W piątek 17 lipca Sejm zdecydował o wyborze Mateusza Szpytmy na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Za kandydaturą obecnego zastępcy prezesa IPN zagłosowało 226 posłów (168 z PiS, 32z PSL, 12 z Konfederacji, 8 z Polski 2050, 3 z koła Demokracja oraz troje niezrzeszonych: Paulina Matysiak, Janusz Kowalski i Marek Jakubiak).

Przeciw opowiedziało się 194 parlamentarzystów (150 z KO, 21 z Lewicy, 11 z Centrum, 3 z Polski 2050, 4 z Razem, 3 z partii Grzegorza Brauna oraz dwoje niezrzeszonych: Joanna Mucha i Tomasz Zimoch). Od głosu wstrzymało się czworo posłów w tym m.in. Marcin Józefaciuk. W głosowaniu nie wzięło udziału 36 polityków.

Sejm wybrał nowego szefa IPN. Tusk zapowiedział zwrot

Choć Sejm wyłonił nowego szefa Instytutu, procedura nie została jeszcze zakończona. Zgodnie z przepisami kandydatura musi zostać zatwierdzona przez Senat. Już teraz wiadomo jednak, że może być z tym problem.

Krótko po głosowaniu do sprawy odniósł się premier Donald Tusk. Zapowiedział, że Koalicja Obywatelska nie poprze Mateusza Szpytmy podczas głosowania w Senacie. – Są ważne powody, dla których KO nie zaakceptuje tej kandydatury w Senacie. Nie muszę ich tutaj tłumaczyć – powiedział premier w rozmowie z dziennikarzami w Sejmie.

Donald Tusk zaznaczył jednocześnie, że „rozumie stanowisko PSL i Władysława Kosiniaka-Kamysza”, który wysoko ocenia dorobek naukowy Mateusza Szpytmy, zwłaszcza jego badania dotyczące historii ruchu ludowego. – Także to formalne ogłoszenie przez pana marszałka było w tym sensie przedwczesne, bo w Senacie nie uzyska akceptacji – dodał szef rządu.

Kim jest Mateusz Szpytma?

Mateusz Szpytma z Instytutem Pamięci Narodowej związany jest od 2000 roku. Przez ponad 25 lat pełnił w tej instytucji wiele funkcji – od historyka i eksperta w krakowskim oddziale IPN, przez pracę w pionie edukacyjnym, stanowisko asystenta prezesa Janusza Kurtyki i zastępcy dyrektora sekretariatu prezesa, aż po funkcję zastępcy prezesa Instytutu, którą sprawuje od 2015 roku.

W latach 2015–2016 kierował także Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Jest historykiem specjalizującym się przede wszystkim w badaniach nad pomocą udzielaną Żydom przez Polaków podczas niemieckiej okupacji. Opublikował również prace dotyczące historii polskiego ruchu ludowego po II wojnie światowej. Jeszcze jako student historii i prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim uczestniczył w wyprawach naukowych na Ukrainę, podczas których dokumentowano zabytkowe inskrypcje i herby znajdujące się w kościołach, pałacach oraz na cmentarzach.

Kontrowersje wokół szefa IPN

Wybór Mateusza Szpytmy od początku wywoływał spore emocje. Przeciwko jego kandydaturze wystąpiła część środowiska historyków. Petycję w tej sprawie podpisało blisko 300 naukowców, wśród nich m.in. Antoni Dudek, Marcin Zaremba i Piotr Osęka.

To właśnie Senat zdecyduje teraz, czy Mateusz Szpytma ostatecznie obejmie stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Biorąc pod uwagę zapowiedzi przedstawicieli Koalicji Obywatelskiej, uzyskanie wymaganej zgody izby wyższej może okazać się największą przeszkodą na drodze do objęcia funkcji.

Czytaj też:
Nowa RPO wybrana przez Sejm. Kim jest Sylwia Gregorczyk-Abram? Czytaj też:
Awantura w Sejmie wokół Czarnka. Gomoła ruszył z prezentem, posłowie PiS zablokowali drogę