• Okres przywołania wprowadzono 30 czerwca 2026 roku na trzy godziny: 18:00–21:00.
• Jednostki rynku mocy muszą dostarczać energię bez względu na uwarunkowania i koszty.
• Taka decyzja operatora oznacza, że wystąpiła możliwość niezabezpieczenia wystarczającej rezerwy mocy w systemie.

Ostatnie upały dały się we znaki systemowi elektroenergetycznemu w Polsce, ale ich skutki przyszły z opóźnieniem. Operator Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, Polskie Sieci Elektroenergetyczne, musiał sięgnąć po dawno nieużywany mechanizm: przywołanie na rynku mocy.

"Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. ogłaszają okresy przywołania na rynku mocy w dniu 30.06.2026 r. w godzinach 18:00–19:00, 19:00–20:00, 20:00–21:00" – poinformowały PSE w komunikacie.

Po godz. 13 we wtorek PSE przekazały, że wydłużyły okres przywołania i będzie obowiązywał także w godzinach 21:00–22:00.

Ogłosiliśmy okres przywołania w godzinach 21-22 30 czerwca.

— PSE S.A. (@pse_pl) June 30, 2026

Przywołanie na rynku mocy. Długa lista powodów

Jak mówi w rozmowie z WNP Maciej Wapiński, rzecznik PSE, na wtorkową decyzję nałożyło się kilka czynników.

– Według prognoz rezerwa mocy była niewystarczająca. Wynika to z obciążenia systemu, wyższego zapotrzebowania wywołanego upałami, awariami w jednostkach konwencjonalnych oraz niższą niż prognozowana generacją wiatrową – mówi Wapiński. W systemie zabrakło kilku bloków z Elektrowni Kozienice (starsze jednostki, 200 MW), nie pracuje też największy blok w Elektrowni Turów (444 MW).

Dodatkowo, podobna sytuacja (niższa generacja OZE) jest w innych państwach, więc nie ma skąd zaimportować energii (jest też ona po prostu droga). Widać to również na polskim rynku, bo uśredniona rynkowa cena (RCE), w okresie przywołania to ponad 2000 zł/MWh.

Brak rezerwy mocy, operator ogłasza przywołanie

Ogłoszenie przywołania to sygnał dla jednostek zakontraktowanych na rynku mocy, by były gotowe i realizowały swoje obowiązki mocowe. Czyli: mają dostarczać energię elektryczną i to bez względu na sytuację czy koszty. Są w końcu za to wynagradzane z pieniędzy z rynku mocy. Za niewywiązanie się z tego obowiązku grożą im kary. 

Jednostki wytwórcze muszą dostarczać w takiej sytuacji odpowiedni poziom mocy, ale są też jednostki redukcji zapotrzebowania (DSR, Demand Side Response). Jednostki DSR w okresie przywołania muszą obniżyć pobór energii elektrycznej.

Sięgnięcie po ten mechanizm oznacza, że w systemie zaobserwowano brak wystarczającej rezerwy mocy. Na przykład 30 czerwca w godzinach przywołania było to od 400 do 800 MW.

To trzeci raz w historii, gdy PSE ogłaszają okres przywołania na rynku mocy. Pierwszy raz nastąpiło to 23 września 2022 roku, kiedy ten mechanizm nazywano jeszcze "okresem zagrożenia na rynku mocy" (ustawodawca odszedł później od tej nazwy). Drugi raz wystąpił 6 listopada 2024 roku. W obu przypadkach okresy były kilkugodzinne.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin