• Niemal co drugi pracujący łączy pracę z opieką nad bliskimi. W 2025 r. 7 mln 269 tys. pracujących osób, czyli 42,4 proc., regularnie opiekowało się dziećmi, wnukami lub innymi członkami rodziny.
• Co piąty pracujący opiekun zmienił coś w swojej pracy, by łatwiej łączyć oba obowiązki. Najczęściej wskazywano zmianę pracy lub pracodawcy.
• Większość osób łączących pracę zawodową z opieką nie miała problemów z pogodzeniem obu obowiązków. Trudności wskazało 33,6 proc. osób. Największym problemem był długi czas pracy.

Jak pokazują dane GUS, w 2025 r. 7 mln 269 tys. pracujących osób w wieku 18-74 lata, czyli 42,4 proc., łączyło pracę zawodową z regularną opieką nad dziećmi, wnukami lub innymi członkami rodziny.

Spośród wszystkich pracujących 6 mln 207 tys. osób (36,2 proc.) opiekowało się wyłącznie dziećmi lub wnukami poniżej 15. roku życia. Znacznie mniej osób opiekowało się tylko starszymi krewnymi (4,4 proc.) lub jednocześnie obiema grupami (1,8 proc.).

Mężczyźni, którzy mają obowiązki opiekuńcze, częściej pracują zawodowo niż kobiety. Wśród osób mających takie obowiązki pracowało 87,3 proc. mężczyzn i 68,1 proc. kobiet. Pań sprawujących opiekę było jednak więcej - 5,2 mln wobec 4,3 mln panów.

21,2 proc. pracujących opiekunów (1 mln 538 tys. osób) zmieniło coś w swojej pracy, aby łatwiej pogodzić oba obowiązki. Kobiety robiły to częściej niż mężczyźni - 31,2 proc. kobiet i 11,6 proc. mężczyzn.

Najczęściej wskazywaną zmianą było przejście do innej pracy lub pracodawcy - dotyczyło to 20,2 proc. osób. Kobiety i mężczyźni wybierali jednak różne rozwiązania.

Kobiety najczęściej:

• korzystały z nieobecności w pracy z powodu urlopu - 24,1 proc.,
• zmieniały pracę lub pracodawcę - 20 proc.,
• skracały czas pracy - 13,8 proc.

Mężczyźni najczęściej:

• podejmowali pracę zdalną lub hybrydową - 22,9 proc.,
• zmieniali godziny pracy bez zmiany jej wymiaru - 21,3 proc.,
• zmieniali pracę lub pracodawcę - 20,8 proc.

Większość osób łączących pracę zawodową z opieką (63 proc.) nie miała problemów z pogodzeniem obu obowiązków. Trudności wskazało 33,6 proc. osób.

Największym problemem był długi czas pracy - 11,2 proc. osób. Kolejne trudności to wymagająca lub wyczerpująca praca - 7,5 proc. oraz nieprzewidywalne lub niedogodne godziny pracy - 6 proc.

Długi czas pracy częściej wskazywały osoby opiekujące się dziećmi lub wnukami (34,1 proc.) niż osoby zajmujące się krewnymi (27,8 proc.) wśród tych, którzy zgłaszali trudności.

10 mln 467 tys. osób w wieku 18-74 lata, czyli 59,6 proc., wychowywało lub wychowuje co najmniej jedno dziecko. Najwięcej osób wychowywało lub wychowuje dwoje dzieci - 48,7 proc., następnie jedno dziecko - 35,3 proc., a troje - 12,3 proc.

W 2025 r. z formalnych usług opieki nad dziećmi (takich jak żłobki, przedszkola, świetlice lub opiekunki) korzystało 3 mln 636 tys. osób, czyli 50,6 proc. osób opiekujących się dziećmi poniżej 15. roku życia.

Osoby pracujące, które nie korzystały z takiej opieki lub korzystały z niej tylko dla części dzieci, najczęściej wskazywały, że wolą organizować opiekę samodzielnie lub z partnerem (40,1 proc.). Inne powody to samodzielne zajmowanie się starszych dzieci (34,2 proc.) oraz pomoc dziadków lub innych osób (15,8 proc.).

Wśród osób, które obecnie pracują lub pracowały w przeszłości, 5 mln 418 tys. korzystało z urlopów związanych z wychowaniem dzieci. Na takie rozwiązanie zdecydowało się 82 proc. kobiet i 18,3 proc. mężczyzn wychowujących lub wychowujących w przeszłości co najmniej jedno dziecko.

W grupie kobiet, które miały taką przerwę w pracy, było ich 4 mln 554 tys. Najczęściej wybierały urlopy związane z urodzeniem dziecka, takie jak macierzyński lub rodzicielski - 58,2 proc. korzystało wyłącznie z tych form, a 38,5 proc. łączyło je z urlopem wychowawczym.

Wśród mężczyzn było 864 tys. osób korzystających z urlopów. Zdecydowana większość z nich (93,5 proc.) wybierała urlopy ojcowskie, tacierzyńskie lub rodzicielskie.

Różnice dotyczyły także długości przerw. 42 proc. kobiet pozostawało na urlopie od ponad roku do 3 lat, a 25,5 proc. - od ponad 6 miesięcy do roku. Mężczyźni najczęściej wybierali przerwy trwające do 1 miesiąca.

Warto przytoczyć także inne dane, z których wynika, że matki są zdecydowanie bardziej obciążone pracami domowymi i opieką niż ojcowie czy kobiety nieposiadające dzieci. Z danych badania ISSP dowiadujemy się, że kobiety mieszkające z dziećmi poświęcają na te obowiązki średnio około 57 godzin tygodniowo, podczas gdy kobiety bezdzietne około 26 godzin. Ojcowie natomiast deklarowali około 30 godzin, a mężczyźni nieposiadający dzieci 19 godzin. 

Różnice między kobietami a mężczyznami w zakresie zaangażowania w obowiązki domowe i opiekuńcze występują nawet wśród osób nieposiadających dzieci. Dane z badania ISSP pokazują, że kobiety bezdzietne poświęcają na te zadania średnio o 8 godzin tygodniowo więcej niż mężczyźni w podobnej sytuacji.

Jak wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, w większości gospodarstw domowych z małymi dziećmi kobiety wykonują więcej prac domowych i opiekuńczych niż mężczyźni. Tylko w jednej trzeciej przypadków rodzicom udaje się dzielić obowiązki po równo - taki podział deklaruje 27 proc. matek i 36 proc. ojców.

Większość matek (69 proc.) i ponad połowa ojców (56 proc.) uważa, że podział powinien być równy. Ojcowie częściej wskazują też, że nierówny podział na ich korzyść jest właściwy. Tylko niewielka część badanych wyraża niezadowolenie z obecnego podziału obowiązków, jednak wśród matek odsetek ten jest trzykrotnie wyższy niż wśród ojców - wynosi 36 proc. wobec 11 proc.

*Badanie modułowe zostało zrealizowane przez GUS w ramach Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) w 2025 r. Modułem objęto osoby w wieku 18-74 lata.