Materiał przy współpracy z RAGT

Opublikowano: 12-08-2026, 10:00

• Czy odmiany o podwyższonej tolerancji na kiłę kapustnych mogą oferować tak samo wysoki plon, jak klasyczne odmiany mieszańcowe?
• O problemie kiły kapusty w rzepaku, ale też możliwych rozwiązaniach, rozmawiamy z Grzegorzem Litwinem z firmy RAGT Semences Polska.

Areał rzepaku ozimego w Polsce od kilku lat stale utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Mówimy tu o powierzchni zasiewów zbliżonej do miliona hektarów. W 2026 roku rzepak był czwarta uprawą w naszym kraju pod względem udziału w strukturze zasiewów. Tak wysoka pozycja ma jednak swoją cenę. A jest nią wzrost poziomu zagrożenia kiłą kapusty. 

Szacunki zakładają, że w skali kraju nawet około 300 tys. ha może być zagrożonych tą chorobą. Największy udział stanowisk, gdzie ryzyko pojawienia się kiły jest wysokie, notowany jest w województwach dolnośląskim, opolskim, zachodniopomorskim, pomorskim oraz warmińsko - mazurskim. 

Jeszcze kilkanaście lat temu decyzja o siewie odmiany kiłotolerancyjnej wiązała się z przyjęciem pewnego kompromisu: plon nie będzie rewelacyjny, ale wciąż można było uprawiać rzepak. W tej chwili sytuacja wygląda zupełnie inaczej - odmiany o tolerancji na kiłę wciąż mogą bardzo dobrze plonować. W tym zakresie hodowla poczyniła ogromny postęp.

- Najnowsze odmiany rejestrowane w Polsce lub Unii Europejskiej plonują na poziomie standardowych odmian hybrydowych - podkreśla Grzegorz Litwin, menedżer produktu rzepak ozimy w firmie RAGT Semences Polska. 

Warto też podkreślić, że obecnie nie ma praktycznie różnic cenowych w zakupie pomiędzy klasycznymi odmianami mieszańcowymi, a hybrydami z tolerancją na kiłę kapusty.

Nawet, jeśli dotąd na danym polu nie pojawiła się kiła kapusty, to pewne symptomy mogą sygnalizować wyższe ryzyko obecności tej choroby w glebie. Wynika to z czynników płodozmianowych. To oczywiście częsty siew rzepaku na danym stanowisku i znaczny udział w płodozmianie - często mamy do czynienia ze zmianowaniem: rzepak - pszenica - rzepak - pszenica. I tak przez kilka lat. Zwróćmy też uwagę na to, jakie międzyplony stosowaliśmy na danym stanowisku. Jeśli pojawiały się tam rośliny z tej samej grupy, co rzepak, to ryzyko pojawienia się kiły wzrasta. 

- Uproszczony schemat uprawy prowadzony w gospodarstwie może przyczynić się do pojawienia kiły kapustnych - dodaje nasz rozmówca. 

Trzeba podkreślić, że kiła kapusty dziś to nie ta sama choroba, co np. 20 lat temu. W przyrodzie nic nie stoi w miejscu. W ciągu kilkunastu ostatnich sezonów pojawiły się nowe patotypy kiły, które mogą już przełamywać odporność wobec starszych odmian kiłotolerancyjnych. 

- Starsze odmiany odbiegają odpornością na podstawowe choroby występujące w rzepaku - mówi Grzegorz Litwin. Zwraca uwagę na fakt, iż starsze odmiany kiłotolreancyjne mają też niższy potencjał plonowania, a przede wszystkim cechują się odpornością na mniejszą ilość patotypów kiły kapustnych. 

- RAGT podczas hodowli nowych odmian skupiła się na jak największej tolerancji na patotypy kiły. Obecnie do dyspozycji mamy odmiany tolerancyjne na 7 najczęściej występujących patotypów kiły kapustnych - uzupełnia.

Ekspert podkreśla, że bardzo istotnym czynnikiem określającym odmiany kiłotolerancyjne jest indeks porażenia (wg skali 0 - 25 %.). Odmiany od RAGT pod tym względem prezentują się bardzo dobrze:

- Pegazzus 7,1 %;

- Kocazz 5,3 %;

- Crafter 1 %;

- Crios 6 %

Grzegorz Litwin zwraca uwagę na ten element, bo jak wyjaśnia, wiele odmian dostępnych na polskim rynku cechuje się indeksem porażenia na poziomie powyżej 10 %. 

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.