• Krajowa Administracja Skarbowa zna wszystkie podatkowe tajemnice firm - od e-Faktur po schematy cen transferowych - a mimo to oferuje bezpieczeństwo, przewidywalność i brak kontroli, ale... w zamian za pełną transparentność.
• Program Współdziałania otwiera drogę do "czystej karty" podatkowej, przyspiesza zwroty i daje priorytetowy dostęp do konsultacji, ale korzystają z niego na razie tylko największe firmy w Polsce - żadnej z branży obronnej jeszcze na liście nie ma.
• Porozumienia inwestycyjne i umowy podatkowe wprowadzają zupełnie nowy wymiar bezpieczeństwa dla dużych projektów i działalności operacyjnej, a zarówno Ministerstwo Finansów, jak i Ministerstwo Obrony Narodowej deklarują gotowość wsparcia włączenia kolejnych firm, także z sektora zbrojeniowego.

- Mamy już wszystkie informacje o was - powiedziała na wstępie swojego wystąpienia Anna Sobierajska-Sokół z Departamentu Kluczowych Podmiotów Ministerstwa Finansów podczas Kongresu Finansowego KPMG.

A mimo to - jak dodała - w zamian za pełną transparentność i szczerość firmy mogą liczyć na brak kontroli skarbowych, przyspieszone zwroty podatków, przewidywalność rozliczeń i spokojny sen zarządów.

Do tej pory na taką pełną "szczerość" wobec Krajowej Administracji Skarbowej zdecydowało się tylko 17 firm w kraju.

Wśród nich są: SIG, Basell Orlen Polyolefins, Egger Biskupiec, Polskie Supermarkety, Philip Morris Polska Distribution, Budimex, Krajowa Grupa Spożywcza, Cedrob, Górażdże Cement, Podatkowa Grupa Kapitałowa Górażdże, LPP, Totalizator Sportowy, Continental Opony Polska, Solaris Bus & Coach, Canpack, Gobarto i H&M Hennes & Mauritz.

Program Współdziałania, uruchomiony przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) i uregulowany w Dziale IIB Ordynacji podatkowej, jest nowym modelem relacji między administracją podatkową a dużymi przedsiębiorstwami.

- Program opiera się na wzajemnym zaufaniu i transparentności. Krajowa Administracja Skarbowa posiada wszystkie informacje o podatnikach - od Krajowego Systemu e-Faktur po raportowanie Jednolitego Pliku Kontrolnego VAT i raportowanie schematów podatkowych MDR (Mandatory Disclosure Rules - chodzi o raportowanie schematów podatkowych - przyp. red.) - podkreśliła Sobierajska-Sokół.

Sobierajska-Sokół dodała też, że jeśli firma ma zaległości, może je spłacić z połową odsetek i wyjść z "czystą kartą". Po podpisaniu umowy nie będzie kontroli skarbowych, a czynności sprawdzające wymagają zgody samego szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Moderatorka dyskusji oraz doradczyni podatkowa z KPMG Monika Palmowska wskazała, że przed zawarciem umowy firmy muszą pomyślnie przejść audyt podatkowy obejmujący dwa ostatnie lata działalności spółki, który nakierowany jest na ocenę tego, jak przedsiębiorstwo stosuje mechanizmy kalkulacji podatków i w jaki sposób realizuje obowiązki podatkowe w ramach wewnętrznego nadzoru podatkowego.

Udział w programie przynosi korzyści w postaci m.in.:

• konsultacji kluczowych transakcji z audytorem Krajowej Administracji Skarbowej;
• priorytetowego traktowania w kontaktach z administracją podatkową;
• możliwości zawierania porozumień podatkowych dotyczących cen transferowych, interpretacji przepisów oraz zaliczek i zobowiązań podatkowych;
• odstąpienia od sankcji karno-skarbowych;
• braku lub znacznego obniżenia odsetek od korekt podatkowych;
• zwolnienia z obowiązku raportowania schematów podatkowych, jeśli nadzór wewnętrzny działa skutecznie;
• czasami też zwolnienia z podatku minimalnego;
  przewidywalność i bezpieczeństwo procedur w całym przedsiębiorstwie.

Ale są też haczyki. Instrument ten:

• obejmuje tylko podatki pozostające we właściwości Krajowej Administracji Skarbowej;
• skuteczność ochrony zależy od rzetelności i kompletności danych przedstawionych urzędowi;
• umowa działa tylko w zakresie uzgodnionych podatków i na określony czas;
• audyt i monitoring KAS trwają również po podpisaniu umowy;
• dostęp do umów mają wyłącznie największe podmioty z przychodami powyżej 50 milionów euro rocznie.

Jak przyznała Anna Sobierajska-Sokół, firmy obawiają się, że podczas audytów mogą wypaść tzw. trupy w szafy, które mogą je pogrążyć. Zapewniła jednak, że urzędnicy obsługujący program doskonale rozumieją biznes i to, że każdy podatnik może mieć "jakąś przeszłość". Program ten pozwoli takim podatnikom być "mądrym przed szkodą, a nie po niej".

Odrębnym instrumentem - który również jest nowością - są porozumienia inwestycyjne. Są one dedykowane dużym projektom produkcyjnym lub usługowym - jak budowie nowych zakładów, rozbudowie infrastruktury czy uruchomieniu nowych linii technologicznych.

Minimalny próg wartości inwestycji został obniżony od 1 stycznia 2025 roku do 50 mln zł (wcześniej 100 mln zł), co umożliwia korzystanie z narzędzia większej liczbie podmiotów.

Ten rodzaj umowy obejmuje też podatek od nieruchomości, którym zarządzają lokalne samorządy.

- Umowa pozwala na bezpośredni kontakt z urzędnikiem Krajowej Administracji Skarbowej i prowadzenie inwestora krok po kroku przez cały proces inwestycyjny. To kontrakt zastępujący wiele skomplikowanych procedur podatkowych w jednym spójnym dokumencie. Obejmuje wyłącznie określoną inwestycję, działa przez oznaczony czas i wymaga precyzyjnych danych - zaznaczyła Joanna Markowska z Ministerstwa Finansów.

Markowska podkreśliła, że skuteczność ochrony zależy od zgodności rzeczywistej inwestycji z przyjętymi założeniami, a także, że mechanizm nie służy do "uporządkowania" całej sytuacji podatkowej firmy ani do rozwiązywania sporów historycznych.

Przyznała też, że na razie żaden inwestor krajowy ani zagraniczny nie zdecydował się na tego rodzaju ochronę podatkową.

Jak wskazuje Marcin Jaworski, senior tax manager w PKF Polska, porozumienie Inwestycyjne to umowa z Ministrem Finansów, która daje jasność co do podatkowych skutków dużych inwestycji (min. 50 mln zł). Można je traktować jak „superinterpretację” – zamiast kilku osobnych wniosków czy opinii, wszystkie wątpliwości podatkowe rozwiązywane są w jednym miejscu.

Natomiast porozumienie podatkowe to element Programu Współdziałania KAS z dużymi przedsiębiorstwami, wzorowany na międzynarodowych standardach OECD. Firmy, pokazując organom więcej informacji, niż wymagają przepisy, zyskują bieżące konsultacje i nadzór nad poprawnością decyzji oraz procesów wewnętrznych.

Rozwiązanie to nie jest jednak dla każdego – sprawdza się tam, gdzie działają rozbudowane zespoły podatkowe i skomplikowane procesy biznesowe.

Uczestnicy wskazują na czasochłonność przygotowań i audytu wstępnego, ale doceniają większą transparentność, lepszą współpracę z KAS oraz uporządkowanie i udokumentowanie własnych procesów, co dodatkowo poprawia współpracę między działami w firmie - ocenia Jaworski. 

Co ciekawe, dotychczas również żaden podmiot z sektora obronnego nie złożył do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wniosku o podpisanie umowy o współdziałanie, co potwierdziło WNP Ministerstwo Finansów.

Resort podkreślił, że obecnie nie widzi potrzeby tworzenia uproszczonych procedur ani dedykowanej ścieżki specjalnie dla firm z branży zbrojeniowej.

Analizy przeprowadzone w ramach prac deregulacyjnych nie wykazały systemowego problemu wymagającego działań legislacyjnych w tym zakresie. Program Współdziałania pozostaje otwarty dla wszystkich podatników, którzy spełniają ustawowe kryteria, a branża nie stanowi przesłanki wykluczającej - przedsiębiorcy z sektora obronnego mogą więc wnioskować o podpisanie umowy, jeśli w poprzednim roku podatkowym ich przychód w zeznaniu CIT przekroczył równowartość 50 mln euro - czytamy w komunikacie Ministerstwa Finansów.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że aktywnie zachęca firmy do przystępowania do Programu i deklaruje gotowość organizacji spotkań z przedstawicielami branży obronnej zainteresowanymi udziałem.

Głos zabrało także Ministerstwo Obrony Narodowej.

"W fiszce deregulacyjnej MON-34-516 poruszono kwestię opracowania szybkiej ścieżki włączenia przedsiębiorców produkujących lub rozwijających produkty przeznaczone lub zmodyfikowane do zastosowań wojskowych do udziału w Programie Współdziałania" - czytamy w komunikacie prasowym MON.