Autor: jsz Źródło: zwp/infodent24.pl Opublikowano: 07-04-2026, 11:30

• 31 proc. lekarzy ma wrażenie, że pacjenci nie mówią wszystkiego o stanie swojego zdrowia, a 39 proc. doznaje takiego odczucia mniej więcej w co piątej rozmowie z chorymi
• Ponad 30 proc. pacjentów przyznaje się do zatajania ważnych informacji zdrowotnych, a w grupie 18–24 lata odsetek ten jest szczególnie duży ok. 45 proc
• Lekarze wskazują na skutki zatajania danych: opóźnione diagnozy, nieskuteczne leczenie, utrata zaufania
• Pomocą w zmianie niekorzystnych relacji mogą być ankiety cyfrowe 

Badanie YouGov (platforma zbierająca opinię) przeprowadzone wśród 312 praktykujących lekarzy, zlecone przez firmę technologiczną Doctolib, zwróciło uwagę na poważny problem występujący w codziennej praktyce lekarzy i lekarzy dentystów:

• 31 proc. ankietowanych lekarzy ma przeświadczenie, że pacjenci nie mówią im wszystkiego podczas konsultacji medycznych;
• 39 proc. doświadcza takiego wrażenia mniej więcej w przypadku jednej na pięć rozmów;
• tylko 8 proc. nigdy nie odnosi takiego wrażenia.

Badanie ankietowe pacjentów potwierdza opinię lekarzy:

• 31 proc. chorych przyznaje się do zatajenia przed lekarzami ważnych informacji zdrowotnych;
• wśród osób w wieku od 18 do 24 lat odsetek ten jest wyjątkowo duży (45 proc.);
• 87 proc. osób, które zataiły informacje, wie, że może to mieć konsekwencje dla ich zdrowia – a mimo to nie zmienia nastawienia do rozmowy z lekarzem.

Konsekwencje medyczne są poważne:

• 34 proc. ankietowanych lekarzy wskazuje na błędne lub opóźnione diagnozy jako najczęstszą konsekwencję zatajania przez pacjentów istotnych informacji;
• 31 proc. zgłasza utratę zaufania w relacji lekarz-pacjent;
• 30 proc. przestrzega przed nieskutecznością leczenia;
• 27 proc. przeprowadza zbędne badania i testy;
• 26 proc. widzi w takim stanie rzeczy niebezpieczeństwo pogorszenia się stanu zdrowia;
• 26 proc. przestrzega przed niebezpiecznymi interakcjami leków.

- Pomijanie przez pacjentów ważnych informacji prowadzi - w najlepszym przypadku - do niepotrzebnych kosztów związanych ze zbędną diagnostyką, a w najgorszym - do pobytów w szpitalu i konieczności wdrożenia inwazyjnych procedur. Tracimy cenny czas, który w zależności od schorzenia może negatywnie wpłynąć na terapię – wyjaśnia dr Ivo David Rimpl, specjalista medycyny ogólnej i chirurgii w Centrum Medycznym Weilrod.

Jakie informacje zatajają pacjenci:

• 27 proc. wskazało na objawy lub dolegliwości;
• 26 proc. na okoliczności prywatne i społeczne, takie jak stres lub problemy finansowe;
• 24 proc. na problemy ze zdrowiem psychicznym;
• 17 proc. pomija takie czynniki związane ze stylem życia jak:
  - palenie tytoniu 17 proc.;
  - nadwaga 16 proc.;
  - aktywność fizyczna 14 proc.;
  - nawyki żywieniowe 13 proc.;
  - spożywanie alkoholu 12 proc. 

• 47 proc. zwraca uwagę na mowę ciała i zachowanie, takie jak nerwowość, wahanie czy unikanie kontaktu wzrokowego;
• 45 proc. zauważa, gdy wyniki badań medycznych nie pokrywają się z oświadczeniami pacjenta;
• 42 proc. rejestruje sprzeczne, niejasne lub wymijające stwierdzenia;
• 40 proc. polega na swojej intuicji i doświadczeniu medycznym;
• 51 procent ankietowanych lekarzy jest „raczej pewnych” lub „bardzo pewnych”, że potrafią skutecznie wykrywać nieuczciwość;
• 35 proc. nie ma zdania na ten temat;
• 13 proc. czuje się niepewnie lub bardzo niepewnie.

Lekarze oceniają, że powody zatajania informacji przez pacjentów są przede wszystkim emocjonalne:

• 34 proc. ankietowanych medyków podejrzewa, że głównym motywem jest strach przed osądem lub negatywną oceną;
• 33 proc. podaje wstyd lub zażenowanie;
• 30 proc. zakłada, że pacjenci uważają pomijane informacje za nieistotne;
• 27 proc. uważa, że pacjenci w ten sposób chcą uniknąć konkretnego leczenia lub leku.

Obraz ten potwierdzają pacjenci, którzy za główny powód zatajania informacji podają:

• strach przed oceną 35 proc.;
• wstyd 31 proc.;
• przeświadczenie, że informacja nie jest istotna 30 proc.

Lekarze reagują na ten problem:

• 38 proc. z nich wyjaśnia znaczenie pełnej informacji;
• 36 proc. zadaje ukierunkowane pytania kontrolne;
• 34 proc. stara się stworzyć atmosferę większego zaufania;
• 67 proc. ankietowanych lekarzy uważa, że szczera komunikacja jest ważna lub bardzo ważna dla powodzenia leczenia.

Problem pogłębia presja czasu w codziennej praktyce:

• 22 proc. ankietowanych lekarzy deklaruje, że konsultacja z pacjentem trwa średnio zaledwie od pięciu do dziesięciu minut;
• 27 proc. twierdzi, że od jedenastu do piętnastu minut;
• 34 proc. lekarzy uważa, że „wystarczająca ilość czasu na konsultacje” jest ważnym czynnikiem wpływającym na uczciwą komunikację,

Pacjenci również odczuwają presję braku czasu:

• 40 proc. chciałoby mieć więcej czasu na konsultacje (w tej sytuacji drażliwe tematy, często kojarzone ze wstydem, pozostają niewypowiedziane).

Rozwiązaniem pomocnym w tym przypadku mogą być ankiety cyfrowe:

• 57 proc. osób, które kiedykolwiek dopuściły się nieuczciwości, ocenia poufną ankietę cyfrową pozytywnie;
• 40 proc. twierdzi, że w takiej ankiecie mogą odpowiadać bardziej szczerze niż w bezpośredniej rozmowie.

Część lekarzy stosuje już w tym względzie rozwiązania cyfrowe:

• 53 proc. korzysta z systemów wiadomości dla pacjentów lub komunikatorów w przypadku zapytań, recept lub wyników badań;
• 46 proc. korzysta z cyfrowej rejestracji pacjentów, gdzie pacjenci wypełniają formularze historii choroby;
• 7 proc. nie korzysta jeszcze z żadnych narzędzi cyfrowych.

- Myślę, że pacjenci są bardziej szczerzy wypełniając ankiety cyfrowo, ponieważ ważne czynniki emocjonalne, takie jak wstyd, nie odgrywają wówczas żadnej roli. W rozmowach osobistych wielu odczuwa szczególnie silnie: zmartwienia, lęki, wstyd lub wyrzuty sumienia.

W komunikacji cyfrowej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji lub kwestionariusza te zahamowania znikają – wyjaśnia dr Shireen Darwesh, lekarz ogólny i specjalistka chorób wewnętrznych i kardiologii z Oberhausen.

Patrząc w przyszłość, 32 proc. lekarzy chciałoby bezproblemowej integracji narzędzi cyfrowych z obecnym oprogramowaniem gabinetowym, 31 proc. bezpiecznych opcji komunikacji między wizytami, a 28 proc. opcji cyfrowego wprowadzania danych w przypadku szczególnie wrażliwych tematów. 

Rozwiązania cyfrowe mogą nie tylko znieść bariery takie jak wstyd, mają również potencjał terapeutyczny, jak podkreśla dr Albrecht Wenzel, specjalista chorób wewnętrznych, diabetologii i dietetyki z Lipska.

- Cyfrowe technologie zdrowotne mają ogromny potencjał terapeutyczny. Ciągły monitoring glikemii, który rejestruje poziom cukru we krwi co pięć minut i wizualizuje go na smartfonie, wykazuje skuteczność porównywalną na przykład do terapii farmakologicznych. Ten natychmiastowy biofeedback sprawia, że zdrowie staje się namacalne i może prowadzić do trwałych zmian w zachowaniu - analizuje dr Albrecht Wenzel.

- Wyniki badań pokazują, że szczera komunikacja jest podstawą skutecznego leczenia – mówi Susanne Dubuisson, dyrektor ds. produktów w Doctolib (Niemcy).

- Cyfrowa rejestracja pacjentów, bezpieczna komunikacja między wizytami oraz płynna integracja z oprogramowaniem do zarządzania praktyką mogą pomóc lekarzom zyskać więcej czasu na to, co najważniejsze i zaoferować pacjentom łatwe sposoby poruszania drażliwych tematów. Technologia ta przygotowuje konsultację lekarsko-pacjentską tak, aby obie strony były lepiej poinformowane i aby pozostało więcej czasu na samoleczenie.

Ankieta wśród pacjentów:
Reprezentatywne badanie zostało przeprowadzone przez YouGov na zlecenie Doctolib od 4 do 11 marca 2026 r. Ankietowano 1043 dorosłych w wieku 18 lat i starszych w Niemczech. 

Ankieta wśród lekarzy:
Ankieta uzupełniająca została również przeprowadzona przez YouGov na zlecenie Doctolib. Od 4 do 14 marca 2026 r. ankietowano 312 praktykujących lekarzy różnych specjalności w Niemczech.

Wyniki odzwierciedlają nastroje ankietowanych praktykujących lekarzy i nie pozwalają na wyciągnięcie reprezentatywnych wniosków dotyczących wszystkich praktykujących lekarzy w Niemczech.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.