• Przemysł ma coraz większe możliwości w zakresie stosowania robotów AI, czyli wykorzystujących sztuczną inteligencję.
• Na gruncie polskiego prawa są jednak problemy z określaniem odpowiedzialności za ewentualne szkody wyrządzane przez autonomiczne roboty.
• Tak naprawdę mamy prawo, które stworzyliśmy w trochę innej rzeczywistości gospodarczej, dla innych wyzwań - mówi Wojciech Bazan, adwokat i partner w kancelarii JPD, z którym rozmawialiśmy przy okazji Forum Nowego Przemysłu w Katowicach.

Polskie prawo ma braki, które utrudniają robotyzację przemysłu. Przepisy dotyczące zakładów przemysłowych nie uwzględniają na przykład w ogóle sytuacji, które mogą wynikać z działania w nich autonomicznych robotów wykorzystujących sztuczną inteligencję.

Kto odpowiada za robota przemysłowego działającego na terenie fabryki?

- Tak naprawdę mamy prawo, które stworzyliśmy w trochę innej rzeczywistości gospodarczej, dla innych wyzwań, więc dziś musimy dopasowywać te konstrukcje (roboty - red.) do regulacji jednak raczej już lat minionych, które powinny być znowelizowane - mówi Wojciech Bazan, adwokat i partner w kancelarii JDP, przy okazji rozmowy przeprowadzonej podczas Forum Nowego Przemysłu w Katowicach.

Zwraca uwagę, że momencie, gdy taki uczący się w oparciu o sztuczną inteligencję (AI) robot wyrządzi jakaś szkodę - czy to w wyniku awarii czy błędnej kalkulacji - powstaje pytanie, kto za tę szkodę odpowiada. - Producent tego robota przemysłowego czy też użytkownik? - mówi nasz rozmówca.

- Te kwestie tak naprawdę nie są dość jasno dziś uregulowane, ponieważ mówimy o rękojmi jako wadzie fizycznej tkwiącej w rzeczy. Natomiast wdrożenie właśnie AI w robotach przemysłowych i w ogóle w całym przemyśle powoduje, że powinniśmy dziś te regulacje prawne dość szybko zmienić. Drugie proste pytanie to jest w ogóle - kto odpowiada tak naprawdę za robota przemysłowego działającego na terenie naszego zakładu? - zwraca uwagę Wojciech Bazan.

- My dziś sięgamy do artykułu 435 Kodeksu Cywilnego, który został stworzony na potrzeby dawnej rewolucji przemysłowej, także również w innych krajach - dodaje.

Jego zdaniem przepisy, nieprzystające do obecnych wyzwań, mogą wpływać hamująco na robotyzację polskiego przemysłu. Toteż politycy w parlamencie powinni czym prędzej doprowadzić do uchwalenia zmian w prawie, które przystawałyby do aktualnych wyzwań.

- Tu potrzeba kilku naprawdę punktowych inicjatyw ustawodawcy, by przedsiębiorcy czuli się pewnie w zakresie tego, jak będą wdrażać nową siłę roboczą w postaci robotów – też tych robotów napędzanych AI – w swoich zakładach - ocenia Wojciech Bazan.

Staranność w negocjowaniu umów wzmacnia bezpieczeństwo

Co mogą jednak robić przedsiębiorcy i menedżerowie, dopóki parlament nie uchwali nowych przepisów? Zdaniem prawnika jedynym wyjściem jest dołożenie starań do negocjowania umów na sprzęt robotyczny.

- Właśnie, szczególnie wobec ograniczonej aktualności przepisów, umowy na robotyzację powinny być aktywnie negocjowane i tam można pewne ryzyka przenieść na dostawcę, producenta czy integratora, ale trzeba to wcześniej dobrze sobie skonsultować – ze służbami utrzymania ruchu na zakładzie przemysłowym, ze swoimi prawnikami czy z kancelarią zewnętrzną – by ustalić, gdzie kończy się odpowiedzialność dostawcy, integratora, a gdzie na przykład kończy się odpowiedzialność użytkownika za szkody, które taki robot mógłby spowodować - mówi Wojciech Bazan.

- Wielu przedsiębiorców, gdyby miało tutaj, że tak powiem, większą świadomość, większą jasność co do tego, jak daleko i co można negocjować, to pewnie chętniej wprowadzałoby automatyzację w swoich fabrykach. No bo skoro mówimy o wydatkach kilku milionów złotych bardzo często, albo czasem i kilkuset, no to jeżeli mamy tego dokonywać gdzieś tam w działając w niepewności prawnej i nie wiedząc, jakie korzyści możemy wyjąć z negocjacji umowy na automatyzację czy zakup robota przemysłowego linii produkcyjnej, to pewnie gdyby ta wiedza była powszechniejsza, byłoby łatwiej i szybciej podejmować te decyzje przedsiębiorcom - konkluduje Wojciech Bazan.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin