Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego i Polska Izba Dual-Use przekonują w nowym raporcie, że roczne nakłady rzędu 1,5 pkt proc. PKB na odporność państwa nie muszą być tylko kosztem — mogą stać się motorem reindustrializacji kraju. Warunek jest jeden: pieniądze mają trafiać do polskich firm, nie na import gotowych rozwiązań z zagranicy.

Raport „Budowa odporności Polski w ramach nowych celów wydatkowych NATO” proponuje spojrzenie na wydatki obronne przez pryzmat tzw. potrójnej dywidendy z odporności. W tym modelu nakłady prewencyjne przynoszą zwrot niezależnie od tego, czy dojdzie do kryzysu. Dzieje się tak dzięki uniknięciu strat, odblokowaniu inwestycji. Co więcej, zyskujemy codzienne korzyści z infrastruktury podwójnego zastosowania.

– Każda złotówka z komponentu 1,5 proc. powinna pracować podwójnie: schron, który na co dzień jest parkingiem czy stacją metra; sieć łączności kryzysowej, która obsługuje bieżące zadania służb; szpital czy zdolności produkcyjne, które mają realną funkcję w czasie pokoju — mówi Zbigniew Pisarski, prezes zarządu Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego. Jak dodaje, takie podejście wiąże bezpieczeństwo z gospodarką. Jednocześnie buduje krajowe kompetencje i miejsca pracy. Co istotne, rozwija potencjał eksportowy, zamiast finansować import.

Autorzy raportu rekomendują m.in. wprowadzenie wymogu local content w zamówieniach związanych z odpornością państwa. Zalecają również licencjonowanie i transfer technologii od doświadczonych partnerów. Ponadto, sugerują wspieranie krajowego deep-techu — od systemów wykrywania zagrożeń opartych na AI po technologie satelitarne.

Szacują, że do 2035 roku sektor obronny wraz z zapleczem może potrzebować ok. 250 tys. nowych pracowników.

Dla firm i samorządów raport mapuje konkretne źródła finansowania. Wkrótce ruszą pierwsze nabory w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który rozdysponuje 22,5 mld PLN z KPO. Co więcej, samorządy będą mogły liczyć na nieoprocentowane, częściowo umarzalne pożyczki. Natomiast firmy i uczelnie skorzystają ze wsparcia kapitałowego za pośrednictwem spółki celowej BGK.

Równolegle dostępne pozostają unijny program SAFE oraz platformy STEP/FENG dla technologii deep-tech i dual-use. Ponadto dostępny jest Europejski Fundusz Obronny (EDF) oraz instrument CEF Mobilność Wojskowa.

– Nowoczesne pole walki pokazało, że kluczowe innowacje dające armii przewagę nie powstają dziś wyłącznie w zamkniętych laboratoriach wojskowych, lecz w dynamicznym sektorze cywilnym — zauważa gen. bryg. rez. dr Adam Duda, prezes Polskiej Izby Dual-Use. Jak podkreśla, polskie firmy prywatne już dziś oferują w tych dziedzinach rozwiązania na światowym poziomie. Ponadto rolą izby jest usuwanie barier proceduralnych między biurkami inżynierów a użytkownikiem końcowym.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że harmonogram funduszy europejskich i trwających prac legislacyjnych tworzy okazję. Jest to okazja, która nie powtórzy się w tej skali.

Firmy, które już teraz zbudują kompetencje w budownictwie ochronnym, filtrowentylacji CBRN, monitoringu gotowości obiektów, cyberbezpieczeństwie przemysłowym czy technologiach satelitarnych, mogą wejść na rynek wart w skali całego NATO setki miliardów dolarów rocznie. Oznacza to, że będą działać jako dostawcy. Nie będą już importerami.

BA/S