Cruisetrafikken har meir enn dobla seg dei siste ti åra, og den massive trafikkveksten spiser opp miljøgevinstane.

• Astrid Hoem, statssekretær i Klima- og miljødepartementet

  Eg er glad for at me ser resultat av Enova-støtta og krava me har stilt. Mange grøne skip seiler i våre farvatn, og fleire er i bestilling. Dei komande åra forventar eg endå større effekt av tiltaka me jobbar med. I tillegg er kvotesystemet og prising av utslepp svært viktig. Til slutt er det verdt å nemne at Noreg ligg heilt i front på utbygging av landstraum.

• Marthe Hammer, SV

  Erfaringa frå ferjer og hurtigbåtar er tydeleg: Det verkar å stille krav. Det er håplaust at fleirtalet ikkje stiller dei same forventningane til cruise som til kvardagstransporten. Me har fått gjennomslag for landstraum og turistskatt, men bindande klimakrav har fleirtalet stemt ned. Det står ikkje på teknologien, men på politisk vilje. Noreg kan ikkje vere eit fristad for forureinande skip.

• Sigurd Enge, seniorrådgjevar for skipsfart i Bellona

  Dagens mangel på krav gjer at utsleppa frå cruise både er lovlege og lønsame. Å berre stille krav i verdsarvfjordane fører til at skipa berre flyttar til nabohamner og bussar turistane vidare. Landstraum i hamnene er bra for lokal luftkvalitet, men dei store utsleppa skjer når skipa seiler. Politikarane må våge å stille klimakrav som gjelder langs heile kysten.

• Arild Hermstad, MDG-leiar

  Noreg må fase ut fossil cruisenæring til fordel for berekraftig turisme. Landstraum løyser berre ein liten del av problemet ved kai. Me vil ha eit nasjonalt forbod mot fossildrivne cruiseskip så raskt som mogeleg, kombinert med omstillingsstøtte og turistskatt. Våre vakraste kystområde kan ikkje brukast til å maksimere profitten til ein fossil cruiseindustri.

  (Lesarinnlegg i BT)

• Grunde Almeland, stortingsrepresentant for Venstre

  Noreg har alt som skal til for å bli leiande på grøn cruisetrafikk. Derfor er det oppsiktsvekkjande at utsleppa aukar. Venstre vil stille krav om nullutslepp langs heile kysten, samstundes som me byggjer ut landstraum og infrastruktur. Cruisenæringa kan sjølvsagt bli utsleppsfri, me må berre tore å stille krav og gi næringa verktøya den treng for å lukkast.

• Pernille Sommer / copyrighted

  Frøya Skjold Sjursæther, MDG

  Dette stadfestar at cruisenæringa gir blanke i å kutte eigne utslepp, og at cruiseturismen overhovudet ikkje er i samsvar med klimamåla våre. Medan norske folk og bedrifter jobbar på spreng for å kutte utsleppa sine, får utanlandske cruiseskip sleppe ut som aldri før. Det hastar at den forureinande cruiseturismen blir forboden i Noreg. Cruise forsøplar bybiletet og øydelegg for klimaomstillinga.

• Ove Trellevik, Høgre

  Regjeringa slit med å følgje opp Stortinget her. Det dei har tilbydd cruisehamnene i verdsarvfjordane våre med omsyn til støtte til elektrifisering, bidreg ikkje nok til at hamnene faktisk blir elektrifiserte.

• Ole Michael Bjørndal, fagdirektør i NHO Reiseliv

  Cruise har ein utsleppsutfordring, men det positive er at cruisenæringa frå 2024 er omfatta av EU sitt kvotesystem og må betale for utsleppa sine. Noko av veksten skuldast at krigen i Ukraina flytta trafikk frå Østersjøen til Noreg. Cruise er viktig for kystsamfunna, men me må sikre meir lokal verdiskaping og at ankomstane skjer i harmoni med lokalbefolkning og næringsliv.

• Marthe Synnøve Johannessen

  Dag Inge Aarhus, Sjøfartsdirektoratet

  Me arbeider internasjonalt gjennom IMO og EU for å fremje tiltak for skip i internasjonal fart, og håpar IMO vedtek sitt netto-null-rammeverk om kort tid. Det er eit viktig mål at maritim næring vel grøne løysingar. Samstundes veit me at cruisetrafikken til Noreg har økt kraftig dei siste ti årene, noko som igjen fører til auka utslepp.

I fjor tok Noreg imot over 1,6 millionar cruisepassasjerar, fordelt på fleire skip og anløp enn nokon gong før.

• Kirsten Å. Øystese, Norsk Klimastiftelse

  Kravet om nullutslepp i verdsarvfjordane vart til slutt kraftig utvatna. Det er eit godt døme på korleis politisk surr og vingling bremsar klimaomstillinga. Sidan 2016 har utsleppa frå cruiseskip i Noreg økt med 65 prosent, og dei har aldri vore høgare. Krav om berre å bruke utsleppsfri teknologi i alle cruisehamner – ikkje berre i verdsarvfjordane – kunne bidratt til utsleppskutt.

• Hege Økland, Hy2gen Noreg AS

  Tala demonstrerer kor viktig det er å stille krav til næringa, men dessverre har denne debatten stilna. Det blir ofte argumentert mot nullutsleppskrav med at det ikkje finst tilgjengeleg nullutsleppsdrivstoff. Frå oss som produserer denne typen drivstoff, treng me etterspørsel frå meir enn eitt skip. Drivstoffet kan og vil bli produsert så snart marknaden er der gjennom krav.

• Knut Neerland / Magent AS

  Ingvild Kilen Rørholt, fagansvarleg for transport i Zero

  Det er heilt nødvendig å vere streng på krava i verdsarvfjordane, og å sjå på når dei skal utvidast til alle norske fjordar. Landstraum må etablerast der cruiseskip legg til. Her må tempoet opp, og nettselskapa må bidra til nok kapasitet. Tydelege krav frå politikarane og tilgang på landstraum er avgjerande for at cruisenæringa kan bidra til ein raskare omstilling.

• Tor Mikkel Tokvam, hamnesjef i Aurland (Flåm)

  At utsleppa har auka i Noreg sidan 2016 skuldast flåteflytting som følgje av krig og uro i Baltikum og Rødehavet. Skipa er omdirigerte hit, og ei internasjonal næring må sjåast i samanheng med globale reisemønster. At skip som ikkje stilar våre miljøkrav berre vel ein nabo-hamn, syner kvifor krav må gjelde over større område – slik EU no gjer for å hindre utsleppslekkasje.

• Ivan Østvik, LH2 Shipping AS

  For at cruise skal kutte utslepp må Noreg innføre EU ETS og FuelEU Maritime, slik at fossil diesel blir dyrare. Batteri kan berre dekke ein del av energibehovet, og må supplerast med flytande hydrogen. MF Hydra har seilt trygt på hydrogen i 3,5 år, men Viking Cruises må hente sitt hydrogen frå kontinentet fordi Noreg manglar eigen produksjon. Utfordringa no er næringspolitikk, ikkje teknologi.

• Hans Jakob Walnum, seniorforskar ved Vestlandsforsking

  Mindre skip gjer det lettare å ta i bruk batteriteknologi og gjer mindre krav til infrastruktur i hamn. Store skip krev eit enormt effektuttak. I tillegg viser rapporten etter nesten-ulukka i Hustadvika at me manglar evakueringskapasitet for skip med over 700 passasjerar. Mindre skip løyser både tryggleiksmessige utfordringar og gjer omstillinga til landstraum og hybriddrift lettare.

• Håvard Tvedte, konstituert direktør i Maritime CleanTech

  Me demonstrerer no nullutsleppsteknologi for stadig større skip, men skal me lukkast må me få på plass meir landstraum, betre infrastruktur og tydelege utsleppskrav. Lenge var Noreg leiande innan grøn skipsfart, men no kjem EU raskt etter med krav til landstraum og maritime investeringar. Noreg må halde fram med ein offensiv politikk for å ta vare på konkurransefortrinnet vårt.

• Sondre Olsen, leiar NHO Vestland

  Utsleppa frå cruise må ned, og cruisenæringa må sjølvsagt ta sin del av ansvaret. Samstundes viser rapporten at manglande infrastruktur er ein del av utfordringa. Bergen Havn har gått føre ved å investere monaleg i landstraumanlegg, noko som viser at det er mogleg å kombinere cruiseturisme og utsleppskutt. Fleire hamner bør følgje etter med investeringar i landstraum og kraftnett.

• David Underdal, Aurland hamnestyre

  Flåm Hamn er ei føregangshamn som har stilt miljøkrav lenge før regelverket vart innført i verdsarvfjordane. Fleire hamner og næringa sjølv må ta ansvar, men dette tek tid då eit cruiseskip har ei viss levetid. Me var i utgangspunktet kritiske til at dei strenge krava berre skulle gjelde her. Ei løysing er å innføre strengare nasjonale krav til utslepp på heile kysten.

• Eirill Bachmann Mehammer, direktør i Grønt Skipsfartsprogram

  Utsleppa har auka med over 60 prosent dei siste ti årene, men trafikken har auka endå meir – med over 100 prosent. Fokus må vere å ta i bruk ny teknologi. Viking Cruises ferdigstiller i haust Viking Libra, verdas første havgåande hydrogenskip. Hovudutfordringa er tilgang på grønt drivstoff, og me startar no ein pilot for å sikre biogass til cruiseskip i verdensarvfjordane.

• Even Husby, dagleg leiar i EPI

  Målingane våre, baserte på det faktiske energiforbruket til skipa i 31 hamnar, viser at utsleppa per anløp ved kai har gått ned sidan 2019. MarU-modellen til Kystverket er under utvikling, medan EPI byggjer på reelle forbrukstal. Klimautfordringa er stor, men debatten er best tente med reelle tal. Utsleppa per anløp har sokke frå 35 tonn CO₂ i 2019 til 27 tonn i år.

• Claus W. Kamstrup, seniorrådgivar i Kystverket

  Tala våre viser at det er ei auking i cruisetrafikken, og at dette fører til auka utslepp samla sett. Miljøkrav til cruiseskip vil i hovudsak vere internasjonale krav og ikkje nasjonale krav. Skipsfarten er no omfatta av kvotesystemet til EU (EU ETS), i tillegg til kommande EU-krav til infrastruktur (AFIR) og bruk av alternativt drivstoff (FuelEU Maritime).