"Bir anda kalbim yerinden çıkacak gibi atıyor… Bazen de tam tersi, sanki duracakmış gibi yavaşlıyor. "Bu cümleyi son yıllarda çok daha sık duyuyorum. Özellikle yoğun çalışanlar, stresli bir dönemden geçenler, menopoz öncesi dönemdeki kadınlar ya da kahve tüketimini artıran kişiler bu şikâyetle doktora başvuruyor.

Peki gerçekten kalpte bir sorun mu var? Yoksa her çarpıntı aritmi anlamına gelmiyor mu?

Öncelikle şunu söyleyelim: Kalbinizin zaman zaman hızlı ya da yavaş atması her zaman hastalık olduğu anlamına gelmez. Ancak bazen de ihmal edilmemesi gereken önemli bir uyarı olabilir.

ARİTMİ NEDİR?

Aritmi, kalbin normal ritminin bozulmasıdır. Kalp;

    • Gereğinden hızlı atabilir (taşikardi)

    • Gereğinden yavaş atabilir (bradikardi)

    • Düzensiz atabilir

Normalde erişkin bir bireyin dinlenme halindeki kalp hızı dakikada yaklaşık 60-100 atım arasındadır. Ancak sporcularda bu değer 50'lere kadar düşebilir ve tamamen normal olabilir. Sorun yalnızca hız değildir. Asıl önemli olan ritmin düzenli çalışıp çalışmadığıdır.

KALP NEDEN BAZEN HIZLANIR?

Her hızlı kalp atışı kalp hastalığı demek değildir. En sık nedenler şunlardır:

    • Yoğun stres ve kaygı

    • Panik atak

    • Fazla kahve veya enerji içeceği tüketimi

    • Sigara

    • Alkol

    • Uykusuzluk

    • Ateşli hastalıklar

    • Kansızlık

    • Tiroit bezinin fazla çalışması (hipertiroidi)

    • Bazı ilaçlar ve takviyeler

Bazen de hiçbir neden olmadan kısa süreli çarpıntılar hissedilebilir.

PEKİ KALP NEDEN YAVAŞLAR?

Kalp hızının düşmesinin de birçok nedeni olabilir.

Örneğin;

    • Düzenli spor yapmak

    • Uyku sırasında doğal olarak yavaşlaması

    • Bazı tansiyon ve kalp ilaçları

    • Tiroit bezinin yavaş çalışması

    • İleri yaş

    • Kalbin elektrik iletim sistemindeki problemler

Özellikle baş dönmesi, bayılacak gibi olma veya nefes darlığı eşlik ediyorsa mutlaka değerlendirilmelidir.

KALP NEDEN RİTMİNİ ŞAŞIRIR?

Kalbin düzenli çalışmasını sağlayan küçük elektriksel sinyaller vardır. Bu sistemdeki aksaklıklar ritim bozukluğuna yol açabilir.Ancak ilginç olan şu ki;Bazen sorun kalpte değil, yaşam tarzındadır.Yetersiz uyku, kronik stres, aşırı kafein, yoğun alkol tüketimi, sıvı kaybı ve elektrolit dengesizlikleri (özellikle potasyum ve magnezyum eksikliği) kalbin ritmini etkileyebilir.

Menopoz dönemindeki kadınlarda neden daha sık görülüyor?

Özellikle perimenopoz ve menopoz döneminde östrojen seviyelerindeki değişiklikler nedeniyle çarpıntı hissi oldukça yaygındır. Araştırmalar, menopoz dönemindeki kadınların önemli bir kısmında zaman zaman kalp çarpıntısı görülebildiğini gösteriyor. Ancak bu durum her zaman kalp hastalığı anlamına gelmez. Yine de ilk kez ortaya çıkıyorsa veya sıklaşıyorsa değerlendirilmesi gerekir.

HANGİ BELİRTİLER VARSA VAKİT KAYBETMEYİN?

Aşağıdaki durumlarda mutlaka bir kardiyoloji uzmanına başvurun:

    • Çarpıntıyla birlikte göğüs ağrısı olması

    • Bayılma veya bayılacak gibi hissetme

    • Nefes darlığı

    • Çarpıntının uzun sürmesi

    • Dinlenince geçmemesi

    • Ailede ani kalp ölümü öyküsü bulunması

Bu belirtiler daha ciddi ritim bozukluklarının habercisi olabilir.

TANI NASIL KONUR?

Muayene tek başına her zaman yeterli olmayabilir. Doktorunuz gerekli görürse;

    • EKG

    • Holter ritim kaydı (24-48 saat veya daha uzun)

    • Efor testi

    • Ekokardiyografi

    • Kan tahlilleri (tiroit, kansızlık, elektrolitler)

isteyebilir. Bazen hasta "Bugün hiç çarpıntım olmadı." der. İşte bu yüzden Holter cihazı günlük yaşam sırasında oluşan ritim bozukluklarını yakalamada oldukça değerlidir.

KALBİNİZİ KORUMAK İÇİN NELER YAPABİLİRSİNİZ?

Her çarpıntıyı önlemek mümkün olmasa da riskinizi azaltabilirsiniz.

    • Günde 7-8 saat uyuyun.

    • Kahve ve enerji içeceğini aşırı tüketmeyin.

    • Sigara kullanıyorsanız bırakın.

    • Düzenli egzersiz yapın.

    • Yeterli su için.

    • Stresi yönetmeyi öğrenin.

    • Düzenli sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin.