218.500. Zoveel BIG-geregistreerde verpleegkundigen telde Nederland per 1 juli 2025. De grootste beroepsgroep in onze gezondheidszorg. Overal aanwezig, van de wijk tot de intensive care, en onmisbaar. Toch worden zij bij grote besluiten niet structureel bevraagd. Niet vanwege gebrek aan kennis of betrokkenheid, maar omdat het niet in de organisatiestructuren zit. Dat is onverstandig en risicovol.

In een zorgsysteem dat kraakt onder de druk van personeelstekorten, vergrijzing en toenemende complexiteit, kunnen we deze blinde vlek niet langer negeren. Wie wil bouwen aan waardegedreven zorg – zorg die draait om wat voor patiënten écht telt – moet beginnen bij degenen die dat dagelijks zien, voelen en uitvoeren: verpleegkundigen.

Waardegedreven zorg klinkt prachtig: betere uitkomsten voor patiënten tegen beheersbare kosten. Maar wie bepaalt eigenlijk wat ‘waarde’ is? En wie zit aan tafel als de route naar die waarde wordt uitgestippeld? Te vaak zijn het beleidsmakers en bestuurders, met spreadsheets en dashboards. Maar zorg draait niet alleen om cijfers. Zorg draait om mensen.
Verpleegkundigen zijn diegene die horen wat anderen soms niet horen, zien wat beleidsstukken niet vangen, en voelen haarscherp aan wat werkt en wat niet. Zij zijn de ogen, oren én het geweten van de zorg. Als zij niet structureel betrokken worden bij beslissingen en zeggenschap hebben, wordt een cruciaal perspectief gemist.

Waarde ontstaat in de relatie tussen zorgverlener en patiënt, niet op papier. Hun blik is integraal en door de zorgketen heen. Hun invloed is, mits erkend, enorm.
Verpleegkundigen zijn van nature bruggenbouwers in een interdisciplinair veld. Niet hiërarchisch, maar samen. Precies wat de zorg nu nodig heeft: verbinding, samenwerking en partnerschap.

Toch verlaat een derde van de verpleegkundigen binnen vijf jaar het vak omdat ze de kern van hun beroep verliezen: ruimte voor betekenisvolle zorg, invloed op de koers en erkenning van vakmanschap. Dat vertrek heeft desastreuze gevolgen.

Critici vrezen dat meer zeggenschap extra tijd kost in een al drukke praktijk. Maar juist bij schaarste is hun inbreng nodig om prioriteiten te stellen en kwaliteit te bewaken. Alleen zo benutten we hun expertise en bouwen we aan zorg die waarde toevoegt. Willen we verpleegkundigen behouden en de zorg overeind houden, dan moeten we nu in actie komen. De beweging naar waardegedreven zorg slaagt alleen als verpleegkundigen gelijkwaardig meebeslissen naast artsen, bestuurders, beleidsmakers en patiënten.

Daarom onze oproep aan organisaties, onderzoeks- en onderwijsinstellingen:
– Erken verpleegkundigen als inhoudelijke partners in waardegedreven zorg.
– Betrek verpleegkundigen structureel bij beleid, besluitvorming, bekostiging, implementatie en innovatie.
– Geef ruimte voor eigen onderzoek binnen waardegedreven zorg.

En aan verpleegkundigen zelf: Laat je zien. Laat je horen. Neem je plaats in aan tafel.

De tijd van wachten is voorbij. Verpleegkundig zeggenschap is geen luxe, het is een voorwaarde. Voor toekomstbestendige, WAARDEgedreven zorg. Want zonder verpleegkundig zeggenschap, geen waardegedreven zorg.

Door: Hanneke van der Wal-Huisman, Elvan Simsek-Cakar, Alice Bakker, Enny Brouns, Albine Moser en Bianca Buijck van de werkgroep Waardegedreven Verpleegkundige Impact van het Linnean Initiatief.