Ngày 15/8, đông đảo nông dân tham quan cánh đồng lúa TBR919 trên địa bàn khối 1A (xã Tây Sơn, Gia Lai), nhìn những đám ruộng ken dày những gié lúa nặng trĩu hạt, vàng óng rực cả cánh đồng, ai nấy đều trầm trồ không ngớt lời khen.

Nông dân tham quan mô hình trình diễn giống TBR919 tại khối 1A (xã Tây Sơn, Gia Lai). Ảnh: V.Đ.T.

Trong hè thu năm nay, thời tiết trên địa bàn đông Gia Lai rất bất thuận cho cây lúa, nắng nóng kéo dài lại thi thoảng có mưa rào, đây là điều kiện thuận lợi để sâu bệnh phát sinh gây hại. Nhưng theo nông dân trực tiếp sản xuất giống lúa TBR919, giống lúa này gần như “vô nhiễm” với sâu bệnh, suốt cả vụ nông dân không phải tốn tiền mua thuốc BVTV. Thêm nữa, vụ hè thu này gió nam dữ dội, nhưng cây lúa TBR919 chỉ liêu xiêu chứ không ngã.

Ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc HTX Nông nghiệp thị trấn Phú Phong 1 (xã Tây Sơn, Gia Lai), cho biết: Vụ hè thu 2026, HTX Nông nghiệp Phú Phong 1  phối hợp với Công ty TNHH ThaiBinh Seed - Miền Trung - Tây Nguyên (đơn vị trực thuộc Tập đoàn ThaiBinh Seed) xây dựng mô hình sản xuất giống lúa thuần TBR919 với diện tích 1 ha, nhằm lựa chọn những giống mới phù hợp với đồng đất vùng trung du, thích ứng với thời tiết khắc nghiệt trong bối cảnh ảnh hưởng biến đổi khí hậu để nông dân lựa chọn đưa vào sản xuất.

Nông dân mân mê những gié lúa TBR919 ken dày những hạt lúa no tròn. Ảnh: V.Đ.T.

“Lần đầu tiên nông dân HTX làm giống lúa TBR919 mà ngay trong vụ đầu ai cũng "mê" giống lúa này. Đây là giống dễ làm, nhẹ phân, kháng tốt các loại sâu bệnh, gié dài, vụ hè thu thời tiết bất thuận mà cho năng suất hơn 70 tạ/ha”, ông Sơn đánh giá.

Nông dân Trịnh Văn Minh (72 tuổi), người làm 2 sào lúa TBR919 (500m2/sào) trong vụ hè thu này cho hay: “Thời tiết bất thuận của vụ hè thu năm nay khiến những diện tích lúa đại trà đều bị bệnh đạo ôn, khô vằn, thối thân thối bẹ gây hại, bơm thuốc BVTV 2-3 lần vẫn không khắc phục được, riêng giống lúa TBR919 gần như không có sâu bệnh, cả vụ hầu như tôi không phải mua thuốc BVTV. Giống này cũng nhẹ phân nên giảm được chi phí đầu vào; gié lúa dài, dày hạt, đến nay là lúa TBR919 của tui đúng 90 ngày, còn khoảng 5-7 bữa nữa là thu hoạch, với mã lúa đẹp như thế này thì chắc chắn năng suất sẽ đạt từ 350-400 kg lúa khô/sào”.

Lúa TBR919 khoe mã lúa đẹp khiến nông dân mê mẩn. Ảnh: V.Đ.T.

Theo ông Minh, khi mới gieo sạ, giống lúa TBR919 đã làm ông ngạc nhiên. Bởi, giống lúa này đẻ nhánh rất khỏe. Theo khuyến cáo của HTX ông chỉ sạ 6kg lúa giống/sào, ban đầu thấy lúa mọc thưa ông không khỏi lo lắng, những không ngờ sau đó lúa nở dày kín ruộng. Trong buổi thăm đồng lúa TBR919, nông dân tham quan ai cũng khen lúa quá sạch bệnh, có người ngắt vài ba gié lúa TBR919 mân mê những hạt lúa no tròn, chín từ ngọn đến cậy.

“Đặc biệt vụ hè thu này nắng nóng quá gắt, nhiều đợt gió nam mạnh kinh khủng nhưng cây lúa TBR919 vẫn không ngã, nếu lúa xấu mà không ngã là điều không ai lấy làm lạ, đằng này lúa của tui tốt ngất, gié lúa dài, dày hạt mà không ngã mới làm người ta ngạc nhiên. Tui năm nay đã 72 tuổi, làm ruộng cả đời nay mới thấy giống lúa có nhiều tính ưu việt như giống TBR919”, ông Minh chia sẻ.

Bà Trần Thị Tuyết, nông dân HTX Nông nghiệp Phú Phong 1, vụ hè thu này cũng làm 1,5 sào lúa TBR919, cho biết thêm: “Giống lúa TBR919 có sức nẩy mầm rất khỏe, sức đẻ nhánh cũng rất mạnh, sạ chỉ 6kg giống/sào mà dày lúa kín ruộng. Khi lúa đẻ nhánh, 1 hạt giống cho ít nhất 4-5 nhánh lúa hữu hiệu, nên bụi lúa nở rất to. Làm giống này cũng rất nhẹ phân, ít sâu bệnh nên giảm chi phí sản xuất”.

Bà Trần Thị Tuyết, nông dân HTX Nông nghiệp Phú Phong 1, người làm 1,5 sào lúa TBR919 trong vụ hè thu 2026 phát biểu nói về những đặc tính ưu việt của giống lúa này. Ảnh: V.Đ.T.

Theo ông Triệu Tấn Phú, Giám đốc Công ty TNHH ThaiBinh Seed - Miền Trung - Tây Nguyên, TBR919 là sản phẩm độc quyền của Tập đoàn ThaiBinh Seed. Thời gian sinh trưởng giống TBR919 trong vụ đông xuân từ 103-114 ngày, vụ hè thu từ 88 - 93 ngày.

Lúa TBR919 cây sinh trưởng khỏe, chiều cao cây trung bình 82,9-102,6 cm, độ cứng cây trung bình; khối lượng 1.000 hạt từ 21,8-25,9 gam, năng suất hạt vụ đông xuân đạt 61,1-69,5 tạ/ha; vụ hè thu đạt 62,6-69,2 tạ/ha.

“Lúa TBR919 có hạt gạo dài, tỷ lệ xát cao đạt 70,3-73,90%; tỷ lệ gạo nguyên 42,15-64,79%, cơm khá ngon có mùi thơm đặc trưng; giống này phù hợp với chế biến”, ông Phú cho hay.