• 80 proc. badanych pozytywnie ocenia relacje ze współpracownikami: 43 proc. określa je jako raczej dobre, a 37 proc. jako bardzo dobre i wspierające.
• Relacja z przełożonym ma przede wszystkim charakter zadaniowy. 32 proc. pracowników wskazuje współpracę, 26 proc. szacunek, 15 proc. zaufanie, a tylko 4 proc. - wsparcie.
• Co piąty pracownik deklaruje brak silnych więzi ze współpracownikami (20 proc.), tyle samo wskazuje wsparcie jako główny wymiar relacji. Jednocześnie 17 proc. mówi o przyjaźni, 12 proc. o zaufaniu, a 4 proc. o empatii.

Relacje między pracownikami pozostają jednym z mocniejszych elementów środowiska pracy. Z badania „Emocje w miejscu pracy - relacje i integracja” serwisu Prezentmarzeń, przeprowadzonego na próbie 5327 respondentów, wynika, że 80 proc. badanych ocenia swoje relacje ze współpracownikami pozytywnie, wśród tego 43 proc. określa je jako raczej dobre, a 37 proc. jako bardzo dobre i wspierające.

Jednocześnie 12 proc. badanych doświadcza trudności w komunikacji, z czego 6 proc. określa relacje jako raczej chłodne lub napięte, a kolejne 6 proc. jako zdecydowanie trudne lub zerowe.

- Polacy tworzą w pracy wspólnoty przy ekspresach do kawy czy na zamkniętych kanałach komunikatorów. Wspólnie wentylują tam emocje, narzekają na system, pomagają sobie w zadaniach i dają sobie nawzajem to, czego nie daje im organizacja: empatię i uznanie. To nie procedury HR ani nowoczesne oprogramowanie do zarządzania projektami trzymają w ryzach efektywność firm. To tkana oddolnie, codzienna, ludzka życzliwość. W kulturze Europy Środkowej dobra kawa z kolegą z biurka obok i wspólne narzekanie na szefa to najważniejsza instytucja obronna, bez której polski rynek pracy zderzyłby się z totalnym kryzysem psychicznym znacznie wcześniej - mówi Małgorzata Dębska z Innovation PR.

71 proc. ankietowanych doświadcza pozytywnych relacji z innymi pracownikami w sposób ciągły lub bardzo częsty (52 proc. - często, 19 proc. -  bardzo często). Umiarkowaną częstotliwość („czasami”) wskazało 17 proc. badanych, rzadko - 8 proc., a nigdy - 4 proc.  

Wyniki badania wskazują ponadto na ewolucję relacji przełożony-pracownik w stronę modelu partnerskiego i zadaniowego. Najczęściej nawiązywanymi więziami z przełożonymi jest współpraca (32 proc.) oraz szacunek (26 proc.). Ważne są także zaufanie (15 proc.) oraz podziw lub inspiracja (14 proc.). Na wsparcie wskazuje zaledwie 4 proc. badanych.

9 proc. ankietowanych deklaruje brak silnych więzi lub emocji w relacji z liderem.

- Zaufanie i szacunek to fundamenty lojalności. Pracownik, który szanuje i ufa swojemu liderowi, rzadziej odchodzi z firmy i jest bardziej odporny na kryzysy organizacji. Lider to postać, która musi budować silny, autentyczny brand osobisty, bo pracownicy kupują nie tylko firmę, ale przede wszystkim człowieka, który nią zarządza - mówi Grzegorz Rożalski, CEO Emotivo.

Jak tłumaczy psycholog Aleksandra Skimina, wyniki badań to wyraźny sygnał dla zarządzających zespołami. 

- Wynik 15 proc. dla zaufania i zaledwie 4 proc. dla wsparcia to sygnał, że choć darzymy przełożonych szacunkiem i potrafimy z nimi sprawnie współdziałać, to wciąż rzadko traktujemy ich jako bezpieczną przystań (safe base), do której można przyjść w momencie kryzysu. Przewaga „współpracy” nad „wsparciem” i „zaufaniem” pokazuje, że bezpieczniej jest trzymać kontakt na poziomie zadaniowym niż otworzyć się na poziom emocjonalny. Dopóki wskaźnik poczucia realnego wsparcia wynosi zaledwie 4 proc., dopóty menedżerowie będą dla pracowników partnerami do zadań, a nie liderami, przy których można bez lęku przyznać się do błędu czy przeciążenia - mówi Skimina.

Na znaczenie zaufania do przełożonych wskazują także inne badania. Raport Manpower Group dowodzi, że spora część pracowników podważa intencje swoich szefów. Brak wiary w menedżerów deklaruje 28 proc. badanych. Swoim przełożonym ufa 65 proc. respondentów. Dane pokazują, że poziom zaufania jest zróżnicowany w zależności od kraju, branży, trybu pracy, wielkości firmy czy pozycji w hierarchii.

Menedżerowie średniego szczebla oraz specjaliści wykazują umiarkowane zaufanie - odpowiednio 72 proc. i 58 proc. Dane wskazują, że większa odpowiedzialność i udział w podejmowaniu decyzji w firmie sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa, ale nie eliminują wątpliwości dotyczących przełożonych.

Najniższe zaufanie obserwujemy wśród pracowników pierwszej linii (52 proc.), z kolei 38 proc. deklaruje brak wiary w szefów, co może wynikać z ograniczonego wpływu na decyzje, mniejszej transparentności działań kierownictwa oraz mniejszego dostępu do informacji strategicznych.

- Pracownicy pierwszej linii widzą organizację z zupełnie innej perspektywy. Często dostają jedynie gotowe decyzje, bez szerszego wyjaśnienia, przez co naturalnie pojawiają się luki w wiedzy. A tam, gdzie pojawiają się luki, pojawiają się też domysły. Obserwujemy, że osobom na niższych stanowiskach częściej towarzyszy lęk przed oceną czy konsekwencjami błędów, co utrudnia otwartość. A bez otwartości trudno o zaufanie - wskazuje Agnieszka Krzemień, menedżerka marki Right Management Talent Solutions.

Wyniki badania "Emocje w miejscu pracy - relacje i integracja" pokazują także różnorodność postaw relacyjnych wewnątrz zespołów.

Najczęściej nawiązywaną więzią ze współpracownikami jest współpraca (27 proc.). Na kolejnych miejscach plasują się wsparcie (20 proc.) oraz postawa dystansu - brak silnych więzi (20 proc.).

Bliskie relacje oparte na przyjaźni deklaruje 17 proc. badanych, zaufanie stanowi kluczowy wymiar dla 12 proc., natomiast empatia dla 4 proc. ankietowanych. 

- Wyniki ilustrują, jak Polacy radzą sobie z regulacją emocjonalną i potrzebą przynależności za pomocą relacji. Stabilność psychiczna człowieka opiera się na tzw. sieciach wsparcia społecznego. Aż 20 proc. badanych odnajduje w pracy wsparcie, a 17 proc. przyjaźń - to te relacje działają jak naturalny amortyzator chronicznego stresu. Niepokój budzi jednak rozłam: dokładnie tyle samo osób, ile wybiera samo wsparcie (20 proc.), ucieka w całkowite odcięcie emocjonalne (brak silnych więzi). Ta co piąta osoba w polskim biurze reprezentuje psychologiczny styl unikania lub wycofania - tłumaczy Aleksandra Skimina.