دبیر نشست، با اشاره به برگزاری سلسله نشست‌های علمی خبرگزاری رسا پیرامون موضوع خون‌خواهی، بر ضرورت تبیین جامعه‌شناختی این پدیده تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، سید قوام صفوی، دبیر نشست، در نشست «مطالعه جامعه‌شناختی آیین‌های خون‌خواهی» که در خبرگزاری رسا برگزار شد، در آغاز این برنامه با اشاره به اهمیت موضوع خون‌خواهی در گفتمان امروز انقلاب اسلامی، اظهار داشت: موضوع خون‌خواهی، به‌ویژه پس از پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی و تأکید معظم‌له بر اینکه آزادگان جهان انتقام خون مظلومان را خواهند گرفت و در مسیر خون‌خواهی گام برخواهند داشت، به یکی از مباحث مهم و قابل تأمل در فضای علمی و فکری کشور تبدیل شده است.

صفوی با معرفی موضوع نشست، بیان کرد: نشست امروز با عنوان «مطالعه جامعه‌شناختی آیین‌های خون‌خواهی» برگزار می‌شود. بی‌تردید حضور گسترده مردم در صحنه و همراهی آنان با آرمان خون‌خواهی، صرفاً یک واکنش احساسی نیست، بلکه پدیده‌ای اجتماعی است که دارای ریشه‌ها، زمینه‌ها، کارکردها و پیامدهای مشخصی است و از همین رو نیازمند تحلیل و بررسی جامعه‌شناختی است.

وی با اشاره به ویژگی‌های حرکت اجتماعی شکل‌گرفته در سال‌های اخیر، تصریح کرد: آنچه امروز شاهد آن هستیم، پیوند یک حرکت اجتماعی گسترده با قیامی است که در تبعیت از امام جامعه شکل گرفته است. این الگو، دست‌کم با چنین گستردگی و انسجامی، در تاریخ اسلام کمتر سابقه داشته و اگر تاریخ اسلام را مرور کنیم، نمونه‌ای با این شدت و وسعت نمی‌یابیم که مردم پس از شهادت یکی از پیشوایان خود، چنین گسترده و ماندگار در صحنه حضور داشته باشند.

دبیر نشست با اشاره به شرایط تاریخی دوران امام حسن مجتبی علیه‌السلام، اظهار داشت: در آستانه هفتم صفر، سالروز شهادت امام حسن مجتبی علیه‌السلام قرار داریم. بر اساس گزارش‌های تاریخی، سپاه آن حضرت در آغاز حدود دوازده هزار نفر بود، اما در مدت کوتاهی، بر اثر توطئه‌ها و سیاست‌های پیچیده معاویه، این بدنه اجتماعی به تدریج از هم گسست. همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب در کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» نیز اشاره فرموده‌اند، کار به جایی رسید که حتی فرماندهان نیز در کنار امام حسن علیه‌السلام باقی نماندند و ارتباط میان امام و بدنه اجتماعی به شدت تضعیف شد.

وی با بیان اینکه معاویه از ابزارهای مختلف برای ایجاد تفرقه بهره برد، افزود: تطمیع، خریدن افراد، جنگ روانی، عملیات رسانه‌ای، ایجاد تردید، تهدید و دیگر شیوه‌های سیاسی و امنیتی، از جمله اقداماتی بود که موجب فروپاشی آن انسجام اجتماعی شد.

صفوی در ادامه با مقایسه آن شرایط با وضعیت امروز، ابراز داشت: امروز به لطف الهی شاهد شکل‌گیری حرکتی اجتماعی هستیم که از انسجام و استحکام قابل توجهی برخوردار است. امام جامعه در کنار تأکید بر وحدت و انسجام ملی، مسئله خون‌خواهی را نیز مطرح می‌کنند و از خون‌خواهی آزادگان جهان سخن می‌گویند. این دو مفهوم در کنار یکدیگر، ظرفیت شکل‌دهی به یک هویت اجتماعی و تمدنی را دارند.

وی با تأکید بر ضرورت مطالعه علمی این پدیده، خاطرنشان کرد: از منظر جامعه‌شناختی، آیین‌های خون‌خواهی صرفاً واکنشی در برابر ظلم و بی‌عدالتی نیستند، بلکه می‌توانند بستری برای بازتولید هویت‌های جمعی، تقویت سرمایه اجتماعی و حتی بازتعریف مناسبات قدرت در جوامع باشند.

دبیر نشست در پایان با اشاره به تجربه تاریخی عاشورا، تصریح کرد: همان‌گونه که در تاریخ عاشورا نیز مشاهده می‌کنیم، خون‌خواهی سیدالشهدا علیه‌السلام به‌تدریج به یک هویت مشترک برای مسلمانان و شیعیان تبدیل شد. با وجود اختلاف‌ها و پراکندگی‌هایی که در جریان قیام‌های پس از عاشورا، به‌ویژه در دوره بنی‌عباس و حتی میان برخی از فرزندان و منسوبان اهل‌بیت علیهم‌السلام وجود داشت، مسئله خون‌خواهی امام حسین علیه‌السلام همواره نقطه‌ای مشترک و عامل همگرایی نیروهای مؤمن و عدالت‌خواه بود و مبارزه با دشمنان اهل‌بیت علیهم‌السلام و اسلام را به یک هویت جمعی تبدیل کرد.