Επικεφαλής της νέας αυτής πρωτοβουλίας είναι η Δημοκρατική βουλευτής, ελληνικής καταγωγής, Ντίνα Τάιτους.

Η επιστολή εστάλη στους επικεφαλής της πλειοψηφίας και μειοψηφίας της Βουλής των Αντιπροσώπων την παρομονή της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7-8 Ιουλίου.

Σε αυτή η Τάιτους προειδοποιεί, μεταξύ άλλων, ότι η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 «θα έφερνε την κυβέρνηση σε άμεση σύγκρουση με τις ίδιες της τις νομοθετικές υποχρεώσεις», ενώ επισημαίνει την «επιθετική στάση της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο» και την «ουσιαστική υποστήριξη προς το Αζερμπαϊτζάν στις στρατιωτικές του επιχειρήσεις κατά της Αρμενίας» ως αποδείξεις ότι η Άγκυρα δεν έχει συμπεριφερθεί ως εταίρος του ΝΑΤΟ που ενεργεί καλή τη πίστει.

Παράλληλα οι νομοθέτες ζητούν από την ηγεσία της Βουλής να καταθέσει Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας (Joint Resolution of Disapproval) βάσει του άρθρου 216 του νόμου CAATSA, σε περίπτωση που η κυβέρνηση προχωρήσει στην επανένταξη της Τουρκίας χωρίς αξιόπιστη νομική βάση.

Συνεχείς οι παρεμβάσεις

Η επιστολή της Τάιτους αποτελεί την τελευταία πρωτοβουλία από μέλη του Κογκρέσου ώστε να μην γίνει η πώληση των F-35 στη Τουρκία. Την περασμένη εβδομάδα, η Τάιτους κατέθεσε κοινό ψήφισμα απόρριψης με στόχο να εμποδιστεί η προτεινόμενη πώληση κινητήρων General Electric F110-GE-129E/F, ύψους 700 εκατομμυρίων δολαρίων, για το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους KAAN.

Παράλληλα, σε μια ξεχωριστή διακομματική πρωτοβουλία, οι βουλευτές Μάικ Λόλερ (Ρεπουμπλικανός-Νέα Υόρκη) και Μπραντ Σέρμαν (Δημοκρατικός-Καλιφόρνια) ηγήθηκαν της σύνταξης επιστολής προς τον πρόεδρο Τραμπ, με την οποία εκφράζουν την αντίθεσή τους στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Την επιστολή συνυπέγραψαν οι βουλευτές Νικόλ Μαλλιοτάκη (Ρεπουμπλικανή-Νέα Υόρκη), Γκας Μπιλιράκης (Ρεπουμπλικανός-Φλόριντα), Τζεφ Χερντ (Ρεπουμπλικανός-Κολοράντο), Μαξ Μίλερ (Ρεπουμπλικανός-Οχά

Η επιστολή εκείνη προειδοποιούσε ότι η άρση της απαγόρευσης για τα F-35 «θα έστελνε λάθος μήνυμα στον Πρόεδρο Ερντογάν και στους συμμάχους και εταίρους μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή».

Οι δηλώσεις Ερντογάν

Στις 24 Ιουνίου, στεκόμενος στο πλευρό του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι σκόπευε να προσφέρει στον Ερντογάν ένα «μεγάλο δώρο» ενόψει της συνόδου κορυφής — αναφορά που ερμηνεύτηκε ευρέως ως πρόθεση επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε τότε ότι ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξέταζε τις προϋποθέσεις για την πιστοποίηση της συμμόρφωσης της Τουρκίας με τη νομοθεσία των ΗΠΑ.

Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019 μετά την αγορά του ρωσικής κατασκευής συστήματος αεράμυνας S-400, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Προέδρου Τραμπ — κυρώσεις που παραμένουν σε ισχύ έως σήμερα. Ο Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA) για το οικονομικό έτος 2020 απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία εφόσον η Άγκυρα διατηρεί στην κατοχή της τους S-400.