W tym artykule piszemy o:

• Enea ma 60 dni, licząc od 28 maja, na przedstawienie planu zmniejszenia wpływu Elektrowni Kozienice na Wisłę.
• Spółka zapewnia, że dotychczas zredukowała pobór wody o 25 proc. w ostatnich trzech latach i współpracuje z naukowcami, a wezwanie RDOŚ będzie przedmiotem analiz.
• Większość bloków elektrowni wykorzystuje otwarty obieg chłodzenia, który jest głównym punktem sporu.
• Organizacje pozarządowe od 2021 roku podnosiły, że wpływ elektrowni może być znacznie większy, niż deklarowano w badaniach zlecanych przez spółkę.

Jak pisaliśmy na łamach WNP, decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie, Enea Wytwarzanie dostała dokładnie 60 dni na przedstawienie swojego pomysłu na zmniejszenie wpływu Elektrowni Kozienice na środowisko. Termin dla spółki liczy się od 28 maja.

W odpowiedzi na pytania WNP spółka zaznacza, że "z zaskoczeniem przyjęła stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie". Zapewnia, że od pięciu lat (od roku 2021, kiedy organizacje prośrodowiskowe zaczęły zgłaszać działania kozienickiej elektrowni do administracji) monitoruje wpływ swojej działalności na ekosystem Wisły i ichtiofaunę.

"(Enea – red.) Ściśle współpracuje z instytutami naukowymi m.in. z zespołem Instytutu Rybactwa Śródlądowego pod przewodnictwem wybitnego ichtiologa prof. Piotra Parasiewicza, który przeprowadził zaawansowane badania. Spółka dwukrotnie przedstawiła wyniki badań i informacje o braku wymiernego wpływu elektrowni na warunki środowiskowe Wisły. W każdym przypadku niezależni eksperci potwierdzili ich wiarygodność i tym samym brak zauważalnego wpływu dla ekosystemu rzeki" – czytamy w stanowisku Enei.

Podkreślono również, że Enea Wytwarzanie zaczęła w Elektrowni Kozienice korzystać z nowych rozwiązań, które minimalizują oddziaływanie na organizmy wodne. "Dodatkowo, w ostatnich trzech latach ograniczyła pobór wody o około 25 proc." – zapewnia energetyczny koncern.

Zmniejszenie poboru wody – co do zasady – osłabia negatywny wpływ elektrowni korzystającej z otwartego systemu chłodzenia na okolicę. Skoro pobiera mniej wody, to wraz z nią zbiera mniej larw ryb. Później zrzuca też mniej ciepłej wody do Wisły.

"Natomiast w świetle dotychczasowego postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów potwierdzających, że działalność elektrowni powoduje bezpośrednią szkodę dla Wisły" – twierdzi spółka w oświadczeniu i zaznacza:

Wzywanie jakiegokolwiek podmiotu do działań naprawczych bez wydania żadnej formalnej decyzji potwierdzonej dowodami jest całkowicie nieuzasadnione. Z tego też powodu spółka będzie oczekiwać dokładnych wyjaśnień od RDOŚ.

Różne sprawy w tym zakresie toczyły się od 2021 roku. Wiele zmieniła publikacja badania w jednym z pism naukowych "Knowledge & Management of Aquatic Ecosystems". Próbki z Wisły zbierano 10 razy w sezonie i zawsze w nocy (larwy ryb dryfują częściej w nocy).

Później próbki identyfikowano poprzez metabarkoding DNA i matematycznie obliczano, ile gatunków larw i jakie było ich zagęszczenie w punkcie poniżej zrzutu wody w porównaniu do stanu z ujęcia przed elektrownią.

Dlatego ekolodzy, opierając się na tych wyliczeniach, zgłaszali się z kolejnymi wnioskami do RDOŚ, by przyjrzał się wpływowi Elektrowni Kozienice na Wisłę i żyjące tam organizmy wodne. Według wyliczeń badaczy rocznie na filtrach bębnowych, w pompach czy skraplaczach elektrowni może ginąć do 100 mln ryb (larw, wczesnych form narybku).

Enea Wytwarzanie ma wspomniane 60 dni na odniesienie się do wezwania. Jeśli tego nie zrobi, RDOŚ może sam wskazać jej, jakie środki powinna podjąć w tej sprawie. Od takiej decyzji spółka będzie mogła się jednak odwołać.

Sytuacja jest skomplikowana, bo Elektrownia Kozienice to jedna z największych jednostek w kraju. Na 11 bloków węglowych tylko jeden, największy i najnowszy, 1075 MW, ma zamknięty układ chłodzenia. Reszta, czyli osiem bloków 200 MW i dwa bloki po 500 MW każdy, korzysta z otwartego układu, do którego woda jest pobierana z Wisły, a później, po ogrzaniu, zrzucana do rzeki.

Organizacje środowiskowe, Towarzystwo na rzecz Ziemi (to ono zainicjowało zgłaszanie szkód jako pierwsze w 2021 roku), Stowarzyszenie Ekologiczne Eko-Unia, Fundacja Greenmind oraz Stowarzyszenie "Wspólna Ziemia", mają pewne rozwiązanie, ale trudne do wykonania z punktu widzenia zarządzania jednostką wytwórczą.

Skoro larwy ryb dryfują nocami, ekolodzy proponują, aby wtedy ograniczać pracę bloków z otwartym obiegiem chłodzenia. W ten sposób ginęłoby mniej organizmów żywych.

Tylko że trudno oczekiwać, że elektrownia, której łączną moc liczy się w gigawatach, będzie redukować generację wieczorami i nocą. Miejsce mocy z Elektrowni Kozienice musiałaby zajmować inna jednostka, w dodatku – wysłużone bloki węglowe mają swoje problemy i minima techniczne. Nietrudno przewidywać, że Enea będzie korzystać z tego argumentu, w połączeniu z innym: że siłownia jest potrzebna w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym i nie można aż tak wpływać na jej pracę.

Pierwsze rozstrzygnięcia przyniesie jednak dopiero reakcja Enei lub jej brak – a wtedy to RDOŚ wstępnie zdecyduje, co spółka powinna zrobić.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin