Полицияҕа - хорсун, үтүө санаалаахтар

Дата публикации: 29-07-2026 21:35:08

Саха Өрөспүүбүлүкэтин ИДьМ миниистирин солбуйааччытынан үлэлээбит

Основное содержимое страницы с новостью.

бойобуой дьайыы бэтэрээнэ, ИДьМ полковнига, ССРС ИДьМ туйгуна, РФ ИДьМ бочуоттаах үлэһитэ, федеральнай судьуйа, СӨ үтүөлээх юриһа, ИДьМ “Эҥкилэ суох сулууспатын иһин” бэлиэлэр I, II, III истиэпэннэрин толору кавалера, Петр Васильевич Лазарев үбүлүөйдээх 75 сааһыгар аналлаах “Үрдүк таһымнаах салайааччы” кинигэ сүрэхтэниитэ “Триумф” спорт уораҕайыгар буолла. Үөлээннээхтэрэ, спорка сүгүрүйээччилэр, доҕотторо, чугас аймахтара көхтөөхтүк кытыннылар. Эҕэрдэлэр, махтал тыллара этилиннилэр.

Дьоһун кинигэ ааптара Д.П. Коркин үөрэнээччитэ, физика-математика наукатын кандидата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын уонна үрдүк үөрэхтээһинин үтүөлээх үлэһитэ, общественник, суруналыыс Дмитрий Афанасьевич Егоров. Кинигэ ис хоһоонун “Саха” НКИХ редактора, суруналыыс Валентина Дмитриевна Петрова кэпсээтэ.

Петр Васильевич Лазарев тус олоҕо, үлэтэ киһи болҕомтотун тардар. 1951 с. от ыйын 28 күнүгэр Амма Солобудатыгар күн сирин көрбүтэ. Төрүттэрэ-уустара 17-с үйэҕэ Москва эргинтэн кэлбит бурдук үүннэриитинэн дьарыктанар бааһынайдар (“пашеннайдар”). Солобуда дэриэбинэтин төрүттээбиттэр. Бүгүн Сахабыт сиригэр киэҥник тарҕаммыт Артемьевтар, Расторгуевтар ааттара киэҥник биллэр. Ийэтэ Ольга Васильевна балыыһа санитарката. Аҕата Василий Петрович сэрии бэтэрээнэ. Петр ийэтинэн эһэтин Баһылай Романович Артемьевы батан, оҕо эрдэҕиттэн сылгы куттаах буола улааппыта. Бэртээхэй ат баайааччы, сүүрдээччи. Ити туһунан биир дойдулааҕа, Саха норуотун суруйааччыта Дмитрий Федосеевич Наумов сиһилии билиһиннэрдэ.

45 кг ыйааһыннаах Петя оскуола саастарыгар сүүрдүбүт “Хоройор”, “Ястреб” диэн сүүрүк соноҕосторо улаханнык аатырбыттара. Өрөспүүбүлүкэҕэ бастаталыыллара. Үөрэнээччилэр оттуур звенолара таһаарыылаахтык үлэлээннэр, үгүс бириэмийэлэри ылаттыыллара, массыынаҕа тиийэ биһирэнэллэрэ. Биллиилээх бөҕөс, үтүөлээх тренер Николай Михайлович Давыдов салайар тустуутун секциятыгар дьарыктаммыта. Учууталлара нуучча кылааһыгар үөрэнэр уол өйдүүр дьоҕура үчүгэйин хайгыыллара.

Дьокуускайга “Медцентрга” кылаабынай бырааһынан үлэлээбит, Аммаҕа Лазаревтары кытта Партизанскай уулуссаҕа ыаллыы олорбут,  Лаврентий Лаврентьевич Александров

Петр Васильевич “бурдук үүнэриитин аҕалбыт пашеннай” төрүттэриттэн саҕалаан, 1922 с. Солобуодаҕа гражданскай сэриигэ Пепеляев генералы үлтүрүтүү хайдах түмүктэммитин, Лазаревтар уонна Александровтар аҕалара  иккиэн Аҕа дойду сэриитигэр кыттыбыт фронтовиктар буолалларын, Лазаревтар хаан-аймахтара Расторгуевтардыын оройуону салайан хаһаайыстыбаны сайыннарбыттарын, ыччаттарын дойдуну таптааһын, бэриниилээх буолуу  тыыныгар  ииппиттэрин тустарынан, киэҥ историческай-политическай “ракурс” оҥордо;

Петр Лазарев армияҕа сержаннар оскуолаларын бүтэрэн, Красноярскайга зенитнэй-ракетнай чааска взвод хамандыырын солбуйааччытынан сулууспалаабыта. Тустуу албастарын билэр, бэйэтин да лаппа кыанар, турникка чэпчэкитик хачайданар буолан, бэйэтин да баттаппата, доҕотторун да көмүскэһэрэ. Эт-сиин өттүнэн сайдан, уҥуоҕунан лаппа улаатан, ыйааһына эбиллэн, күүһүрэн-уоҕуран дьиэтигэр кэлбитигэр, чугас дьоно, доҕотторо соһуйбуттара. Армия бэрээдэккэ, дьиссипилиинэҕэ үөрэппитэ, хамандыырдарын бирикээстэрин толорорго, дьону хамаандалыыр дьоҕурга уһуйуллубута,  кэлин улаханнык көмөлөспүттэрэ.

Үлэтин “Амма” сопхуос Чакырын отделениетыгар  сылгыһытынан саҕалаабыта. КГБ үлэһитэ буолар баҕалааҕэ эрээри, омуктуу билбэтин иһин чугаһаппатахтара. Инньэ гынан, ол итэҕэһин туоратаары, Саха государственнай университетыгар туттарсан киирэн, омук тылын бүтэрбитэ. Университиэккэ үөрэнэр сылларыгар “Спартакка” Николай Егорович Степановка тустуунан салгыы дьарыктаммыта. 82 кг Захар Чукровтуун спарриннаһаллара. 1972-1985 сылларга 68-74 кг тахсыылаахтык тустуталаабыта. Н.Н. Тарскай уонна ШВСМ чемпионаттарын боруонса призера, Саха АССР Спартакиадаларын призера, Бүлүүгэ Баһылай Манчаары 1985 с. Спартакиадатын хапсаҕайга үрүҥ көмүс призера. Хоту оройуоннар уонна Илин Эҥэр оройуоннар Ис Дьыалаҕа отделларын самбоҕа чөмпүйүөннэрэ. Бүтүн Сойуустааҕы турнирдарга, Россия финалыгар тиийэ тахсыылаахтык тустуталаабыта. ССРС маастарыгар кандидатынан буолары ситиспитэ. Маастары толорбута да, докумуона кыаллыбатаҕа.

Комсомол путевкатынан, Аммаҕа уон сыл милицияҕа үлэлээбитэ. Бэрээдэги, быраабы араҥаччылыыр уорганнарга үлэлиир баҕата туолбута. Учасковайдыыр сылларыгар Магадаҥҥа юридическэй институту кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбитэ. Холуобунай буруйу арыйыыларга силиэдэбэтэллээбитэ. “За отличную службу в МВД СССР” түөскэ кэтиллэр бэлиэнэн наҕараадаламмыта. ССРС ИДьМ Академиятын бүтэрэн, Аллайыаха оройуонугар милиция начальнигынан ананан үлэлээбитэ. Кадры кытта үлэҕэ болҕомтотун уурбута. Кэккэ дьаһаллары ылаттаабыта. Олор истэригэр, кэлии дьон милицияҕа үлэлииллэрэ тохтотуллубута.

Салгыы, Дьааҥы оройуонун салайа олорбут Иван Иванович Горохов маннык аҕынна:

“Аллайыахаҕа Петр Васильевич Лазарев милиция начальнигынан үлэлиирин истэммин, эрдэттэн билэр этим. 1990 сылларга ыарахан кэмнэр этэ. Бастакы Президиэммит М.Е. Николаев улуустарга өрөспүүбүлүкэ бастыҥ ыччаттарын, дьонун эппиэттээх үлэлэргэ ыыталыыра, анаталыыра. Дьааҥыга балаһыанньабыт эмиэ ыарахан этэ. Үлэ тутаах салааларыгар олохтоохтор суохтарын кэриэтэ. Баатаҕай, сүнньүнэн, хаайыылаахтар бөһүөлэктэрэ. Барыта кэлии дьон сомоҕолоһон, кыахтаахтык олорбуттара. Олохтоохтору чугаһаппаттар. Салайааччы буоларым быһыытынан баҕа санааларым туолбаттара. Баар менталитеты уларытар уустуктардааҕа. Буруйу тэрээһиннээхтик оҥоруу (ОПГ) баар курдуга. Үлэлии олорор милиция салалтатын ылымматаҕым. Миниистир Валерий Сергеевич Федоровтан П.В. Лазаревы аҕалын диэн туруорустум. Көрдөөн кэриэтэ, ыллым. Начальнигынан ананан кэлбитэ. Хамаандабар киллэрэммин, үчүгэйдик үлэлээбиппит. Петр Васильевич үгүстүк сүүрэн-көтөн, оройуоммутугар милиция отделениета аһыллыбыта. Байыаннай өттүнэн өйөбүллэммитим. Былааннарым олоххо кииртэлээбиттэрэ. Саҥа начальник чаҕылхайдык үлэлээбитэ. “Ключевой” учаастактарга бэйэбит олохтоох уолаттарбыт үлэҕэ анаммыттара. Бэйэлэрин бэйэлэрэ бас билинэр кыахтара (самоуправление) үөскэтиллибитэ. Кадр үлэтигэр элбэх үлэни ыыппыта. Лаппа кыаҕырбыппыт. Көмүһү уоруулар арыллыбыттара. Разведкаҕа бииргэ сылдьыахха сөп, киһи эрэнэр, чиэһинэй, көнө сүрүннээх киһи. Дьон туһугар үлэлээбитэ”.

Таһаарыылаахтык уонна айымньылаахтык үлэлиир, ыарахаттартан иҥнэн-толлон турбат кэскиллээх салайааччы П.В. Лазарев Ис Дьыала Министиэристибэтин үлэнэн көннөрүнэр сулууспа Управлениетын салайарыгар итэҕэл сүктэриллибитэ.  Мархаҕа, Табаҕаҕа уонна Дьокуускайга баар хаайыылаахтар холуонньаларыгар бэрээдэк режимин, хаһаайыстыбаннай боппуруостары көрдөбүлгэ эппиэттир гына салайыы ирдэнэрэ. 90-с сылларга уустук түгэннэр бааллара.

Полиция полковнига Николай Егорович Лебедев маннык аҕынна:

“Холунньаларга ыһыллыы-тоҕуллуу баара. Уустук түгэннэр тирээтэхтэринэ начальникпыт бэйэтинэн харабылга туран, үлэһиттэригэр “Делай как я!” диэн холобур көрдөрөрө. Биирдэ хаайыылаахтар олорор усулуобуйалара мөлтөөбүтүгэр, бууннаабыттара. Петр Васильевич тута казармаҕа киирэн сөптөөх кэпсэтиини ыытан, тыһыынчанан хаайыылаахтар аймалҕаннарын тохтоппута. Уйулҕаларыгар охсуулаах дьоннуун уопсай тылы булууга мындырын, толлугаһа суоҕун итэҕэппитэ”. 

Сатабыллаах салайааччы 1999-2007 сс. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ис Дьыалаҕа Министиэристибэтин Штабын начальнигынан ананан пенсияҕа тахсыар диэри үлэлээбитэ. Ол быыһыгар,  Чечня Өрөспүүбүлүкэтигэр РФ ИДьМ Штабын Командующайын 1-кы солбуйааччытынан командировкаламмыта. Олохтоох нэһилиэнньэни көмүскээһиҥҥэ, сокуоннайа суох сэбилэниилээх тэрээһиннэри булууга уонна суох оҥорууга бойобуой-оперативнай соруктары толорбута. Сааһынан пенсияҕа тахсан, 2015 с. диэри Үөһээ-Бүлүү улууһун оройуоннааҕы суутугар федеральнай судьуйанан үлэлээбитэ. Билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор.

“Петр Васильевич Лазарев” кинигэ сүрэхтэниитигэр үгүс киһи тыл этэн, биһирииллэрин биллэрдилэр. Спорт музейын дириэктэрэ Михаил Егорович Друзьянов

“кинигэ методическай хабааннааҕын”, бухатыыр тустуук  уола Айаал “төрдүс Олимпиадатыгар кыттыахтааҕын”; тутуу инженерэ Валентин Васильевич Ноговицын:

Петр Васильевич Дьааҥыга кэлэн бэрээдэги тупсарыыга  хамсааһыннары таһаарбытын; милиция үлэтигэр ылаттаабыт ыччаттара билигин улахан үлэһит буолбуттарын; отделение тэриллэн нэһилиэктэргэ участковайдар баалларын; спорт өрө тутуллубутун, милициялар ыһыахтара ыытыллан, ол үтүө үгэстэр салҕаналларын; үчүгэй үлэһит дьон тустарынан кинигэ эбэһээт баар буолуохтааҕын; милиция отставкаҕа тахсыбыт полковнига, бойобуой дьайыы бэтэрээнэ Афанасий Лазаревич Афанасьев

Петр Васильевич ураты бэрээдэктээҕин, биирдэ да холуочуйбутун көрдөрбөтөҕүн; дьоҥҥо болҕомтолооҕун, өйдөтөрүн, сүбэлиирин; Афганистаҥҥа бойобуой дьайыы кыттыылааҕа, пограничнай сулууспа полковнига Усементай Николаевич Алексеев

сулууспалыыр сылларыгар, кыраныыссаҕа  саха бэрт сэргэх, тустуук ыччаттара Михаил Седалищев уонна Петр Лазарев кэлэ сылдьалларын көрсөн дьиэтигэр ыалдьыттаппытын, уолаттар кэпсээн-ипсээн, Валерий Ноев, Аркадий Алексеев, Виталий Андросов ырыаларын иһитиннэрэннэр, сахалыы тыыны киллэрбиттэрин, дойдуларын ахтылҕанын таһаарбыттарын үөрэ-көтө иһитиннэрдэ уонна олоҕун аргыһа, аан дойдутааҕы фестиваль лауреата Антонина Саввична махтанан “Дьээ-буо!” тойугун толордо; Ил Түмэҥҥэ депутаттаабыт, физика-математика наукатын учуонайа, биир дойдулааҕа Михаил Устинович Тимофеев

Петр Лазарев тустууга ситиһиилэрин, тапталлаах кэргэнинээн Анна Сергеевнатынаан оҕолорун Ньургун Петровиһы, Анна Петровнаны, Айаал Петровиһы сахалыы тыыҥҥа иитэн улаатыннарбыттарын, саха норуотугар биллэр наука учуонайдарынан, олимпиец-бөҕөс буолбуттарын; отставкаҕа тахсыбыт полиция полковнига Алексей Федорович Птицын

силиэстийэ уорганнарыгар үлэлии сылдьан үлэтинэн ууратыллар кыһалҕалаах кэмэ тирээн кэлбитигэр, Петр Васильевич кабинетыгар ыҥыран ылан истиҥник кэпсэтэн, салгыы үлэлиир кыах үөскэтиллибитин, толору пенсияҕа тахсан олорорун, өйөөбүтүн, махтал тылларынан аҕынна; суруналыыс, общественник Владислав Петрович Коротов

  омук факультетын бииргэ үөрэнэн бүтэрбиттэрин, киэн туттарын, Вячеслав Степанов туһунан суруйбут кинигэтин, А.Н. Иванов “Улуу Пехлеван” туһунан Д.С. Зверев кинигэтин нууччалыы тылбаастаабытын  бэлэхтээтэ; “Юнармия” кулууп салайааччыта Александр Кузьмин

кинигэ Аммалар кинигэлэринэн буоларын, ону, сардаана сибэккилэринэн, Амма өрүһүнэн киэргэтиллибитэ көрдөрөрүн, Петр Васильевич уолун Айаалы кытта тустуунан бииргэ эрчиллибитин, аҕата ирдиирин иһин тустуунан дьарыктаммытын,  ол курдук Петр Васильевич оҕолоругар ирдэбиллээхтик сыһыаннаһан аан дойду таһымнаах бөҕөс буолан тахсыбытын, кинигэ иитэр суолталааҕын санатта.

Кинигэ ис хоһоонун билиһиннэрбит, Петр Васильевичтыын омук тылын факультетыгар биир кууруска үөрэммит  Валентина Дмитриевна Петрова

үөрүүлээх-көтүүлээх студенныыр кэмнэриттэн ыла, өрүүтүн дудда-хахха буолар Петр Лазарев мэлдьитин инники күөҥҥэ сылдьарын, киэн тутталларын, олохторун аналларын булбут дьоллоох түгэннэрин, төрөппүттэрэ эмиэ ыкса доҕордоспуттарын, дьиэ-кэргэннэринэн көрсө-билсэ туралларын, истиҥник кэпсээтэ.

Петр Васильевич Лазарев түмүк тылыгар, кинигэ суруллуутун, бэчээттэнэн тахсыытын, сүрэхтэниитин бүтүннүүтүн эдэрдии эрчимнээх Дмитрий Афанасьевич Егоров тэрийэн, салайан, дьаһайан ыыппытын, “Саха” НКИХ тиийэ сырдатыллыы тэриллибитин, тыл эппит дьон хас биирдиилэрин тустарынан билиһиннэрдэ. Тустаах милицияны салайар үлэтигэр үлэһит дьону өйүүрүн эттэ. Үлэлиирин былаһын тухары, милицияны, полицияны нэһилиэнньэҕэ чугаһатан, норуокка сыһыара сатаабытын, спорка күрэхтэһиилэри, уус-уран самодеятельность кэнсиэрдэрин тэрийэн, өйдөһүүнү, доҕордоһууну олохтообутун. Дьону кытта үчүгэй сыһыан, общество олоҕор  кыттыы  үтүөҕэ, үчүгэйгэ эрэ аҕаларын, дьону таба сыаналыыр сөбүн, үтүө санаалаах ыччат-дьону милиция үлэтигэр чугаһатар сөбүн, бардамсыйар, былаастарынан өттөйөр ыччат-дьону олус эппиэттээх бэрээдэги, быраабы араҥаччылыыр уорганнарга чугаһаппатаҕын тустарынан санаатын кытта үллэһиннэ. Кэлбит дьоҥҥо махталын биллэрдэ.

Күн сирин саҥа көрбүт, кырааска сыттаах “Петр Васильевич Лазарев” кинигэ сүрэхтэниитигэр кэлбиттэр бары Петр Васильевич Лазаревтан бэйэтиттэн уонна ааптар Дмитрий Афанасьевич Егоровтан илии баттааһыннаах кинигэ бэлэх туттулар.

Баһылай Посельскай

Схожие новости

#	Наименование новости	Тональность	Информативность	Дата публикации
1	Монреаль Өрөгөйүн 50 сыла!	0	17.69	31-07-2026
2	Источник: в отношении начальника уголовного розыска в Батайске возбудили дело	0	0	21-07-2020
3	Полиция задержала пособника первого замглавы Минздрава Якутии	0	0	03-04-2023
4	В Карачаево-Черкесии полицейский избил инспектора ДПС	0	0	03-02-2021
5	Полицейских в Красноярском крае подозревают в избиении и стрельбе по двум гражданам	0	0	31-05-2021
6	В Якутии в отношении сотрудника полиции возбудили дело из-за вымогательства взятки	0	0	07-05-2021
7	На Сахалине мужчина набросился на улице на полицейского и попытался задушить	-2	3	19-07-2026
8	В Орске по делу о разбое и превышении должностных полномочий арестовали полицейских	0	0	14-10-2021
9	Полицейские Калмыкии подвели итоги полугодия	0	11.63	25-07-2026

Классификация: Происшествия. Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 9. Тональность: 0. Информативность: 10. Источник: sportyakutia.ru.