ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ («Wall Street Journal»). Η εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκεται πλέον στα πρόθυρα κατάρρευσης, μετά τις νέες επιθέσεις ιρανικών δυνάμεων κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και την άμεση στρατιωτική απάντηση της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ της «Wall Street Journal», η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να εγκαταλείψει ουσιαστικά το πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας ελήφθη λίγες ώρες πριν αναχωρήσει για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ενημέρωσαν τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο ότι το Ιράν είχε εξαπολύσει πυραύλους κατά πλοίων και επιθετικά drones εναντίον εμπορικών σκαφών που επιχειρούσαν να διέλθουν από τη νότια θαλάσσια διαδρομή των Στενών του Ορμούζ. Ανάμεσα στα πλοία που επλήγησαν βρισκόταν και δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, ο Αμερικανός Πρόεδρος ζήτησε από τους κορυφαίους συμβούλους του να εκτιμήσουν εάν η Τεχεράνη επιθυμεί πραγματικά μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία. Η απάντηση ήταν αρνητική.

Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν άμεση. Ο Τραμπ ανακάλεσε την άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο, διέταξε αλλεπάλληλα αμερικανικά πλήγματα κατά στρατιωτικών στόχων μέσα και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε ακόμη και για επιθέσεις σε κρίσιμες πολιτικές υποδομές, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης που τροφοδοτούν με πόσιμο νερό τον ιρανικό πληθυσμό.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν τη συμφωνία δημιουργώντας θαλάσσιο διάδρομο ναυσιπλοΐας χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με το Ιράν, γεγονός που -κατά την ιρανική εκδοχή- δικαιολογούσε τις επιθέσεις κατά πλοίων.

Μιλώντας από την Άγκυρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πλέον την εκεχειρία λήξασα.

«Για μένα έχει τελειώσει. Δεν θέλω πλέον να ασχολούμαι μαζί τους. Είναι ψεύτες, απατεώνες και επικίνδυνοι άνθρωποι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Λίγες ώρες αργότερα, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματοποίησαν δεύτερο κύμα επιθέσεων κατά ιρανικών στόχων, με στόχο -όπως ανακοίνωσε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ- να περιορίσουν περαιτέρω τις δυνατότητες της Τεχεράνης να απειλεί την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, διατύπωσε με σαφήνεια τη νέα αμερικανική θέση.

«Η συμφωνία είναι πολύ απλή. Αν πυροβολούν πλοία, θα τους χτυπήσουμε σκληρά», δήλωσε.

Η «Wall Street Journal» σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν περισσότερο από 6% μετά τις δηλώσεις Τραμπ, αντανακλώντας τους φόβους των αγορών για νέα σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.

Το δημοσίευμα αποκαλύπτει επίσης ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό είχε οργανώσει επί εβδομάδες μυστική επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων μέσω της νότιας διαδρομής, κοντά στις ακτές του Ομάν. Περισσότερα από 125 πλοία είχαν διασχίσει τα Στενά με αυτόν τον τρόπο, συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας, έχοντας απενεργοποιήσει τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού τους και παραμένοντας σε συνεχή επικοινωνία με αμερικανικά πολεμικά πλοία.

Η επιλογή της συγκεκριμένης διαδρομής προκάλεσε έντονη αντίδραση του Ιράν, το οποίο απαιτεί τα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή, κοντά στις ιρανικές ακτές, υποστηρίζοντας ότι η νότια θαλάσσια οδός είναι ναρκοθετημένη.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η εφημερίδα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης εκτόξευαν εδώ και εβδομάδες drones εναντίον πλοίων που χρησιμοποιούσαν τη νότια διαδρομή, ενώ τέσσερα ευρωπαϊκά υπερδεξαμενόπλοια αναγκάστηκαν να επιστρέψουν όταν δέχθηκαν προειδοποιήσεις ότι θα αποτελέσουν στόχο.

Παρότι ο Τραμπ δεν έχει ακόμη επαναφέρει τον πλήρη ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, αμερικανικά πολεμικά πλοία παραμένουν σε θέσεις μάχης, έτοιμα να εφαρμόσουν νέα μέτρα εφόσον δοθεί σχετική εντολή.

Η κορυφαία Δημοκρατική στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιν Σαχίν (Jeanne Shaheen), χαρακτήρισε τις εξελίξεις «επικίνδυνη κλιμάκωση», υποστηρίζοντας ότι η κατάρρευση της προσωρινής συμφωνίας αποδεικνύει πως η κυβέρνηση Τραμπ εισήλθε στον πόλεμο χωρίς σαφές σχέδιο και χωρίς βιώσιμη στρατηγική για την επίτευξη μόνιμης ειρήνης.