Dorota Sumińska, lekarka weterynarii, autorka licznych książek dla dzieci i dorosłych, to i chyba najbardziej wiarygodna popularyzatorka wiedzy o zwierzętach i głosicielka tezy, że jesteśmy zwierzętami, które zapomniały, jak być zwierzętami. Wiarygodna, bo od lat żyje i działa zgodnie z tym, co sama głosi i o czym pisze. W otoczeniu gromady odratowanych zwierząt, psów i kotów. które tworzą jedną wielką rodzinę.

Wilk oddycha spokojnie. Człowiek dusi się z byle powodu

W swojej najnowszej książce, wydanej przez Wydawnictwo Literackie, nie tylko udowadnia, że zapomnieliśmy niemal wszystko, czego uczy nas od dziecka natura, ale i że przez to staliśmy się... po prostu gorsi. Jako gatunek i ma na to dowody. Sumińska bierze na warsztat dwadzieścia jeden „lekcji” podpatrzonych u zwierząt – od oddychania jak wilk po umieranie z żalu jak papużka pilnująca jajeczek – i układa z nich coś w rodzaju osobistego elementarza dobrego życia.

Otwiera książkę mocno: uczy oddychać jak wilk, bo jak twierdzi, właśnie ten oczerniany w bajkach i bezlitośnie trzebiony w rzeczywistości drapieżnik sam potrafi się uspokoić trzema głębokimi wdechami, zanim wda się w rodzinną awanturę. Rozdział „Oddychaj jak wilk” to zresztą znakomita zapowiedź całej reszty: autorka nie prawi kazań z katedry, tylko opowiada, co zaobserwowała sama, w trakcie wieloletniej praktyki weterynaryjnej, czy też przy własnej sforze psów, które wciąż mają wilczą duszę, choćby były jamnikami.

Dalej jest podobnie: uczymy się jeść jak goryl, załatwiać się jak borsuk (tak, nie brakuje bardzo przyziemnych „lekcji”), czy spać jak pies, co akurat – zważywszy na opisane w książce nocne przepychanki o miejsce w łóżku z sześcioma psami i kilkoma kotami – nie zawsze wygląda tak sielsko, jak może sugerować tytuł rozdziału.

Ciepło rodzinne świata zwierząt. Kto by tak nie chciał?

To chyba jest jedną z największych zalet tej książki. Sumińska nigdy nie zostawia czytelnika sam na sam z suchym faktem przyrodniczym z odnośnikami do badań, wykresów i tabelek, dając w zamian opowieść z własnego podwórka: o psim ojcu Ciapku, który wychował cudzego szczeniaka Drapcia, o kocurze Macieju I, który zaopiekował się porzuconymi kociętami, albo o słoniu zwanym przez ludzi Tym, Który Zawsze Chodzi Sam, bo stracił jedynego przyjaciela. To właśnie sprawia, że książkę czyta się jak bajkę, słucha jak rodzinnej opowieści przy kominku.

„Zwierzęta mają wszystko to, do czego niby dążymy, ale nie zawsze udaje się nam osiągnąć cel” – pisze Dorota Sumińska.

Dlaczego i jak do tego doszło, to już temat na inną historię. Do refleksji zmusza rytm opowieści, oparty na fakcie i anegdocie, a zakończony... szpilką wymierzoną w nas, ludzi. Wilk oddycha i stąpa świadomie, człowiek dusi się i upada, potykając o własne nogi. Wszyscy jesteśmy dziećmi natury, tak samo żyjemy, kochamy, cierpimy, umieramy. Tak często o tym zapominamy.

Bądź jak człowiek, który potrafi uczyć się od zwierząt

Dorota Sumińska kończy książkę osobistym wyznaniem, że wszystkiego, co naprawdę ważne, nauczyła się nie w szkole ani na studiach weterynaryjnych, tylko od prosiaczka Prosia i suczki Amiczki z dzieciństwa. To zdanie mogłoby zabrzmieć jak czuły banał, gdyby nie fakt, że cała reszta książki uczciwie na nie zapracowała. Możemy w to wierzyć. Mogą jedynie żałować ci, którzy w odpowiednim momencie życia nie natrafili, albo nie potrafili dostrzec takich „mentorówi”.

Zaczęliśmy od wilka, który uczy nas oddychać, więc i skończmy na wilku. Ta książka to głęboki wdech dla każdego, kto w zwariowanym, ludzkim świecie zapomniał, jak się żyje po prostu zwierzęco. Czyli, wbrew pozorom, po ludzku.

Czytaj też:
Organizator ekstremalnych wypraw radzi: Na gorsze czasy przygotuj się wtedy, gdy wszystko gra Czytaj też:
Jak manipulują nami ekolodzy. „Plastik może być lepszy niż papier”