Choć wielu pracowników kojarzy tydzień pracy wyłącznie od poniedziałku do piątku, przepisy prawa pracy dopuszczają także wykonywanie obowiązków w soboty, niedziele i święta. Wszystko zależy od rodzaju wykonywanej pracy, przyjętego systemu czasu pracy oraz branży, w której zatrudniony jest pracownik.

fot. Stock-Asso / Shutterstock

• Kodeks pracy wskazuje limit 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.
• Niedziela jest ustawowo dniem wolnym, ale drugi dzień wolny w tygodniu może wyznaczyć pracodawca w innym terminie.
• Praca w niedziele i święta jest legalna w kilku kluczowych branżach.

Choć w świadomości wielu osób przyjęło się, że praca wykonywana jest wyłącznie od poniedziałku do piątku, rzeczywistość prawna jest znacznie bardziej złożona. Wszystko zależy od organizacji czasu pracy ustalonej przez pracodawcę oraz obowiązującego systemu pracy. Oznacza to, że w niektórych przypadkach pracownicy mogą świadczyć pracę również w soboty, niedziele, a nawet święta, jeśli wynika to z charakteru wykonywanych obowiązków lub przyjętego harmonogramu.

W Art. 129 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy czytamy, że:

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Oznacza to, że pracownik zatrudniony na pełen etat zasadniczo nie powinien pracować dłużej niż 8 godzin na dobę oraz przeciętnie 40 godzin w tygodniu. W praktyce oznacza to, że czas pracy powinien rozkładać się na około 5 dni w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym, przy uwzględnieniu siedmiodniowego tygodnia kalendarzowego. Jednocześnie harmonogram pracy może ulegać zmianom w zależności od ustalonego grafiku oraz obowiązującego okresu rozliczeniowego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami niedziela jest ustawowo dniem wolnym od pracy. Natomiast drugi dzień wolny, wynikający z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, może zostać wyznaczony przez pracodawcę na dowolny inny dzień tygodnia. Dniami wolnymi od pracy są również święta określone w przepisach:

• 1 stycznia - Nowy Rok,
• 6 stycznia - Święto Trzech Króli,
• pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
• drugi dzień Wielkiej Nocy,
• 1 maja - Święto Państwowe,
• 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja,
• pierwszy dzień Zielonych Świątek,
• dzień Bożego Ciała,
• 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
• 1 listopada - Wszystkich Świętych,
• 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości,
• 24 grudnia - Wigilia Bożego Narodzenia,
• 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
• 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia.

Jak wynika z art. 151 Kodeksu pracy, wykonywanie pracy w niedziele i święta jest dopuszczalne w określonych przypadkach oraz w wybranych sektorach gospodarki. Przepisy przewidują takie możliwości m.in. dla pracowników zatrudnionych:

• przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności;
• w pracy zmianowej,
• przy koniecznych remontach,
• w transporcie i komunikacji,
• w ochronie mienia i osób,
• w służbach,
• w jednostkach hotelowych,
• w służbach komunalnych.