraków, system nie odzwierciedla rzeczywistej liczby osób korzystających z nieruchomości, szczególnie we wspólnotach mieszkaniowych, gdzie wiele lokali jest wynajmowanych turystom.

W praktyce bowiem część właścicieli deklaruje jednego mieszkańca, choć w sezonie apartamenty są zajmowane przez znacznie większą liczbę osób. W efekcie ilość produkowanych odpadów nie odpowiada składanym deklaracjom, a koszty ponoszą pozostali mieszkańcy.

Istotna zmiana w naliczaniu opłaty w blokach. Podstawą będzie zużycie wody

Nowy model będzie miał charakter hybrydowy. W domach jednorodzinnych oraz w przypadku wielu działalności gospodarczych opłaty nadal będą naliczane od liczby mieszkańców. Zmiany obejmą przede wszystkim budynki wielolokalowe, gdzie podstawą naliczania opłat stanie się średniomiesięczne zużycie wody.

Opłata dla całego budynku będzie wyliczana na podstawie rocznego zużycia wody odczytanego z głównego wodomierza. Następnie wspólnota lub zarządca budynku zdecyduje o podziale kosztów pomiędzy poszczególne lokale. W nowych budynkach, które nie posiadają jeszcze historii zużycia, zastosowane zostaną wskaźniki szacunkowe, a po roku rozliczenia będą oparte na rzeczywistych danych.

Miasto argumentuje, że zużycie wody jest jednym z najbardziej wiarygodnych wskaźników faktycznego użytkowania lokalu.

Taki model jest odpowiedzią na wielokrotnie składane przez mieszkańców bloków, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe wnioski o ograniczenie skutków tak zwanych „martwych dusz”, dzikiego wynajmu i szarej strefy

- mówił już kilka miesięcy temu naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska Jan Szwenk, cytowany przez "Tygodnik Podhalański".

Właściciele domów zapłacą więcej. Zniżki za kompostowanie lub Kartę Dużej Rodziny

Przypomnijmy, że - jak pisała "Gazeta Krakowska" - przyjęta przed wakacjami przez Radę Miasta uchwała zakłada również podwyżkę podstawowej stawki za odbiór odpadów z 28 do 32 zł od osoby. Jednocześnie wzrośnie limit odbieranych odpadów z 180 do 240 l miesięcznie na osobę. Miasto przewidziało także wyższe ulgi za kompostowanie bioodpadów oraz 15-procentową zniżkę dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny.

Zmiany mają zapewnić większą szczelność systemu i jego finansowe bilansowanie w mieście, które każdego roku odwiedzają setki tysięcy turystów.

Metoda opłat za odpady „od wody” budzi kontrowersje w całej Polsce. Ludzie boją się rachunków

Przypomnijmy, że takie zmiany jak w Zakopanem wpisują się w ogólnokrajowy spór o sposób naliczania opłat za odpady. W wielu gminach - jak Tomaszów Mazowiecki, Augustów czy Gorzów Wielkopolski - metoda „od wody” wywołała protesty mieszkańców, którzy skarżyli się na wzrost rachunków.

W Augustowie pojawiały się relacje o ponad 100-procentowych podwyżkach, co wynikało z błędnego przekonania, że opłata rośnie z każdym zużytym litrem, a nie dopiero po przekroczeniu ustalonego limitu.

Ludzie byli zbulwersowani, bali się, że będą musieli oszczędzać wodę, wykorzystywaną do gotowania, czy mycia się.

Z drugiej strony samorządy zmagające się z szarą strefą - jak Kostrzyn czy miejscowości turystyczne - wskazują, że metoda „od osoby” nie działa, bo wielu mieszkańców zaniża liczbę lokatorów. W takich gminach model oparty na wodzie pozwala objąć systemem także osoby faktycznie korzystające z nieruchomości, w tym turystów.

Eksperci: metoda wodna jest szczelniejsza, ale nie rozwiąże wszystkiego

Specjaliści od gospodarki odpadami podkreślają, że metoda „od wody” jest bardziej wiarygodna, bo opiera się na twardych danych, a nie deklaracjach mieszkańców. Pozwala też wykrywać nieprawidłowości - w gminach, które ją wprowadziły, spadek zużycia wody wyniósł ok. 10 proc., głównie dzięki uszczelnieniu instalacji, a nie ograniczeniu higieny.

Jednocześnie eksperci przypominają, że żadna metoda nie zatrzyma rosnących kosztów systemu, wynikających m.in. z cen energii, pracy i zagospodarowania odpadów. Niezależnie od sposobu naliczania, opłaty będą rosły - co potwierdzają analizy samorządów i organizacji branżowych.