• Polacy nie potrafią w pełni odciąć się od pracy na urlopie. Tylko 40 proc. badanych całkowicie nie sprawdza służbowych wiadomości i nie odbiera telefonów.
• Główną przeszkodą w odpoczynku jest organizacja pracy - obawy o zaległości, nadmiar obowiązków, brak zastępstwa i poczucie odpowiedzialności za zespół utrudniają prawdziwe odcięcie się od pracy.
• Powrót z urlopu często wiąże się ze stresem. Tylko 22,5 proc. badanych wraca do pracy spokojnie, a problem pogłębia kultura „always on” i brak poczucia bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Z badania InterviewMe „Czy Polacy pracują na urlopie?” wynika, że na co dzień bardzo wysoko oceniamy swoją równowagę pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Aż 85 proc. badanych ocenia ją pozytywnie, przy czym 37 proc. deklaruje, że bez problemu oddziela pracę od życia prywatnego, a 48 proc. twierdzi, że zazwyczaj im się to udaje. Tylko 13 proc. przyznaje, iż praca często zajmuje im czas po godzinach, a 2 proc. uważa, że całkowicie dominuje nad ich życiem.

Okazuje się jednak, że prawdziwy detoks od pracy podczas urlopu jest luksusem, jakiego udaje się doświadczyć niewielu z nas. Tylko 40 proc. Polaków potrafi całkowicie odciąć się od spraw zawodowych w czasie wolnym (nie sprawdza wiadomości i nie odbiera telefonów). Pozostałe 60 proc. badanych w mniejszym lub większym stopniu żyje pracą:

• 46 proc. czasami zerka na maila lub myśli o obowiązkach,
• 10 proc. regularnie sprawdza, co dzieje się w firmie,
• 4 proc. wykonuje zadania nawet w dni wolne.

Efekt jest taki, że wyjeżdżamy na wakacje, zmieniamy otoczenie, wyłączamy komputer, a mimo to wielu z nas nadal zostaje myślami w pracy. Również z ankiet przeprowadzonych przez Gi Group Holding wynika, iż w świecie ciągłej dostępności coraz trudniej nam odpocząć.

• Tylko co czwarta osoba (24,8 proc.) w ogóle nie myśli o zawodowych obowiązkach podczas urlopu.
• Z drugiej strony aż ponad jedna trzecia respondentów (35,3 proc.) przyznaje, że o pracy myśli często lub cały czas, z czego co dziesiąty pracownik w ogóle nie potrafi się odciąć od służbowych spraw.
• Najwięcej respondentów, bo aż 39,9 proc., na pytanie, jak często myśli o pracy podczas wakacji, odpowiedziało, że robi to sporadycznie. 

- Smartfon sprawił, że granica między życiem zawodowym a prywatnym stała się wyjątkowo cienka. Nawet podczas urlopu wielu osobom trudno całkowicie odciąć się od pracy - komentuje Monika Piądło, regional manager w Grafton Recruitment.

- Wyniki ankiety pokazują, że choć większość pracowników stara się nie myśleć wtedy o sprawach służbowych, pełne „wylogowanie się” nie jest standardem. Ponad jedna trzecia respondentów przyznaje, że obowiązki zawodowe towarzyszą im przez znaczną część wypoczynku. Wpisuje się to w trend utrzymującej się kultury ciągłej dostępności - dodaje.

Takie zjawisko ma swoją nazwę: kultura „always on”. To model funkcjonowania, w którym pozostajemy w ciągłej gotowości, także do pracy - odbieramy telefony, sprawdzamy pocztę i odpowiadamy na wiadomości. Niestety również wtedy, gdy jesteśmy na zasłużonych wakacjach.

Nie jest to wyłącznie kwestia technologii. Na wakacje wyjeżdżamy zmęczeni, nie odpoczywamy w pełni, próbując nadrobić miesiące funkcjonowania pod presją. Potwierdzają to wyniki „Barometru rynku pracy” Gi Group Holding. Wśród pracowników w wieku 25-44 lata 39 proc. wskazuje przemęczenie lub stres jako główną barierę efektywnej pracy, a 37 proc. mówi o nadmiarze obowiązków i konieczności równoczesnej realizacji wielu zadań. W grupie 45-54 lata odsetek osób deklarujących przemęczenie lub stres wzrasta do 43 proc., osiągając najwyższy poziom spośród wszystkich badanych grup wiekowych.

Jeszcze niedawno pytano, dokąd wyjechać i na jak długo. Dziś coraz ważniejsze wydaje się inne pytanie "co najczęściej utrudnia pełne oderwanie się od pracy podczas urlopu?". Choć w ankietach Gi Group Holding 33,8 proc. osób przyznało, że nie widzi przeszkód, by odpocząć na wakacjach, już jednej czwartej respondentów spokojny wypoczynek zakłóca brak zastępstwa na czas nieobecności.

Niemal identyczny odsetek ankietowanych twierdzi, że przeszkodą są niezamknięte sprawy zawodowe, a 14,2 proc. wskazuje na telefony od współpracowników, które uniemożliwiają psychiczny detoks.

- Zabieranie pracy na urlop jest błędem, nawet jeśli sprowadza się tylko do odbierania telefonów. Jedno sprawdzenie służbowej poczty szybko zamienia się w kolejne, a mózg nie przechodzi w tryb odpoczynku. Dlatego przed wyjazdem warto przekazać obowiązki, włączyć automatyczną odpowiedź „out of office” i wyciszyć służbowe powiadomienia - komentuje Tomasz Tarabuła, dyrektor ds. kluczowych klientów Gi Group Holding.

- Skuteczna polityka urlopowa nie powinna się koncentrować wyłącznie na ograniczaniu kontaktu z pracownikiem, ale na zapewnieniu odpowiedniego zastępstwa. Bez tego trudno o spokojny i naprawdę regenerujący urlop - dodaje.

Z kolei z danych InterviewMe wynika, że największą przeszkodą są obawy związane z organizacją pracy. Zapytani o to, co najbardziej utrudnia oderwanie się od pracy podczas urlopu, respondenci najczęściej wskazywali:

• 35 proc. - obawę przed zaległościami po powrocie do pracy,
• 20 proc. - zbyt dużo obowiązków i natłok pracy,
• 20 proc. - poczucie odpowiedzialności za zespół, klientów lub projekty,
• 18 proc. - presję ze strony przełożonych lub współpracowników, by być dostępnym,
• 18 proc. - brak osoby, która mogłaby przejąć obowiązki na czas nieobecności.

Jednak prawdziwy sprawdzian letniej regeneracji nadchodzi wraz z momentem, w którym plażowy leżak ponownie zamieniamy na biurowy fotel. To właśnie wtedy może nas dotknąć syndrom nagłego spadku nastroju, w literaturze psychologicznej coraz częściej nazywany „post-vacation blues”.

Najczęściej to naturalna reakcja organizmu na drastyczną zmianę tempa życia i utratę niedawnej autonomii. Odzwierciedlają to odpowiedzi ankiety Gi Group Holding - tylko 22,5 proc. respondentów przyznało, że ich pierwszy dzień powrotu do pracy przebiega spokojnie.

• 20 proc. osób nerwowo nadrabia zaległości,
• 40,4 proc. wyznacza priorytety,
• 15,9 proc. twierdzi, że powrót do obowiązków wiąże się dla nich z większym stresem niż przed wyjazdem.

- Zarówno wyniki badań, jak i obserwacja rynku pokazują, że work-life balance w wielu polskich firmach wciąż częściej jest deklaracją niż rzeczywistością. Nie potrafimy odpoczywać bez obaw o to, co zastaniemy w pracy po wakacjach. Rolą ekspertów HR i liderów jest tworzenie kultury organizacyjnej, która ułatwia spokojny powrót do obowiązków, w której pierwszy dzień po urlopie powinien być traktowany jako czas na wdrożenie, a nie natychmiastowy sprint i nadrabianie zaległości - komentuje Karolina Popiel, partner w Wyser Executive Search.

Napięcie, które czujemy pod koniec wolnego czasu, psychologowie wiążą z lękiem antycypacyjnym. To reakcja organizmu na samo wyobrażenie nadchodzącej sytuacji. Mózg zaczyna podświadomie obrazować trudne rozmowy, wymagającą atmosferę w zespole czy lawinę nieodczytanych maili. Może także wyolbrzymiać presję przełożonego czy konieczność natychmiastowego nadrobienia wszystkiego, co wydarzyło się podczas naszej nieobecności. W efekcie reakcja stresowa uruchamia się jeszcze zanim faktycznie wrócimy do pracy. 

Strach przed powrotami mocno powiązany jest z kulturą organizacyjną i środowiskiem pracy. Mowa przede wszystkim o firmach, w których brakuje bezpieczeństwa psychologicznego, a codzienność zawodowa generuje stałe napięcie.

Jak pokazują badania, tego typu sytuacje są coraz częstsze. Z raportu Enpulse „Zaangażowanie 2025” widzimy, iż odsetek osób deklarujących, że po prostu nie lubi swojej pracy wzrósł z 30 proc. w 2024 roku do 35 proc. w 2025 roku. Jednocześnie grupa pracowników otwarcie skarżących się na brak przyjaznej atmosfery w firmie powiększyła się z 31 proc. do 36 proc.

- Za tymi liczbami stoją ludzkie doświadczenia: brak realnego wsparcia ze strony liderów, ocenianie wyłącznie przez pryzmat wyników i strach przed konsekwencjami błędów. W takim środowisku praca nie daje poczucia sensu ani przynależności, tylko stopniowo odbiera energię. Nawet po dwutygodniowym urlopie powrót do takiego miejsca jest trudny. Dużo łatwiej wraca się do biura, w którym relacje opierają się na wzajemnym szacunku, transparentnej komunikacji i zaufaniu do zespołu, a błędy traktuje się jako naturalny element rozwoju, a nie pretekst do wyciągania konsekwencji - mówi Tomasz Szklarski, współtwórca platformy zajmującej się zaangażowaniem pracowników Enpulse.