• 30 proc. firm w Polsce uważa, że zakończyło transformację cyfrową – choć w praktyce ograniczyły się do wdrożenia komunikatorów online.
• Jedynie jedna piąta ma strategię sztucznej inteligencji, mimo że połowa prowadzi już pilotażowe projekty - wynika z danych przekazanych przez uczestników panelu „Digitalizacja przemysłu” na Forum Nowego Przemysłu, odbywającego się 14-15 października w Katowicach.
• - Kupiliśmy komputery do firmy, więc jesteśmy cyfrowi – to wciąż sposób myślenia wielu przedsiębiorstw, które mylą transformację z informatyzacją - zaznaczali paneliści.

Cyfrowa transformacja to dziś nie jest pojedynczy projekt IT, ale fundament funkcjonowania całych przedsiębiorstw – od badań i rozwoju po serwis posprzedażowy. Jak zauważył Philipp Erdkönig z firmy Webcon podczas panelu „Digitalizacja przemysłu” na Forum Nowego Przemysłu: - AI jest jak dom – to duża inwestycja w przyszłość firmy, ale żeby go postawić, trzeba mieć solidny fundament, którym jest digitalizacja procesów i dobra jakość danych. 

Tymczasem z przedstawionych przez eksperta danych wynika, że tylko co piąta firma ma strategię wdrażania AI.

- Barierą nie jest technologia, lecz brak kompleksowego podejścia do automatyzacji procesów. Firmy mają dane z produkcji, sprzedaży, logistyki, ale one ze sobą nie współgrają – mówił.

AI jest jak dom - ocenił Philipp Erdkönig Senior Pre-Sales Consultant, Webcon. Zauważył, że potrzeba solidnych fundamentów. Fot. PTWP

Efektywna cyfryzacja? Zaczyna się już na etapie projektowania

W Amice cyfryzacja nie jest eksperymentem, lecz inwestycją w efektywność. Paweł Biel, wiceprezes firmy, podkreślał, że każda decyzja zaczyna się od pytania o zwrot z inwestycji.

- Szukamy projektów, które obniżą koszty i zwiększą niezależność od zakłóceń łańcuchów dostaw. Najwięcej zyskaliśmy, inwestując w supply chain - mówił w czasie Forum Nowego Przemysłu w Katowicach. 

Firma testuje też rozwiązania oparte na AI, ale – jak przyznał Biel:

Do sztucznej inteligencji trzeba mieć odpowiednią skalę – albo procesów, albo danych. Nie każde wdrożenie się opłaca. AI nie jest magią, tylko narzędziem.

- Transformacja nigdy nie ma końca, to jest prawda. Druga prawda jest jednak taka, że każde pieniądze można wydać na IT, każde możemy przepalić jak tylko chcemy - mówił Paweł Biel, wiceprezes firmy Amica w czasie Forum Nowego Przemysłu. Fot. PTWP

Z kolei w BSH cyfryzacja zaczyna się już na etapie projektowania. Andrzej Pirek, value stream leader, podkreślił, że firma od lat prowadzi szeroko zakrojoną digitalizację, obejmującą cały cykl produkcji – od projektowania po kontakt z klientem.

- Podejście end-to-end, czyli od początku do końca, pozwala nam już na etapie projektowania optymalizować procesy – mówił.

Dodał, że BSH wdraża technologię cyfrowych bliźniaków, które pozwalają symulować produkcję i testować rozwiązania, zanim powstanie fizyczna linia.

- To, co kiedyś zajmowało miesiące, dziś jesteśmy w stanie zrobić w tydzień - zaznaczył Pirek. 

- Kiedy pracownik zakłada okulary VR i wchodzi do cyfrowego zakładu, może zoptymalizować swoje stanowisko, zanim maszyna ruszy. Dzięki temu unikamy kosztownych błędów i zwiększamy efektywność jeszcze przed startem produkcji - dodawał. 

Andrzej Pirek z BSH przyznał, że dzięki wykorzystaniu technologii VR pracownicy mogą testować swoje stanowiska w wirtualnej przestrzeni jeszcze przed uruchomieniem linii produkcyjnej. Fot: PTWP

 AI bywa jak "strzelanie z armaty do komara" 

Grzegorz Pondel, dyrektor ds. transformacji cyfrowej w 3M Wrocław, mówił o praktycznych zastosowaniach automatyzacji i sztucznej inteligencji w globalnym koncernie oraz o wyzwaniach technologicznych i organizacyjnych, które się z nimi wiążą. Przyznał, że 3M – jako międzynarodowy koncern – wdrożył własną instancję sztucznej inteligencji, z której mogą korzystać wszyscy pracownicy. 

To rozwiązanie pozwala firmie bezpiecznie rozwijać innowacje produktowe.

- Działy R&D mogą rozmawiać z nią o wszystkim, wiedząc, że dane poufne nie wyciekną - zapewniał. Podkreślił też, że efekt skali pozwala firmie wdrażać globalne procesy w sposób bardziej elastyczny, mimo różnic między rynkami.

Zobacz relację z panelu „Digitalizacja przemysłu” na Forum Nowego Przemysłu:

Według zapewnień menadżera, 3M w pełni zautomatyzowało proces obsługi reklamacji od klientów – od tłumaczenia zgłoszeń po decyzję końcową: - Ponad rok temu podjęliśmy wyzwanie i praktycznie całkowicie zautomatyzowaliśmy ten proces. (…) 60-70 proc. reklamacji jest załatwianych całkowicie przez ten zautomatyzowany system.

Dzięki temu różnice językowe czy formalne „przestają grać rolę”, a efektywność obsługi wzrosła wielokrotnie.

Grzegorz Pondel przyznał jednak, że AI nie jest rozwiązaniem na wszystkie problemy.

- Musimy być selektywni. Czasem proste usprawnienie działa lepiej niż armatą w komara - przekonywał. 

- Około 95 proc. wdrożeń AI-owych nie kończy się sukcesem, bo na końcu nie ma właściwego ROI - mówił Grzegorz Pondel. Fot PTWP

Digitalizacja jako zmiana modelu biznesowego

Ireneusz Borowski z Dassault Systèmes przekonywał, że transformacja cyfrowa zbyt często traktowana jest przez firmy wyspowo.

- Ona jest elementem całej strategii transformacji modelu biznesowego - przekonywał menadżer.  

Przedsiębiorstwo to ekosystem. Transformacja to proces ciągły – nie można powiedzieć: skończyliśmy. Każda decyzja powinna być oparta na danych i świadomości jej konsekwencji. 

W swojej wypowiedzi Ireneusz Borowski przytoczył wyniki badań dotyczących transformacji cyfrowej polskich firm, które jego firma prowadziła wspólnie z PMR. Jak mówił, ich wyniki były dla niego zaskakujące - prawie 30 proc. przedsiębiorstw uznało, że zakończyło proces cyfrowej transformacji.

Po dopytaniu, co konkretnie oznaczało to „zakończenie”, okazało się, że większość z tych firm w okresie pandemii po prostu wdrożyła komunikatory internetowe, takie jak Teams, i uznała ten krok za pełną digitalizację. Borowski skomentował to z ironią, porównując do sytuacji sprzed lat: - To tak, jakby powiedzieć: kupiliśmy komputery do firmy, więc jesteśmy już cyfrowi - mówił. Zwrócił uwagę, że sama zmiana narzędzi komunikacji nie jest transformacją cyfrową, lecz zaledwie jej pierwszym, bardzo podstawowym etapem.

Ireneusz Borowski z Dassault Systèmes przekonywał, że transformacja cyfrowa zbyt często traktowana jest przez firmy wyspowo. Fot. PTWP

Cyfrowa świadomość i kapitał ludzki - podstawy transformacji

O potrzebie edukacji i dostępu do technologii mówił Rafał Żelazny, prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Strefa zachęca inwestorów do cyfryzacji m.in. ulgami podatkowymi, ale równocześnie inwestuje w kompetencje przyszłych pracowników.

- Firma, która zainwestuje w automatyzację, robotyzację czy sztuczną inteligencję, może uzyskać zwolnienie z podatku CIT lub PIT nawet do 60 proc. - podkreślał. 

Zwrócił jednak uwagę, że mimo upływu lat wiele firm wciąż jest na wczesnym etapie transformacji – aż 72 proc. przedsiębiorstw zna pojęcie przemysłu 5.0, ale go nie wdraża.

Budowanie świadomości cyfrowej w firmach, zwłaszcza mikro- i małych, wymaga pozytywistycznej pracy – nie da się cyfryzować modelu biznesowego, który jest nieułożony. W wielu firmach Excel wciąż jest jedynym narzędziem zarządzania.

Nie da się cyfryzować modelu biznesowego, który nie jest ułożony - mówił Rafał Żelazny, prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Fot. PTWP

Dlatego strefa stawia też m.in. na rozwój kadr – inwestuje w projekty VR i szkolenia dla szkół technicznych, by przygotować przyszłych pracowników do pracy w zautomatyzowanych zakładach.

Paneliści byli zgodni, że przemysł 5.0 nie powstanie bez ludzi, danych i współpracy.

- Nie chodzi o to, by mieć AI, tylko by być gotowym, gdy naprawdę będzie potrzebna – podsumował Philipp Erdkönig.

Cyfryzacja nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem, które pozwala polskim fabrykom szybciej reagować na zmiany i pozostać konkurencyjnymi w Europie.