Een lezer vroeg me:

Privacyorganisatie noyb liet onlangs weten dat datadoorgifte naar de VS vanwege een uitspraak van het Amerikaanse hof over de onpartijdigheid van toezichthouder FTC onrechtmatig is  Ook andere experts hebben naar aanleiding van de betreffende uitspraak inmiddels hun twijfels geuit. Kan ik op basis van deze ontwikkeling nu al bezwaar aan tekenen bij bedrijven die mijn persoonsgegevens naar de VS doorsturen, of moet ik wachten totdat de EU de huidige overeenkomst ontbindt of het Europees Hof van Justitie die ongeldig verklaart, zoals het al twee keer eerder deed?

Vanwege het Data Privacy Framework uit het Biden-tijdperk werd de VS “adequaat” verklaard door de Commissie. Dat wil zeggen, de Commissie oordeelde dat haar beschermingsniveau rond persoonsgegevens equivalent was aan dat van de EU. Belangrijke daarbij was dat er onafhankelijk toezicht was door de FTC.

Door de zogeheten Slaughter-uitspraak van de Supreme Court is die onafhankelijkheid onderuit gehaald. Alle regeringsfunctionarissen dienen de president, die ze dus mag ontslaan wanneer hij dat wil. Ook de voorzitter van diezelfde FTC (dat was de mevrouw Slaughter waar de zaak naar genoemd is). Dus die adequaatheid van de VS is een lachertje nu.

Formeel-juridisch staat dat besluit echter nog steeds, en het is het besluit waaronder je persoonsgegevens naar de VS mag brengen. Dus tot het moment dat dat besluit wordt ingetrokken of ongeldig verklaard, blijft die grond van kracht.

De uitspraak heeft iedereen in beweging gebracht, maar vooralsnog geen actie. De samenwerkende AVG-toezichthouders (EDPB) hebben recent in plenaire zitting gekeken naar de uitspraak, binnen de Commissie wordt ook scherp gelezen en opties overwogen, Max Schrems stuurde een sommatie, enzovoorts. Maar dat is allemaal luchtfietserij totdat of een rechter of de Commissie zelf een formele uitspraak doet.

Alle juridische routes zullen maanden, zo niet jaren in beslag nemen. Het hoger beroep in de Latombe-zaak is waarschijnlijk de eerste kans. Schrems loopt zich warm voor een nieuwe rechtszaak, en hij zal niet de enige zijn, maar hij zal eerst bij de nationale rechter een uitspraak moeten krijgen die vragen stelt aan het Hof.

Het is dan wel weer zo dat zodra die uitspraak er is, het over en uit is voor het DPF als adequaatheidsgrond. En dan houdt het wel een beetje op met de US cloud. Mocht je denken, dan gebruiken we de Standard Contractual Clauses, besef dan dat je daarvoor eerst een transfer impact assessment (TIA) moet doen en daarin zélf moet uitzoeken hoe adequaat de VS is voor jouw voorgenomen overdracht van persoonsgegevens. Als er dan een arrest van het Hof ligt dat daar gehakt van maakt, dan is dat een onhaalbare kaart.

Nu per direct juridische actie om overdracht te stoppen gaat dus niet. Maar afglijden naar vernietiging van het DPF lijkt onafwendbaar.

Arnoud