De vorige keer schreef ik over Big Tobacco. Over tabaksbedrijven die zich wereldwijd inkopen in cannabis. Dat leek misschien nog ver weg van de Nederlandse praktijk. Maar inmiddels komt die ontwikkeling dichtbij.

Eerst even naar Amerika.

Charlotte’s Web is misschien wel één van de meest symbolische merken uit de cannabisindustrie. Genoemd naar Charlotte Figi, een meisje met zware epilepsie. Haar verhaal opende wereldwijd deuren voor medicinale cannabis. Het begon als een familieproject om één kind te helpen.

Eerder dit jaar werd bekend dat British American Tobacco zijn belang in Charlotte’s Web fors uitbreidt. Een lening werd omgezet in aandelen, er kwam tien miljoen dollar bij en de tabaksgigant kreeg er meer dan honderd miljoen aandelen bij. Geen vijandige overname. Gewoon een mooi merk dat geld nodig had, en een tabaksgigant die klaarstond.

Ver van ons bed? Helaas niet. Kijk naar ons eigen wietexperiment.

CanAdelaar, de grootste legale teler van Nederland, wordt overgenomen door het Canadese Cronos Group. Minderheidsaandeelhouder (41%) van Cronos is Altria, het bedrijf achter Marlboro.

Leli Holland is volledig in handen van het Canadese Village Farms.

En bij The Growery stapte aanvankelijk het Canadese Aurora in (die zijn er inmiddels ook weer uit), en het Zwitserse Essence Investment stapte daardoor in de plaats in.

Drie van de tien telers, waaronder de grootste speler, draaien op buitenlands kapitaal. Terwijl het experiment nog nauwelijks volwassen is…

Nederland vond de coffeeshop uit. Wij hebben vijftig jaar praktijkervaring met verkoop, voorlichting, productkennis, veiligheid, kwaliteit en verantwoord gebruik. Kennis waar de wereld naar komt kijken. En nu we eindelijk legaal mogen telen, geven we de sleutels al uit handen.

Aan buitenlandse investeerders. En indirect zelfs aan de tabaksindustrie.

Ik vind dat we daar scherper op moeten zijn. Niet omdat buitenlands kapitaal per definitie verkeerd is. Maar omdat eigenaarschap bepaalt welke belangen voorrang krijgen. Lokale verantwoordelijkheid, volksgezondheid en kwaliteit? Of schaalvergroting, rendement en aandeelhouderswaarde?

Natuurlijk snap ik hoe dit gebeurt. Een professionele teeltlocatie kost miljoenen. Regels veranderen onderweg. De overheid stelt besluiten uit. Niemand weet precies hoe de markt er na 2029 uitziet. Welke Nederlandse ondernemer durft dan nog in te stappen?

Precies in dat gat springt buitenlands kapitaal. Met diepe zakken, veel geduld en een ander einddoel.

Want laten we eerlijk zijn: buitenlandse investeerders komen niet omdat ze zo verliefd zijn op onze coffeeshopcultuur. Ze komen omdat hier een markt wordt gebouwd. En wie vroeg instapt, bepaalt de spelregels.

Dat is de echte vraag. Niet alleen of we cannabis moeten reguleren. Maar vooral van wie die gereguleerde markt straks wordt.

Als we niet opletten, krijgen we straks een Nederlandse cannabismarkt waar weinig Nederlands meer aan is. Geen sector geworteld in lokale verantwoordelijkheid, maar een industrie gestuurd door investeerders en internationale groeistrategieën.

Nederland heeft vijftig jaar voorsprong. Laten we die niet in de eerste meters weggeven.

Reageren op dit artikel is niet meer mogelijk (reageren kan tot 7 dagen na publicatie).