Gmina może kupić nieruchomość po cenie wyższej, niż wynika z operatu szacunkowego, ale cena ta ma zostać ustalona w drodze negocjacji, natomiast transakcja musi być uzasadniona interesem publicznym lub rachunkiem ekonomicznym - wynika z wyjaśnień RIO w Łodzi.

• Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi wyjaśniła, że gmina może kupić nieruchomość po cenie wyższej, niż wynika z operatu szacunkowego, ponieważ operat określa wartość rynkową, a nie cenę transakcyjną.
• Cena zakupu ma być ustalana w drodze negocjacji i może być wyższa, jeśli wynika to z realizacji celów publicznych i zasad celowości wydatków.
• Ocena zasadności wydatku należy do wójta, a stanowisko RIO ma charakter informacyjny i niewiążący.

Cena ustalana w drodze negocjacji może być wyższa od wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę

Do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi zgłoszono się o wyjaśnienia, czy możliwy jest zakup działki po cenie wyższej niż wynika z operatu szacunkowego.

Ryszard Krawczyk, prezes RIO w Łodzi przypomniał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, a dotyczących m.in. zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

W gminie Gidle wydana jest uchwała, zgodnie z którą możliwe jest nabywanie nieruchomości do gminnego zasobu na cele określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przy czym nabycie nieruchomości o wartości powyżej 150 000 zł netto ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wymaga odrębnej zgody rady.

W tym przypadku nabycie nieruchomości przez gminę odbędzie się w drodze czynności cywilnoprawnej, co wynika z przyznanej gminom osobowości prawnej (art. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Cena nabycia będzie zatem ustalana w drodze negocjacji między stronami stosunku prawnego.

Prezes RIO wskazał, że cena ustalana w drodze negocjacji może być wyższa od wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Rzeczoznawca nie ustala bowiem ceny, a wartość rynkową nieruchomości, które to pojęcia nie są tożsame, na co wskazuje np. art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Możliwość zapłacenia wyższej kwoty, niż wynika to z operatu szacunkowego często wiąże się z realizacją celów użyteczności publicznej oraz zasadą celowości wydatków. W tym przypadku prezes RIO ocenia, że wójt zmierza do nabycia tych działek celem zachowania dotychczasowego przeznaczenia tych gruntów, co uchroni gminę przed dodatkowymi kosztami polegającymi na obowiązku usunięcia z prywatnego gruntu budowli i wybudowania nowego odcinka drogi na gruncie gminnym. Oznacza to, że nabycie gruntu do zasobu gminnego nastąpi na cele użyteczności publicznej, a więc zgodnie z uchwałą Rady Gminy Gidle.

Zgodność z zasadami wydatkowania środków publicznych ocenia rada gminy

Prezes przypomniał, że wójt musi się kierować zapisami ustawy o finansach publicznych. Wójt uważa, że zapłata wyższej ceny będzie zgodna z zasadami dokonywania wydatków ze środków publicznych, określonymi w art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten wskazuje, że wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1. w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:
   a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
   b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;
2. w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
3. w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Prezes RIO zastrzegł natomiast, że ocena, czy zapłata będzie zgodna z tymi zasadami dokonywania wydatków ze środków publicznych przynależy wyłącznie do organu wykonawczego gminy jako podmiotu gospodarującego mieniem gminnym, a nie do RIO.

Stanowisko RIO zostało udzielone zostało w ramach prowadzonej przez Izbę działalności informacyjnej i nie ma mocy wiążącej.