• Polska Grupa Zbrojeniowa i Agencja Uzbrojenia są blisko zakończenia negocjacji na 112 mobilnych węzłów łączności MCC dla systemów obrony powietrznej. Wartość umowy będzie oscylowała wokół czterech miliardów złotych.
• Część zamówienia, powyżej 20 egzemplarzy będzie miała termin dostawy do końca 2030 roku, dzięki czemu będzie można sfinansować zakup z unijnej niskooprocentowanej pożyczki SAFE.
• Łącznie z poprzednim zamówieniem, które ma ten sam termin dostawy, producent będzie miał do wykonania około 80 węzłów, podczas gdy do tej pory dostarczył tylko cztery. PGZ zapewnia jednak, że jest gotowy na to wyzwanie.
• Polska Grupa Zbrojeniowa potwierdza, że prowadzi z Agencją Uzbrojenia negocjacje w sprawie zamówienia kolejnej partii bojowych wozów piechoty Borsuk. Zakup miałby zostać sfinansowany z unijnej pożyczki SAFE. Prezes PGZ Adam Leszkiewicz w rozmowie z WNP zasugerował jednak, że ten zakup nie będzie ogłaszany w najbliższych dniach.

Mobilne węzły łączności (ang. Mobile Communication Center, MCC) można porównać do masztów telefonii komórkowej, tyle że umieszczonych na dziesięciokołowych terenowych ciężarówkach. Są używane w systemach Wisła i Narew, czyli dwóch najwyższych piętrach naszej obrony powietrznej. Dzięki MCC nie trzeba łączyć kablami poszczególnych elementów – stanowisk dowodzenia, radarów, wyrzutni. Węzły łączności zapewniają transmisję ogromnej ilości danych nawet na kilkadziesiąt kilometrów.

Zaletą tego rozwiązania jest możliwość rozproszenia własnej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej. Wadą z kolei jest to, że emisja radiowa węzła jest łatwa do wykrycia z daleka. Zatem każda jednostka ogniowa oprócz węzła nadal wozi ze sobą kilometry światłowodów.

Zamówienia na mobilne węzły łączności

Pierwsze węzły wojsko zamówiło jeszcze w 2021 roku, ale był to kontrakt tylko na cztery sztuki z terminem dostawy na przełomie 2024/25. To na początek wystarczyło, bowiem w pierwszym kontrakcie na system Wisła, czyli amerykańskie Patrioty, Polska zamówiła cztery jednostki ogniowe, czyli dwie baterie. Ich dostawy zakończyły się w roku 2022 r. Patrioty przyszły zza oceanu z amerykańską łącznością, polskie węzły ją uzupełniły.

Tak wyglądają polskie mobilne węzły łączności MCC dla zestawów Patriot w programie Wisła Fot. Rafał Lesiecki / PTWP

Od tego czasu wojsko podpisało kontrakty z USA na kolejne Patrioty. Umowa z 2023 roku obejmowała 12 jednostek ogniowych w zmienionej konfiguracji (np. nowy radar) z terminem dostaw w latach 2027-29. Resort obrony zaczął też kupować system Narew tworzony w kooperacji polsko-brytyjskiej – tu umowa obejmuje 23 baterie do 2035 roku.

We wrześniu 2025 roku Agencja Uzbrojenia podpisała z Wojskowymi Zakładami Łączności numer 1 z Zegrza Południowego pod Warszawą umowę na 56 węzłów MCC na potrzeby drugiej fazy programu Wisła. Wartość kontraktu to 2,09 mld zł brutto, a termin dostawy to lata 2027-30.

Zaawansowane rozmowy na temat kolejnego kontraktu

Jak dowiedział się portal WNP, WZŁ nr 1, należące do państwowej Polskiej Grupy Zbrojeniowej, teraz zbliżają się do końca negocjacji na kolejne węzły MCC, tym razem dla systemu przeciwlotniczego Narew. To zamówienie będzie dwa razy większe od kontraktu podpisanego we wrześniu – obejmie 112 sztuk. Zatem łączne zakupy wzrosną to 168 węzłów MCC.

Spośród 112 sztuk, które są obecnie negocjowane, powyżej 20 powinno być dostarczonych do końca 2030 roku. Powód? Ta część kontraktu ma zostać sfinansowany z unijnego programu SAFE. To 150 miliardów euro pożyczki na wydatki obronne, którą Unia Europejska zaciąga na rynku, a następnie dzieli środki między państwa członkowskie. Polsce przypadnie największa pula, 43,7 mld euro, czyli około 185 miliardów złotych. Jednak warunkiem jest zakończenie do końca roku 2030 dostaw opłaconych z tych pieniędzy.

Pierwszy wiceprezes PGZ Arkadiusz Bąk powiedział WNP, że liczy, iż negocjacje na 112 węzłów MCC zakończą się jeszcze w lutym.

Pierwsze strzelanie systemu Mała Narew (na zdjęciu) odbyło się w czerwcu 2022 roku Fot. Materiały prasowe / ZOOM MON / sierż. Aleksander Perz/18 DZ

Jeżeli do 56 sztuk zamówionych we wrześniu, dołożyć ponad 20, które są obecnie negocjowane, to okaże się, że zamówienie, które WZŁ nr 1 powinny wykonać do końca 2030 roku wzrośnie do około 80 egzemplarzy, czyli mniej więcej o połowę.

Czy firma, która w latach 2021-25 wykonała cztery węzły, podoła teraz o wiele większemu zamówieniu? Wiceprezes PGZ przyznał, że dla WZŁ nr 1 będzie to bardzo dużo pracy w bardzo krótkim czasie. PGZ zwraca jednak uwagę, że przy pierwszym kontrakcie trzeba było opracować nie tylko końcowy produkt, ale także jego komponenty. Przykładem jest ciężarówka Jelcza w wersji dziesięciokołowej, nigdy wcześniej nieprodukowana. Teraz na przyspieszenie produkcji ma pozytywnie wpłynąć także przeniesienie jej części do nowej lokalizacji.

Źródło w wojsku, pytane o wartość kontraktu, odpowiedziało, że spodziewa się, iż będzie to mniej więcej dwukrotność umowy z września 2025 roku, czyli około czterech miliardów złotych. To by oznaczało, że do finansowania z SAFE zakwalifikowałoby się około miliarda złotych. I wojskowi, i przedstawiciele PGZ, z którymi rozmawialiśmy, są raczej pewni, że ponadto do finansowania z SAFE zakwalifikowany zostanie wrześniowy kontrakt na 56 MCC. Unijne rozporządzenie pozwala bowiem refinansować wydatki już poniesione, w rozumieniu kontraktów podpisanych pomiędzy końcem maja 2025 r. a końcem maja 2026 r.

Pierwszy wiceprezes Polskiej Grupy Zbrojeniowej Arkadiusz Bąk Fot: Joanna Matuszyńska / PTWP Kolejne zakupy w programie SAFE

Prezes PGZ Adam Leszkiewicz powiedział w czwartek dziennikarzom, że waga programu SAFE polega na tym, iż daje dodatkowe, wcześniej niedostępne możliwości. Mówił to na poligonie w Zielonce koło Warszawy, gdzie odbył się pokaz dronów i elementów systemu przeciwlotniczego San, który jest pierwszym dużym zakupem, przy którym ogłoszono, że jest finansowany z SAFE. Leszkiewicz podkreślał, że jest to przykład, że konkretne środki finansowe idą na konkretne programy służące bezpieczeństwu.

- SAFE też uwalnia nam pieniądze na inne rzeczy. (...) Jeśli mamy SAFE, czyli dodatkowe środki finansowe na atrakcyjnych warunkach, to trzeba z tego skorzystać, bo to jest dodatkowy kapitał, który pozwala nam robić to, co robimy do tej pory, ale w sposób zwielokrotniony –-wyjaśnił.

Dwa dni wcześniej premier Donald Tusk powiedział, że według prognoz Agencji Uzbrojenia wartość inwestycji z programu SAFE w samą Hutę Stalowa Wola – również będącą częścią Grupy PGZ – przekroczy 20 miliardów złotych. Szef rządu przypomniał przy tym, że HSW produkuje samobieżne haubice Krab i moździerze Rak oraz bojowe wozy piechoty Borsuk.

Prezes PGZ Adam Leszkiewicz. Fot. PTWP

Z zamówieniami trzeba się spieszyć nie tylko dlatego, że dostawy finansowane z SAFE muszą zakończyć się do końca 2030 roku. Co do zasady pod tę formę finansowania kwalifikują się zakupy dokonywane – w uproszczeniu – przez co najmniej dwa państwa unijne. Jednak do końca maja można także uzyskać refinansowanie umów podpisanych przez tylko jeden kraj.

Rozmowy na temat zakupu Borsuków

W czwartek prezes PGZ potwierdził, że trwają negocjacje z Agencją Uzbrojenia w sprawie zamówienia kolejnej partii bojowych wozów piechoty Borsuk. - Rozmawiamy na temat planów produkcyjnych do roku 2030 - poinformował, ale o szczegółach nie chciał rozmawiać.

Pierwszą umowę wykonawczą na Borsuki, łącznie 111 pojazdów z terminami dostaw w latach 2025-29 za 6,57 mld zł podpisano w marcu 2025 roku. W grudniu, gdy wojsko uroczyście odbierało pierwsze egzemplarze, prezes HSW Marek Karabuła ogłosił, że rozpoczęły się negocjacje kolejnej umowy, ale wtedy nie było jeszcze mowy o finansowaniu z SAFE. Teraz nieoficjalnie mówi się o około 150 egzemplarzach.

Czy kontrakt będzie niedługo gotowy? Prezes PGZ studzi emocje.

- Nie przewidujemy w najbliższych dniach żadnego ogłoszenia w tej sprawie - poinformował Adam Leszkiewicz.

BWP Borsuk Fot. Materiały prasowe / ZOOM MON / plut. Piotr Szafarski/16 DZ San, Krab i inne zakupy

Niżsi rangą, ale nadal dobrze poinformowani pracownicy centrali PGZ oceniają, że nowy kontrakt na Borsuki będzie wart kilka miliardów złotych. Huta Stalowa Wola może liczyć też na część pieniędzy z kontraktu na system San (prawdopodobnie do HSW trafi kilkaset milionów złotych) podpisanego pod koniec stycznia.

Ponadto, w listopadzie, gdy rząd informował o polskich priorytetach na liście zakupów z mechanizmu SAFE, to jednym z nielicznych konkretnych systemów uzbrojenia wtedy wymienionych, były samobieżne haubice Krab, także dzieło HSW.

Samobieżna haubica Krab kalibru 155 mm to dzieło Huty Stalowa Wola. Fot. Materiały prasowe / ZOOM MON / st. sierż. Tomasz Borsuk / 19 BZ

Co jeszcze? Prezes PGZ odpowiedział, że to rząd, a nie jego firma zna niejawną listę projektów zgłoszonych do finansowania z programu SAFE. Jednocześnie dodał, że PGZ zdaje sobie sprawę, iż przedstawiciele rządu wśród potencjalnych zakupów wymieniają także wozy minowania narzutowego Baobab z Huty Stalowa Wola, przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Piorun z zakładów Mesko i miny z Belmy. - Więc liczymy na to, że wiele naszych spółek skorzysta ze środków z SAFE i zwiększy swoją produkcję. To tylko z pożytkiem dla samych siebie, dla miejsc pracy, przychodów i dla całego PGZ i polskiego wojska - powiedział.

W ostatnich dniach politycy opozycji, według których pożyczka z programu SAFE ma więcej wad niż zalet, mówili, że polski przemysł może nie dać rady w krótkim czasie zwielokrotnić produkcji. Czy zatem PGZ ma moce przerobowe, żeby własnym sumptem zrealizować kontrakty sfinansowane za pożyczki z programu SAFE, które trzeba rozliczyć do końca 2030 roku, czyli w ciągu niecałych pięciu lat?

- Mamy duże moce, które rozbudowujemy, natomiast sami, jako państwowy przemysł zbrojeniowy, tego nie zrobimy, dlatego robimy to z polskim przemysłem prywatnym – powiedział wiceprezes Bąk z PGZ. Przyznał, że ogromnym wyzwaniem będzie na przykład dostawa 700 ciężarówek Jelcz i samochodów terenowych Legwan w dwa lata na potrzeby programu San. Podobnie ocenił kolejne zamówienie na BWP Borsuk.