У фільмах і тэлешоу пра выжыванне часам можна ўбачыць параду піць уласную мачу, каб пазбегнуць абязводжвання. На першы погляд гэта здаецца лагічным: мача ў асноўным складаецца з вады. Але ў рэальнай сітуацыі, як піша The Conversation, такі спосаб хутчэй пагоршыць становішча, чым дапаможа. 

Фота: Rainer Puster / Vecteezy

Арганізм чалавека прыкладна на 60% складаецца з вады. Каб падтрымліваць правільны баланс вадкасці і розных рэчываў, ныркі бесперапынна фільтруюць кроў. За суткі праз іх праходзіць каля 180 літраў плазмы, але амаль уся гэтая вадкасць вяртаецца назад у крывацёк. У выглядзе мачы выводзіцца толькі тое, што арганізму больш не патрэбна.

Канчатковы склад мачы залежыць ад некалькіх фактараў, у тым ліку ад таго, наколькі ваш арганізм насычаны вадой, наколькі актыўны ваш метабалізм і што вы нядаўна елі ці якія лекі і харчовыя дабаўкі прымалі.

Звычайна мача складаецца прыкладна на 95% з вады. Астатнія 5% складаюць мачавіна, крэацінін, мінеральныя солі і іншыя рэчывы, ад якіх арганізм імкнецца пазбавіцца.

Менавіта таму адказ на пытанне, ці можа мача дапамагчы пры смазе, не такі просты. Калі чалавек здаровы і добра забяспечаны вадкасцю, мача сапраўды змяшчае шмат вады. Аднак нават у гэтым выпадку разам з ёй у арганізм зноў трапляюць прадукты абмену, якія ныркі ўжо вывелі.

У экстрэмальнай сітуацыі, калі арганізм пакутуе ад недахопу вадкасці, мача становіцца значна больш канцэнтраванай. Арганізм губляе ваду праз пот і дыханне, таму ныркі пачынаюць эканоміць кожную кроплю. У выніку колькасць вады ў мачы змяншаецца, а доля мачавіны, соляў і іншых прадуктаў абмену павялічваецца.

Калі выпіць такую мачу, арганізм атрымае не толькі крыху вадкасці, але і вялікую колькасць рэчываў, ад якіх ён ужо спрабаваў пазбавіцца. Каб вывесці іх паўторна, ныркам спатрэбіцца яшчэ больш вады. Таму ў доўгатэрміновай перспектыве гэта можа толькі ўзмацніць абязводжванне.

Асаблівую небяспеку ўяўляе назапашванне мачавіны і іншых прадуктаў абмену. Калі іх канцэнтрацыя ў арганізме становіцца занадта высокай, яны могуць аказваць таксічнае ўздзеянне, асабліва на нервовую сістэму. У цяжкіх выпадках гэта суправаджаецца млоснасцю, ванітаваннем, сутаргамі, свербам, памутненнем свядомасці і без медыцынскай дапамогі можа пагражаць жыццю.

Існуе яшчэ адна праблема. Хоць мача, якая ўтвараецца ў нырках, звычайна не ўтрымлівае бактэрый, падчас праходжання праз мачавы пузыр і мочапускальны канал яна можа захопліваць мікраарганізмы, якія натуральна жывуць у мочавыводных шляхах.

Выпіваючы такую мачу, чалавек зноў уводзіць гэтыя бактэрыі ў арганізм. У звычайных умовах страўнікавы сок знішчае многія з іх. Але ў сітуацыі выжывання, калі абязводжванне, цеплавы стрэс і дрэннае харчаванне аслабляюць ахоўны бар’ер кішэчніка, рызыка трапляння бактэрый у кроў узрастае. Гэта можа адкрыць шлях для сур’ёзных, а ў горшым выпадку — смяротных інфекцый.

Таму спецыялісты не лічаць ужыванне ўласнай мачы эфектыўным спосабам выратавацца ад смагі ў экстрэмальных умовах. У сітуацыі сур'ёзнага абязводжвання такая «вада» можа прынесці больш шкоды, чым карысці.

Усе навіны →