• Koniec z ustnymi umowami dzierżawy. Jakie formy będą dopuszczalne po wejściu w życie nowych przepisów?
• Resort chce promować długoterminową dzierżawę. Jak zmieni się podział umów i maksymalny okres ich obowiązywania?
• Właściciele gruntów zyskają nowe uprawnienia. Kiedy będą mogli kontrolować działalność dzierżawcy?
• Dzierżawcy także otrzymają nowe prawa. W jakich sytuacjach będą mogli poddzierżawić część gruntów bez zgody właściciela?
• Zmiany obejmą sprzedaż gruntów i dziedziczenie dzierżawy. Co stanie się z obowiązującymi umowami?
• Kiedy będzie można rozwiązać umowę przed terminem? Projekt określa nowe zasady dla obu stron.

Koniec z ustnymi umowami dzierżawy. Ministerstwo proponuje nowe zasady

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt ustawy o dzierżawie rolniczej, który zakłada m.in. zniesienie możliwości zawierania tego typu umów w formie ustnej. Projekt został opublikowany w czwartek 18 czerwca na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Zgodnie z propozycją resortu umowy dzierżawy rolniczej będą mogły być zawierane wyłącznie w jednej z czterech form:

• aktu notarialnego,
• pisemnej z datą pewną,
• pisemnej z poświadczeniem daty przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
• elektronicznej.

Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji, na koniec 2024 r. nawet 75 proc. prywatnych umów dzierżawy było zawieranych ustnie. Projekt wprowadza także podział umów ze względu na czas ich trwania. Umowy krótkoterminowe miałyby obowiązywać do 8 lat, a długoterminowe – od 8 do 30 lat.

Resort chce promować dłuższe umowy, przyznając właścicielom dodatkowe uprawnienia, m.in.

• możliwość kontroli działalności prowadzonej na dzierżawionym gruncie,
• żądania informacji o planach produkcyjnych.

Umowy dzierżawy rolnej tylko na czas określony. Maksymalnie 30 lat

Ministerstwo proponuje również odejście od umów zawieranych na czas nieokreślony. Po zmianach wszystkie umowy dzierżawy rolniczej miałyby być zawierane na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat. Wprowadzone zostanie także domniemanie, że określone rodzaje umów mają charakter długoterminowy.

Nowe uprawnienia mają zyskać również dzierżawcy. W przypadku umów długoterminowych będą mogli, pod określonymi warunkami, poddzierżawić lub oddać do bezpłatnego używania do 25 proc. przedmiotu dzierżawy bez zgody właściciela. Będzie to możliwe m.in. wtedy, gdy do końca umowy pozostanie więcej niż trzy lata lub gdy dzierżawcy będzie brakowało nie więcej niż pięciu lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Projekt przewiduje także możliwość żądania przez dzierżawcę ograniczenia niektórych obciążeń nieruchomości, jeśli utrudniają one korzystanie z dzierżawionego gruntu. W takich przypadkach obciążenie mogłoby zostać utrzymane przy odpowiednim obniżeniu czynszu.

Nowe prawa właścicieli gruntów i dzierżawców. Co zmieni projekt ustawy?

Zmiany obejmą również nabywców nieruchomości będących przedmiotem dzierżawy. Zgodnie z projektem utracą oni możliwość wypowiedzenia obowiązującej umowy dzierżawy. Ponadto osoby bliskie dzierżawcy będą mogły wstąpić w stosunek dzierżawy, np. po jego śmierci. Dzierżawca posiadający umowę długoterminową zyska też prawo do rozwiązania jej przed terminem w określonych przypadkach, m.in. gdy właściciel odmówi podpisania protokołu wydania nieruchomości, nie usunie jej wad lub gdy wywłaszczenie obejmie co najmniej 30 proc. dzierżawionego gruntu.

Z kolei wydzierżawiający będzie mógł rozwiązać umowę przed terminem m.in. w przypadku zaległości czynszowych przekraczających sześć miesięcy, po wcześniejszym trzymiesięcznym wezwaniu do zapłaty.

Projekt zawiera również przepisy przejściowe dotyczące już obowiązujących umów. Zgodnie z propozycją ustawa miałaby wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. (PAP)