9 oktober 2026

Pensioen

Bij een gemiddelde pensioenpot zijn de mogelijkheden echter beperkt. Brand New Day pleit daarom voor meer ruimte om individueel opgebouwd pensioen in te zetten voor vroeg- en deeltijdpensioen.

'Het is moeilijk uit te leggen dat iemand met werkgeverspensioen hiervoor meer mogelijkheden heeft dan een ondernemer die zijn pensioen zelf heeft opgebouwd. Die fiscale discriminatie moet verdwijnen', zegt Joost Tieland, directeur van Brand New Day.

Met een individuele pensioenrekening kunnen mensen aanvullend pensioen opbouwen. Vooral zzp’ers, ondernemers en werknemers die via hun werkgever geen of onvoldoende pensioen opbouwen, hebben zo de mogelijkheid om zelf een goed pensioeninkomen te realiseren. Zij kunnen onder gunstige fiscale voorwaarden sparen of beleggen voor hun pensioen.

Uit onderzoek onder klanten van Brand New Day blijkt dat ruim een derde (36%) het opgebouwde vermogen ook vóór de AOW-leeftijd wil aanspreken, omdat zij eerder willen stoppen met werken.

'Voor veel mensen is aanvullend pensioen dus niet alleen bedoeld als extra inkomen ná de AOW', stelt Tieland. 'Het is ook een manier om de laatste jaren van het werkende leven anders in te richten, bijvoorbeeld door eerder te stoppen, minder te gaan werken of zich maatschappelijk in te zetten.'

Gemiddelde individuele pensioenpot levert vóór AOW te weinig op

Van de deelnemers die hun individuele pensioen vóór de AOW-leeftijd willen aanspreken, zegt 62% minimaal €1.000 netto per maand nodig te hebben. Dat bedrag is bedoeld om het ontbrekende salaris en de nog niet ingegane AOW gedeeltelijk op te vangen.

Wie een bancaire lijfrente vóór de AOW-leeftijd laat ingaan, krijgt echter te maken met een lange minimale uitkeringsduur. 'Daardoor moet het beschikbare pensioenvermogen over veel jaren worden verdeeld. Er zijn echter veel verschillen in de hoogte van individuele pensioenpotjes. Voor mensen die minder kapitaal hebben opgebouwd leidt zo’n verplichte brede spreiding tot een te lage uitkering om daadwerkelijk minder te gaan werken of eerder te stoppen', betoogt Tieland.

Het knelpunt zit daarmee specifiek in de periode vóór de AOW. Vanaf de AOW-leeftijd bestaan binnen de lijfrente juist meer mogelijkheden voor tijdelijke uitkeringen. Voor bepaalde oudere pensioenrechten gelden bovendien andere regels. Tieland: 'Het is daarom altijd van belang om advies in te winnen voordat een individuele pensioenpot wordt omgezet in een uitkering.'

Geef derde pijler ook ruimte voor AOW-overbrugging

Binnen het werkgeverspensioen bestaan meer mogelijkheden om het pensioen vóór de AOW-leeftijd flexibel in te zetten. Afhankelijk van de regeling kunnen deelnemers hun pensioen eerder laten ingaan, met deeltijdpensioen gaan of tijdelijk een hogere uitkering ontvangen om het ontbreken van AOW gedeeltelijk op te vangen.

Brand New Day vraagt het kabinet en de Tweede Kamer daarom om ook binnen de derde pijler een duidelijke mogelijkheid te creëren om individueel pensioen tijdelijk vóór de AOW-leeftijd in te zetten.

Tieland: 'Dat kan bijvoorbeeld door een begrensde AOW-overbruggingsuitkering mogelijk te maken, waarbij iemand gedurende een beperkte periode vóór de AOW tijdelijk een groter deel van zijn pensioen ontvangt en het resterende vermogen daarna verder laat uitkeren. Daarmee blijft het geld bestemd voor pensioen en wordt geen vrije opname geïntroduceerd. Wel krijgen ondernemers en anderen die zelf hun pensioen opbouwen meer ruimte om hun pensioen aan te laten sluiten op hun laatste werkzame jaren.'

Volgens Brand New Day moet de fiscale behandeling minder afhankelijk worden van de vraag of pensioen via een werkgever of individueel is opgebouwd. Het doel is immers hetzelfde: inkomen voor later. Dan hoort ook meer gelijkheid in de mogelijkheden om dat pensioen vóór de AOW in te zetten.

Volgens Tieland hoeft meer flexibiliteit de schatkist bovendien niets te kosten: 'Doordat uitkeringen vóór de AOW-leeftijd doorgaans zwaarder worden belast, kan het zelfs extra inkomstenbelasting opleveren.'