• Duże firmy raportują o swoim zarządzaniu kwestiami środowiskowymi, społecznymi oraz ładem korporacyjnym (ESG), bo muszą. Często jednak ignorują to, co naprawdę ważne dla interesariuszy.
• Początki raportowania były trudne – firmy publikowały raporty z błędami, które często podkopywały ich wiarygodność, dziś dzięki ESRS (Europejskim Standardom Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju) uczą się identyfikować wpływy i reagować na różne oczekiwania.
• Po marcowej nowelizacji ustawy o rachunkowości obowiązek raportowania ESG mają tylko największe spółki, mniejsze firmy są zwolnione z raportowania za 2025 i 2026 r.

Duże firmy mają obowiązek raportowania ESG, które obejmuje kategorie: środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. Tyle że to, co one uważają za priorytet, często nie pokrywa się z oczekiwaniami interesariuszy.

Najnowsze badanie prof. Doroty Dobiji z Akademii Leona Koźmińskiego, opublikowane w "Sustainability Accounting, Management and Policy Journal", pokazuje wyraźny rozdźwięk między raportami Nestlé a tym, co ludzie mówią o firmie w mediach społecznościowych.

Firma akcentuje odpowiedzialną produkcję i konsumpcję, tymczasem interesariusze zwracają znacznie większą uwagę na brak czystej wody i sanitariów w miejscach produkcji.

- Opieranie się na formalnych analizach i własnej perspektywie nie wystarczy, jeśli chcemy wiedzieć, co naprawdę jest istotne dla otoczenia firmy - podkreśla prof. Dobija.

Badanie pokazuje, że firmy, żeby naprawdę wiedzieć, co jest ważne dla ludzi i społeczności wokół nich, nie mogą opierać się tylko na własnych raportach czy formalnych ankietach. Muszą łączyć różne źródła informacji – raporty, konsultacje z interesariuszami i obserwację publicznej debaty – żeby usłyszeć prawdziwe głosy i właściwie reagować. Tylko wtedy mogą usłyszeć prawdziwe głosy interesariuszy i realnie reagować na społeczne i środowiskowe wyzwania.

Nestlé podkreśla w raportach odpowiedzialną produkcję i redukcję plastiku, a tymczasem organizacja WaterAid i lokalne społeczności alarmują o braku dostępu do czystej wody w regionach produkcji.

Coca‑Cola chwali się zmniejszaniem emisji CO2 i recyklingiem opakowań, podczas gdy organizacja Oxfam zwraca uwagę na ogromne zużycie wody w fabrykach i jego lokalne skutki środowiskowe.

H&M lansuje zrównoważoną modę i ekologiczne surowce, lecz Fair Wear Foundation i "The Guardian" nagłaśniają problemy z niskimi płacami i złymi warunkami pracy w całym łańcuchu dostaw.

Apple koncentruje się na redukcji emisji i odpowiedzialnym łańcuchu dostaw, a China Labor Watch wskazuje na niepokojące warunki pracy w fabrykach ich kontrahentów w Azji.

Tesla natomiast prezentuje innowacje i pojazdy elektryczne, a dziennikarze "New York Times" ostrzegają przed problemami z bezpieczeństwem pracy w fabrykach oraz wpływem produkcji baterii na środowisko.

Magdalena Dominiak, menedżer zarządzająca ESG w PKF Polska przyznaje, że początki raportowania były dla wielu firm trudne, ale wiele się w tej kwestii przez ostatnie lata zmieniło. 

- Na początku raportowania ESG często wskazywaliśmy spółkom, że nie wychwytują negatywnych wpływów – od warunków pracy w łańcuchu dostaw, przez emisje zanieczyszczeń, po nadmierne zużycie surowców przez dostawców. Wynikało to nie z ignorancji, ale z niskiej świadomości interesariuszy, braku kultury feedbacku i źle sformułowanych ankiet - tłumaczy Dominiak.

Dziś – jak mówi Dominiak – sytuacja wygląda zupełnie inaczej:
Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) wprowadziły obowiązkową atestację i powszechne benchmarki.

- Firmy uczą się identyfikować wpływy, rozpoznawać odpowiedzialność i analizować, jak głęboko sięga ich działalność. Widać ogromną poprawę problemów z raportowaniem jest coraz mniej - ocenia audytorka. 

Zwraca ona też uwagę na złożoność oczekiwań interesariuszy:  akcjonariusze chcą wzrostu wartości firmy, pracownicy bezpieczeństwa i godnych warunków, a klienci niskich cen. 

- Dlatego dialog z interesariuszami to nie statystyka, lecz autentyczne wsłuchanie się w głosy i różne perspektywy. Tylko wtedy raport ESG naprawdę oddaje, co istotne - podkreśla Magdalena Dominiak.

11 marca prezydent podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości, która zwalnia część firm z obowiązku raportowania ESG za lata 2025 i 2026. Dotyczy to przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż tysiąc osób lub osiągających przychody netto poniżej 1,9 mld zł po konsolidacji (2,28 mld zł przed konsolidacją). Reszta – największe spółki – nadal musi przygotować raporty.

Raporty za rok obrotowy 2025 miałyby trafić do publikacji do 31 marca 2026 r., ale zwolnienie daje firmom czas na przygotowanie się do pełnej sprawozdawczości zgodnej z dyrektywą dotycząca raportowania zrównoważonego rozwoju w firmach (CSRD) i ogranicza ryzyko kar.

Zwolnienie jest tymczasowe – od 2027 r. obowiązek raportowania ESG wraca w pełnym zakresie. Firmy muszą już teraz przestudiować Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju i wdrażać procedury pozwalające raportować rzetelnie i zgodnie z wymogami unijnymi.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin