Watu wengi wanaposikia habari za uwekezaji kwenye hisa, jambo la kwanza linalokuja akilini ni kwamba uwekezaji huu ni wa watu wenye fedha nyingi. Mtu anaweza kusema, “Mimi mshahara wangu ni mdogo, nitaanzaje kununua hisa?” Mwingine atasema, “Ngoja kwanza nijenge nyumba, ninunue gari na biashara yangu ikue, ndipo nitaanza kuwekeza.”

Tatizo la mawazo haya ni kwamba yanaweza kumfanya mtu asubiri maisha yake yote. Katika uwekezaji, si lazima uwe tajiri ili uanze. Mara nyingi, unaanza na kile kidogo ulicho nacho, halafu muda, nidhamu na kuendelea kuwekeza ndivyo vinavyosaidia kujenga mali.

Fikiria mfanyakazi anayepokea mshahara kila mwezi. Baada ya kulipa kodi ya nyumba, chakula, usafiri, ada na mahitaji mengine, anaweza kubakiwa na kiasi kidogo. Badala ya kusubiri siku ambayo atakuwa na milioni nyingi, anaweza kuamua kutenga sehemu ya fedha zake mara kwa mara kwa ajili ya uwekezaji.

Hapa ndipo tunapopaswa kubadili swali. Badala ya kuuliza, “Nina fedha nyingi kiasi gani?” tuanze kuuliza, “Ninaweza kutenga kiasi gani mara kwa mara bila kuathiri mahitaji yangu muhimu?” Uwekezaji kwenye hisa maana yake ni kununua sehemu ya umiliki wa kampuni.

Unaponunua hisa za kampuni, kwa kiwango cha hisa ulizonazo, unakuwa mmoja wa wamiliki wa kampuni hiyo. Kampuni inapokua na kufanya vizuri, thamani ya uwekezaji wako inaweza kuongezeka. Kampuni pia inaweza kuamua kugawa sehemu ya faida yake kwa wanahisa kupitia gawio.

Lakini hisa hazina uhakika wa faida. Bei inaweza kupanda au kushuka na kampuni inaweza kupata faida au hasara. Ndiyo maana mtu hapaswi kuwekeza fedha za kodi ya nyumba, ada ya mtoto, chakula au fedha ambazo anajua atazihitaji kesho.

Uwekezaji mzuri huanza baada ya kupanga fedha zako. Kwa mfano, mtu anaweza kujiwekea utaratibu kwamba kila anapopokea kipato, kwanza atatenga fedha kwa mahitaji muhimu, akiba ya dharura na kisha kiasi fulani kwa uwekezaji. Kiasi hicho kinaweza kuongezeka kadiri kipato chake kinavyoongezeka. Siri kubwa hapa si ukubwa wa fedha ya kwanza. Siri ni nidhamu ya kuendelea.

Watu wengi wanaweza kupata fedha nyingi mara moja lakini wakazitumia zote. Mtu mwingine anaweza kuwa na kipato cha kawaida lakini akawa na nidhamu ya kuweka na kuwekeza sehemu ya kipato chake kwa miaka mingi. Baada ya muda, tofauti kati ya watu hawa inaweza kuwa kubwa sana.

Uwekezaji wa hisa pia unahitaji uvumilivu. Tatizo letu wakati mwingine ni kutaka kuona matokeo makubwa ndani ya muda mfupi. Mtu amenunua hisa leo, baada ya miezi michache anaangalia bei na kusema, “Mbona sijapata faida kubwa?” Lakini kampuni hazijengwi kwa siku moja.

Biashara zinahitaji muda kukua, kuongeza wateja, kuongeza mauzo, kuwekeza kwenye teknolojia, kupunguza gharama na kuongeza faida. Mwekezaji anayefikiria muda mrefu anaangalia zaidi uwezo wa kampuni kukua kuliko mabadiliko madogo ya bei ya kila siku.

Jambo jingine muhimu ni kujifunza kabla ya kuwekeza. Usinunue hisa kwa sababu rafiki anasema bei itapanda. Usinunue kwa sababu umeona watu wengi wakizungumza kuhusu kampuni fulani kwenye WhatsApp. Soma taarifa za kampuni, elewa biashara yake, angalia mwenendo wa mapato, faida, madeni.