Snapshot

• Η προσωπικότητα παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση συνηθειών που υποστηρίζουν έναν ενεργό και υγιή τρόπο ζωής στην τρίτη ηλικία.
• Οι κάτοικοι των μπλε ζωνών στη Σαρδηνία παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα ανοιχτότητας και καλύτερη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων.
• Η μεγαλύτερη ανοιχτότητα συνδέεται με καλύτερη ψυχολογική ευεξία και αυξημένη συμμετοχή σε χόμπι.
• Η υψηλή ευσυνειδησία συνδέεται με μεγαλύτερη ικανοποίηση ζωής και καλύτερη αντιμετώπιση δυσκολιών, ενώ ο νευρωτισμός σχετίζεται με χαμηλότερη ποιότητα ζωής.
• Η προσωπικότητα δεν επηρεάζει άμεσα τη μακροζωία, αλλά επηρεάζει τον τρόπο ζωής που συμβάλλει στην υγιή γήρανση.

Snapshot powered by AI

Όταν μιλάμε για υγιή γήρανση, συνήθως τη συνδέουμε με τη διατροφή, την άσκηση και τις κοινωνικές σχέσεις. Ωστόσο, μια μελέτη σε εθελοντές στη Σαρδηνία της Ιταλίας αποκάλυψε έναν παράγοντα που συχνά παραβλέπεται. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η προσωπικότητα μπορεί να είναι το κομμάτι του παζλ που έλειπε.

Η προσωπικότητα επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις και αλληλεπιδρούμε με τον κόσμο γύρω μας. Παράλληλα, συμβάλλει στη διαμόρφωση των συνηθειών και των συμπεριφορών που μας βοηθούν να παραμένουμε δραστήριοι μέχρι τα βαθιά γεράματα.

«Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι ο συνδυασμός προσαρμοστικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας και τρόπων αντιμετώπισης των δυσκολιών υποστηρίζει έναν πιο ενεργό τρόπο ζωής», έγραψαν οι ερευνητές στη μελέτη τους.

Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει κανείς τον ρόλο που παίζει η προσωπικότητα στη διαδικασία της γήρανσης. Επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως τα γονίδια και το περιβάλλον στο οποίο ζούμε.

Γι’ αυτόν τον λόγο οι επιστήμονες ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τις λεγόμενες «μπλε ζώνες» – περιοχές όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, έχουν καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία και όπου καταγράφεται εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ανθρώπων που ξεπερνούν τα 100 χρόνια ζωής.

Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας συνδέονται με την ψυχολογική ευεξία και τη συνολική ποιότητα ζωής. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι οι άνθρωποι που ζουν σε μπλε ζώνες εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ανθεκτικότητας, ψυχολογικής ευεξίας και αισιοδοξίας, χωρίς όμως να έχουν αναλύσει λεπτομερώς το θέμα.

Η ζώνη της εξωστρέφειας και της ανοιχτότητας

Η μελέτη περιέλαβε 125 ενήλικες ηλικίας από 71 έως 101 ετών – 55 από τους οποίους ζούσαν σε μπλε ζώνη και 70 εκτός αυτών των περιοχών.

Οι κοινότητες επιλέχθηκαν επειδή είχαν παρόμοιο κοινωνικοοικονομικό και πολιτισμικό υπόβαθρο, καθώς και πρόσβαση στην ίδια δωρεάν υγειονομική περίθαλψη που παρέχει η ιταλική κυβέρνηση.

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε σειρά εξετάσεων, ερωτηματολογίων και συνεντεύξεων, με στόχο να αξιολογηθεί η ψυχική και σωματική τους υγεία, καθώς και ο τρόπος ζωής τους.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατέγραψαν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους: ευσυνειδησία, ανοιχτότητα σε νέες εμπειρίες, εξωστρέφεια, προσαρμοστικότητα και νευρωτισμό.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι στις μπλε ζώνες δεν παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερη ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία. Ωστόσο, εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα ανοιχτότητας.

Με άλλα λόγια, ήταν πιο περίεργοι και πιο πρόθυμοι να εξερευνήσουν νέες ιδέες και να δοκιμάσουν καινούργια πράγματα.

Οι κάτοικοι των μπλε ζωνών αντιμετώπιζαν επίσης καλύτερα τις δύσκολες καταστάσεις, παρουσίαζαν μεγαλύτερη συναισθηματική ικανότητα και αφιέρωναν περισσότερο χρόνο σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου που τους ενεργοποιούσαν πνευματικά ή σωματικά.

Η δύναμη της προσωπικότητας

Στη συνέχεια, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην ομάδα των κατοίκων των μπλε ζωνών συνολικά. Διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη ανοιχτότητα συνδεόταν με καλύτερη ψυχολογική ευεξία και περισσότερο χρόνο αφιερωμένο σε χόμπι.

Τα άτομα με υψηλότερη ευσυνειδησία είχαν περισσότερες πιθανότητες να δηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους και να διαχειρίζονται καλύτερα τις δύσκολες καταστάσεις.

Αντίθετα, όσοι εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν χαμηλότερη ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία.

Παίζει τελικά η προσωπικότητα άμεσο ρόλο στη μακροζωία; Οι επιστήμονες δεν το πιστεύουν. Ωστόσο, μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ζούμε.

Ένα άτομο με περιέργεια και πνευματική αλληλεπίδραση με τον κόσμο γύρω του είναι πιο πιθανό να αναζητά νέες εμπειρίες, να διατηρεί κοινωνικές σχέσεις και να ασχολείται με χόμπι.

Παράλληλα, είναι πιθανότερο να παραμένει ενεργό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να συνεχίζει να μαθαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Με άλλα λόγια, η προσωπικότητά μας μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε και, μέσω αυτού, να αυξάνει τις πιθανότητες για υγιή γήρανση.